بخش ۱۱ - مطلب در تنبیه و ترغیب سالک
هوش مصنوعی: این شعر دلی را به بیداری و رهایی از دنیا و امور دنیوی دعوت میکند. شاعر از دل میخواهد که از خود و تمامی تعلقات و خواستههای دنیایی گذر کند تا به حقیقتی فراتر از آنچه که در این دنیا به آن میپردازد برسد. او به دل میگوید که باید از نام و ننگ، خوب و بد، حرص و هوس، کینه و نفاق و همچنین از علم و گمان عبور کند تا بتواند به مقام قرب خداوند دست یابد. در نهایت، شاعر تأکید میکند که برای رسیدن به درک عمیق و عشق حقیقی، لازم است از هر گونه تعلق و تصور غیر خدا دور شود. این شعر بیانگر مسیری سلوکی است که هدف آن نزدیکی به حقیقت و خداوند است.
ای دل آخر یک دمی بیدار شویک زمان جویای وصل یار شو
هوش مصنوعی: ای دل، بالاخره برای یک لحظه بیدار شو و به دنبال ملاقات معشوقت برو.
ای دل آخر یک دمی بگذر ز جانتا رسی اندر مقام لامکان
هوش مصنوعی: ای دل، لحظهای از زندگی خود بگذر و به جایی برس که فراتر از مکان و زمان است.
ای دل آخر یک دمی بگذر ز خودتا رهی از ننگ و نام و نیک و بد
هوش مصنوعی: ای دل، لحظهای از خودت فارغ شو تا از شر خفت و نام و نیک و بد رها شوی.
ای دل آخر بگذر از هر دو جهانتا رسی در عالم عین و عیان
هوش مصنوعی: ای دل، بالاخره از هر دو جهان چشم بپوش و از آنها بگذر تا به جهانی واقعی و واضح دست پیدا کنی.
ای دل آخر بگذر از هر نیک و بدحال در مانی ز عقل بی خرد
هوش مصنوعی: ای دل، از هرچه خوب و بد است، بگذر؛ زیرا تو در حالتی هستی که عقل بیخود میشود.
ای دل آخر بگذر از کون و مکانچند بینی خویشتن رادر میان
هوش مصنوعی: ای دل، دیگر از دنیا و جایی که در آن هستی عبور کن. چرا باید خود را در میان این فضاهای محدود ببینی؟
ای دل آخر بگذر از حرص و هوستا نمانی اندر این ره باز پس
هوش مصنوعی: ای دل، بالاخره از خواستهها و تمایلات بیجا دست بردار، وگرنه در این مسیر متوقف خواهی شد و هیچ پیشرفتی نخواهی داشت.
ای دل آخر بگذر ازکین و نفاقتا نمانی در عذاب و در فراق
هوش مصنوعی: ای دل، از کینه و دشمنی عبور کن تا در عذاب و دوری نمانی.
ای دل آخر بگذر از پندار و کینتا رسی در قرب رب العالمین
هوش مصنوعی: ای دل، دست از خیال و دشمنی بردار تا به نزدیکی خداوند جهانیان برسی.
ای دل آخر بگذر از جهل و گمانتا ز نور عشق یابی صد نشان
هوش مصنوعی: ای دل، از نادانی و تصورهای نادرست فاصله بگیر تا بتوانی از نور عشق نشانههای زیادی پیدا کنی.
ای دل آخر بگذر از سود و زیانتا ز سودت برتر آید آن جهان
هوش مصنوعی: ای دل، بالاخره از حساب و کتابهای این دنیا بگذر، زیرا آنچه در جهان دیگری وجود دارد، از تمام نفع و ضررهای اینجا بالاتر است.
ای دل آخر بگذر از هستی و نیستهمچو برقی میرود در ره مایست
هوش مصنوعی: ای دل، در نهایت از وجود و عدم عبور کن، مانند صاعقه که در راه خود لحظهای نمیایستد.
ای دل آخر بگذر از بخل و فسادتا شوی در روز محشر شادشاد
هوش مصنوعی: ای دل، از کینه و فساد دست بردار که در روز قیامت خوشحال خواهی بود.
ای دل آخر بگذر از بالا و پستتا شوی در عشق جانان مست مست
هوش مصنوعی: ای دل، بالا و پایین را رها کن تا در عشق معشوق به مستی کامل برسی.
ای دل آخر بگذر از خوف و رجاتا نباشی در طریق ماجرا
هوش مصنوعی: ای دل، در نهایت از ترس و امید بگذر تا در مسیر ماجرا دچاری نشوی.
