بخش ۱۰ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، فردی به نام "کرد مجنونی" در گورستان نشسته و موهای مرده‌ای را از قبر بیرون می‌آورد. او به سوالی که از او می‌شود پاسخ می‌دهد و می‌گوید که این سر در دنیا جا نمی‌گیرد اما مویی در این دنیا نمی‌گنجد. او به عدم پایداری دنیا و زودگذری آن اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ چیز در این دنیا دائمی نیست. او به بی‌معنایی دشمنی و دوستی در این جهان تأکید کرده و بیان می‌کند که همه چیز در نهایت به وجود و عدم برمی‌گردد. او به این نکته اشاره می‌کند که زندگی واقعی، تنها یک لحظه است و در مقایسه با حقیقت، چیزهای دنیوی تنها لحظه‌ای هستند. در نهایت، او از ناپایداری و زودگذری دنیا بحث می‌کند و به این نتیجه می‌رسد که از این دنیا، چه خوب و چه بد، هیچ‌چیز واقعی نیست.
کرد مجنونی بگورستان نشستمردهٔ را سر در آورده بدست
هوش مصنوعی: مجنون در قبرستان نشسته بود و با دستانش سر مرده‌ای را بیرون آورده بود.
موی از آن سر پاک برمیکند زوددر میان خاک می افکند زود
هوش مصنوعی: موهای سر پاک را به سرعت جدا می‌کند و به زودی در خاک میافکند.
سایلی گفتش چه میجوئی ازینگفت ای غافل چرا گوئی چنین
هوش مصنوعی: سایلی از او پرسید که به دنبال چه چیزی هستی؟ او در پاسخ گفت: ای نادان، چرا چنین سخن میگویی؟
می نگنجیدست این سر در جهانلیک موئی در نگنجد این زمان
هوش مصنوعی: این سر، یعنی فکر و اندیشهی من، در جهان نمی‌گنجد، اما الان از یک تار موی من هم نمیتواند در این زمان جای بگیرد.
همچو گوئی کرده ای گم پا و سراین چه سرگردانی است ای بیخبر
هوش مصنوعی: گویی که تو پا و سرت را گم کردهای، این چه بیتابی عجیبی است ای کسی که بیخبر هستی.
بر کنار آی از همه کار جهانپیش از آن کت در ربایند از میان
هوش مصنوعی: کنار برو از همه کارهای دنیا قبل از آنکه آنها تو را از میان ببرند.
هیچ را چون پایداری روی نیستدشمنی و دوستداری روی نیست
هوش مصنوعی: هیچ چیز در دنیا به اندازه پایداری چهره و حالت یک فرد اهمیت ندارد؛ نه دشمنی و نه دوستی به اندازه آن ارزش ندارند.
گوئیا آس فلک سود و نسودهرچه هست ای جان من بود و نبود
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که سرنوشت و تقدیر هر چیزی در این دنیا به دست فلک است و همه چیز در وجود توست، چه در حالتی که هستی و چه در حالتی که نیستی.
روی را چون نیست روی اینجا بُدنفرق نبود زشت یا زیبا بُدن
هوش مصنوعی: وقتی که روی دل یا صورت (صورت زیبا) وجود ندارد، فرقی نمیکند که شکل و ظاهر انسان زشت باشد یا زیبا.
موی را چون نیست در بودن امیدپس کنون خواهی سیه خواهی سپید
هوش مصنوعی: اگر موهایت از بین رفته و امیدی به بازگشت آنها نیست، پس الان هر طور که بخواهی میتوانی آنها را رنگ کنی؛ چه سیاه و چه سفید.
گر کسی آمد به بالا بازگشتقطرهٔ دان کو به دریا بازگشت
هوش مصنوعی: اگر کسی به اوج و بلندی دست پیدا کند، همانند قطرهای است که به دریا برمی‌گردد.
غم مخور گر خنده زد برقی و مردشبنمی افتاد در غرق و بمرد
هوش مصنوعی: نگران نباش اگر کسی با خوشحالی و بیخیالی رفتار کرد، چرا که او در واقع ممکن است دچار مشکلات جدیتری باشد و در برابر چالشی بزرگ قرار گیرد.
کار و بار عالم حس هیچ نیستتا توان کوشید زر، مس هیچ نیست
هوش مصنوعی: کار و زندگی در دنیای حس و مواد، ارزش چندانی ندارد؛ بنابراین تلاش برای رسیدن به ثروت و دارایی هم بیفایده است.
زندگی عالم حس عالمیهست در جنب حقیقت یک دمی
هوش مصنوعی: زندگی در دنیای مادی و تجربههای حسی، تنها بخشی از واقعیت است و این دنیا لحظه‌ای در برابر حقیقت بزرگتری قرار دارد.
هرچه آن یک لحظه باشد خوب و زشتمن نخواهم گر همه باشد بهشت
هوش مصنوعی: هر چه که یک لحظه از خوب و بد باشد، برای من اهمیت ندارد، حتی اگر همه چیز بهشت باشد.