بخش ۹ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: این متن درباره دو دیوانه است که یکی از آن‌ها، کله‌ای را در راه گورستان پیدا کرده و آن را پر از خاک می‌کند. دیگری از او می‌پرسد که چرا این کار را می‌کند. دیوانه اول پاسخ می‌دهد که این کله پر از غرور بوده و او می‌خواهد به زمین برگردد تا ببیند که وقتی خاک بر سرش بیافتد، چه احساساتی خواهد داشت. او به واقعیت فنا و بی‌معنایی زندگی اشاره می‌کند و بیان می‌کند که اگرچه ممکن است انسان‌ها به آسمان تکبر و بزرگی داشته باشند، اما در نهایت به زمین و فنا باز خواهند گشت.
آن یکی دیوانه حیران میشتافتکلهٔ در راه گورستان بیافت
هوش مصنوعی: دیوانهای در حال سردرگمی بود که ناگهان سرش به قبرستان برخورد کرد.
کرد پرخاک و نهفتش بر زمینآن یکی گفتش چرا کردی چنین
هوش مصنوعی: یکی بر روی زمین خاک را پاشید و آن دیگری از او پرسید: چرا چنین کاری کردی؟
گفت مجنونش که ای از کار دوربوده است این کله پر باد غرور
هوش مصنوعی: مجنون به او گفت: ای کسی که از کار و تلاش دوری، این سر پر از خودبزرگبینی و خیالپردازی را ببین.
میکنم پرخاک این سر تا مگرچون در آمد خاک باد آید به در
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که من تمام تلاش خود را میکنم تا این سرزمین را آماده کنم، شاید زمانی که خاک به اینجا بیفتد، بادی به راه بیفتد و تغییراتی ایجاد کند.
گرچه سر بر آسمان داری کنوندر زمین چون آسمان گردی نگون
هوش مصنوعی: اگرچه به نظر میرسد در جایگاهی بلند و والا قرار داری، اما در نهایت ممکن است به زودی با واقعیتهای زمین و سختیهای آن روبهرو شوی.
کار و بار تو در این عالم بودچون تو رفتی آن همه ماتم بود
هوش مصنوعی: زندگی و فعالیت تو در این دنیا به گونهای بود که پس از رفتنت، همه جا پر از اندوه و سوگواری شد.
نیست آنجا جز فنا را هیچ رویزآنکه آنجا در نگنجد هیچ موی
هوش مصنوعی: در آن مکان جز زوال و نابودی چیزی وجود ندارد و به همین خاطر، هیچ چیز نمیتواند در آن جا جایی داشته باشد.