ای دل آخر بگذر از قال و مقالچند باشی در پی حال و محال
هوش مصنوعی: ای دل، دیگر از بحث و جدل دست بردار. تا کی میخواهی در پی حال و هوای ناپایدار باشی؟
ای دل آخر بگذر از نقش و صورچند باشی بت پرست ای بیخبر
هوش مصنوعی: ای دل، بالاخره از اشیاء و تصاویر مختلف بگذر و فراموش کن که چرا به آنها علاقهمند شدهای. چرا هنوز به پرستش بتها ادامه میدهی، در حالی که بیخبر از واقعیتها هستی؟
ای دل آخر بگذر از راه گمانچند باشی انرد این ره بدگمان
هوش مصنوعی: ای دل، دیگر از خیالات و گمانها بگذر، چه فایدهای دارد؟ این راهی که میروی، فقط تو را به بدگمانی میبرد.
ای دل آخر بگذر از عقل فضولچند باشی در پی رد و قبول
هوش مصنوعی: ای دل، دیگر از این نظریات بیفایده دست بردار و چرا همچنان در جستجوی تأیید و رد نظرها هستی؟
ای دل آخر بگذر از طامات خلقچند باشی در پی حالات خلق
هوش مصنوعی: ای دل، دیگر از خیالها و افکار بیهودهی مردم بگذر. چرا مدام در پی ویژگیها و حالتهای دیگران هستی؟
ای دل آخر بگذر از اسم و عملسر به باز و غوطه خور اندر وحل
هوش مصنوعی: ای دل، سرانجام از نام و کار خود بگذر و در آفرینش غرق شو.
ای دل آخر بگذر از راه ونشانهمچو مردان خدا شو بینشان
هوش مصنوعی: ای دل، حالا دیگر از نشانهها و مسیرها عبور کن و مانند مردان خدا، بینیاز از نشانه و مقصد باش.
ای دل آخر بگذر از لذاتهاتا بیابی لذتی بیمنتها
هوش مصنوعی: ای دل، سرانجام از لذتهای زودگذر و موقتی بگذر؛ تا به طعم لذتی بیپایان و واقعی دست پیدا کنی.
ای دل آخر ترک کن گفتار راتا بیابی عالم اسرار را
هوش مصنوعی: ای دل، سخن گفتن را رها کن تا به دنیای رازها دست پیدا کنی.
ای دل آخر ترک کن بیدار شوآنگهی جویای وصل یار شو
هوش مصنوعی: ای دل، بالاخره از خواب و غفلت بیدار شو و به دنبال وصال محبوب بگرد.
ای دل آخر جان خود ایثار کنپس برافکن پرده و دیدار کن
هوش مصنوعی: ای دل، در نهایت، جان و زندگیات را فدای محبوب کن و پس از آن، پردهها را کنار بزن و به معشوق نگاه کن.
ای دل آخر خویشتن را کن فناتا بیابی در فنا عین بقا
هوش مصنوعی: ای دل، خود را فانی کن تا بتوانی در فانی شدن، حقیقت بقا را درک کنی.
ایدل آخر بگذر ای غیر خدااحولی باشی چو بینی غیر را
هوش مصنوعی: ای دل، آخر کار خود را بساز و از غیر خدا بگذر. اگر دیدی که غیر او هست، در آرامش و آشتی باش.
غیر حق اندر جهان نبود پسربازشو اسرار بین صاحب نظر
هوش مصنوعی: در جهان غیر از حقیقت چیزی وجود ندارد، پس با دید باز به حقایق بنگر و اسرار را ببین.
غیر حق اندر دو عالم خود مبینشک بسوزان و گذر کن در یقین
هوش مصنوعی: به غیر از حقیقت در هیچ یک از دو جهان خویشتن را تماشا مکن. شک را بسوزان و به یقین گذر کن.
غیر حق اندر دو عالم نیست کسدر ره توحید این ارشاد بس
هوش مصنوعی: در دو جهان هیچکس جز حق وجود ندارد. این تنها راهنمایی در مسیر یکتاپرستی کافی است.
گر تو غیر حق ببینی در جهانمنکری باشی بسان کافران
هوش مصنوعی: اگر در جهان به جز حقیقت را ببینی، در واقع مثل کافران از حق دوری کردهای.
گر تو غیر حق ببینی ای فقیرهر زمان از جان بر آری صدنفیر
هوش مصنوعی: اگر تو غیر از حقیقت را ببینی ای فقیر، هر بار باید از جان خود فریاد بکشی.
گر تو غیر حق ببینی ای فتادر میان غیر گردی تو فنا
هوش مصنوعی: اگر تو غیر از حقیقت را ببینی، ای جوان، در میان غیر از حق، نابود میشوی.
گر تو غیر حق ببینی ای جوانمیخ بر فرق تو باشد جاودان
هوش مصنوعی: اگر تو غیر از حقیقت را ببینی، ای جوان، این موضوع به صورت دائمی بر سر تو باقی خواهد ماند.
گر تو غیر حق ببینی ای پسردر قیامت حشر گردی کور و کر
هوش مصنوعی: اگر تو غیر از حقیقت را ببینی، پسرم، در قیامت به حالت کوری و کر میشوی.
گر تو غیر حق بینی در جهانبازمانی از جمال جاودان
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا چیزی غیر از حقیقت را ببینی، از زیبایی جاودانه محروم خواهی ماند.