بخش ۸ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، فردی در خواب با شیخی پاک‌دین گفت‌وگو می‌کند. او سلام می‌دهد اما جواب نمی‌شنود و از شیخ می‌پرسد که چرا به سلامش پاسخ نمی‌دهد، در حالی که می‌داند پاسخ دادن واجب است. شیخ جواب می‌دهد که درهای طاعت بر او بسته شده و او از انجام عبادت ناتوان است. شاعر از گذشته‌ای که در غفلت به سر می‌بردند، یاد می‌کند و حالا از فرصت‌هایی که از دست داده‌اند، پشیمان است. او به عمق حسرت و ناتوانی خود می‌پردازد و می‌داند که نمی‌تواند در طاعت و عبادت موفق باشد. در نهایت، با بیان درد و رنجی که از این وضعیت می‌کشد، از خداوند می‌خواهد که کمک کند و او را از این کوری نجات دهد.
دید شیخی پاک دینی را بخوابچون سلامش گفت نشنود او جواب
هوش مصنوعی: شیخی با ایمان را در خواب دید، وقتی سلامش کرد، او جواب نداد.
گفت آخر ای بزرگ نیک ناماز چه میندهی جوابم را سلام
هوش مصنوعی: او گفت: «ای بزرگ و نیک نام، چرا به سلام من پاسخ نمیدهی؟»
چون تو میدانی که فرض است این جوابپس جوابم باز ده سر بر متاب
هوش مصنوعی: از آنجایی که تو میدانی که باید به این سوال پاسخ داده شود، لطفاً پاسخ من را رد نکن و دوباره به من پاسخ بده.
گفت میدانم که فرض است ای اماملیک بر ما بسته شد این در تمام
هوش مصنوعی: میگوید میدانم که بر من واجب است که از تو پیروی کنم، ای امام، ولی برای ما این دروازه به روی ما بسته شده است.
چون جواب تو توانم داد بازچون در طاعت فراز آمد فراز
هوش مصنوعی: زمانی که بتوانم به سؤالت پاسخ دهم، دوباره به خاطر خواهی آمد، اما وقتی که در مسیر اطاعت قرار گرفتی، به اوج خواهی رسید.
هیچ طاعت نه رکوع و نه سجودتا ابد از ما نیاید در وجود
هوش مصنوعی: هیچ عبادتی از جمله رکوع و سجود از ما تا ابد به وجود نخواهد آمد.
گر چو تو در دار دنیا بودمییک دم از طاعت کجا آسودمی
هوش مصنوعی: اگر من هم مانند تو در این دنیای فانی بودم، حتی برای یک لحظه از بندگی و اطاعت آسوده نمیبودم.
پیش ازین بودیم مشتی بیخبرقدر اکنون می بدانیم این قدر
هوش مصنوعی: قبل از این، ما گروهی بودیم که از ارزش خود بیخبر بودیم، اما حالا به خوبی میدانیم که چقدر ارزشمند هستیم.
ای دریغا راه طاعت بسته شددم گسسته گشت و غم پیوسته شد
هوش مصنوعی: ای افسوس، راه عبادت و بندگی بسته شد و لحظهها از دست رفت و غم و اندوه همواره با من گنگ گردید.
نه بسوی طاعتم راهی بماندنه دلم را زهرهٔ آهی بماند
هوش مصنوعی: نه راهی برای طاعت و بندگی باقی مانده و نه دلم قدرت و تحمل آه و نالهای را دارد.
ای دریغا فوت شد عمر درازغصه ماند و قصه نتوان گفت باز
هوش مصنوعی: ای وای که عمر طولانی ما به هدر رفت و تنها غصهها برایمان باقی مانده و نمیتوانیم از داستانها و خاطرات آن بگوییم.
هر نفس صد کوه رادرنده بودلیک از مادر بوش افکنده بود
هوش مصنوعی: هر لحظه قدرت و غیرت انسان میتواند مانند کوههای بلند و استوار باشد، اما در عین حال این قدرت از زادگاه و ریشههای او نشان میگیرد.
ای دریغا می ندانستیم ماکار کردن میتوانستیم ما
هوش مصنوعی: ای کاش میدانستیم که میتوانستیم به جای بیتحرکی، کار و تلاش کنیم.
لاجرم امروز حیران مانده ایمدر پشیمانی به زندان مانده ایم
هوش مصنوعی: به همین دلیل امروز در حال سرگردانی و پشیمانی هستیم و مثل کسی که در زندان مانده، احساس گرفتار بودن میکنیم.
مرغ قدر بال و پر اندک قدرآن زمان داند که سوزد بال و پر
هوش مصنوعی: پرنده زمانی متوجه ارزش بال و پر خود میشود که احساس کند در حال سوختن و از دست دادن آنهاست.
تو ز کوری ره نمیدانی ز چاهخیز از حق دیدهٔ بیننده خواه
هوش مصنوعی: تو به خاطر نادانی و جهالت، راهی را نمیشناسی. از بنبست و مشکلات بیرون بیا و به بینش و بصیرتی که در دیگران وجود دارد توجه کن.
کار تو یارب که چون زیبا کنندگر به کوری خودت بینا کنند
هوش مصنوعی: کار تو این است که زیبایی خلق کنی، حتی اگر خودت به کوری دچار شوی و نتوانی آن را ببینی.
کوپله بحری تو پر باد آمدهوانگهت بر باد بنیاد آمده
هوش مصنوعی: کشتی زیبای تو پر از باد شده و ناگهان بنیاد و اساس تو به خطر افتاده است.
ماندهٔ پر باد این دم بیخبرباش تا بادت برون آید ز سر
هوش مصنوعی: در این لحظه که پر از سر و صدای زندگی هستی، بهتر است بیخبر و بیتوجه بمانی تا آنچه در دل داری، به آرامی خارج شود و جانی دوباره بگیرد.