بخش ۱۲ - در وحدت
هوش مصنوعی: این متن به توصیف صفات خداوند و وحدت او با مخلوقات می‌پردازد. بیان می‌کند که خداوند در همه چیز حاضر و ناظر است و همگان در حقیقت جلوه‌ای از ذات او هستند. با اشاره به انبیا و امامان، نویسنده به وحدت عالم و خدا تأکید می‌کند و از اهمیت فانی شدن در خود و مادیات برای رسیدن به شناخت حقیقی و اتصال به خدا صحبت می‌کند. با فانی شدن در عشق و وجود خدا، فرد می‌تواند به حقیقت و نور الهی دست یابد و از قید و بندهای دنیوی رها شود. در نهایت، با فنا شدن در خدا، فرد به مقام‌های والا و مقام‌های معنوی می‌رسد.
چون صفات او احد آمد مدامغیر نبود جمله او دان والسلام
هوش مصنوعی: چون ویژگیهای او همیشه یکتا و بیهمتا است، هیچ چیز دیگری وجود ندارد جز او. فقط اوست و بس.
هرچه دیدی ذات پاک او بوداینچنین بینی ترا نیکو بود
هوش مصنوعی: هر چیزی که میبینی، نشانهای از وجود پاک اوست. اگر اینطور نگاه کنی، برایت بهتر خواهد بود.
در همه اشیا ورا ظاهر ببیناولین و آخرین و ظاهرین
هوش مصنوعی: در همه چیزها، حقیقتی نهفته وجود دارد که باید به آن توجه کرد؛ آن چیزی که نخستین و آخرین است و همچنین در هر ظاهری نمایان است.
ظاهر و باطن ورا می‌بین مداماول و آخر ورا می‌بین تمام
هوش مصنوعی: او را همیشه در ظاهر و باطنش میبینی، از آغاز تا پایانش را درک میکنی.
آسمانها و زمین‌ها و فلکجمله او می‌بین و بگذر تو زشک
هوش مصنوعی: تمامی آسمانها و زمین‌ها و کهکشانها همه در دست او هستند، و تو باید از رنج و زحمت خودت عبور کنی.
صورت و معنی بهم تو ذات دانجمله اشیا مصحف آیات دان
هوش مصنوعی: تمامی اشیاء دارای صورت و معنا هستند، همانطور که هر صفحهای از کتاب، آیات خاصی را در خود جای داده است.
هرچه بینی روی او میدان مدامذره ذره آنچه بینی و السلام
هوش مصنوعی: هر چه که از زیباییهای او میبینی، تنها نمایی است از وجودش که به تدریج درک میکنی و در نهایت، همه چیز به همین جا ختم میشود.
آفتاب از نور آن یک ذره دانبحرها از جود آن یک قطره دان
هوش مصنوعی: خورشید را از نور یک ذرهاش بشناس و دریاها را از بخشش آن یک قطرهاش درک کن.
کوهها از درگهش یک مشت خاکدر نیازی اوفتاده همچو خاک
هوش مصنوعی: کوهها به واسطه عظمت و قدرتش به یک تکه خاک ساده تبدیل شدهاند و در ذلت و نیاز به حالتی افتادهاند، مانند خاک معمولی.
انبیا را داده سر خویشتنزانکه ایشانند شاه انجمن
هوش مصنوعی: پیامبران جان خود را فدای رسالتشان کردهاند، زیرا آنان در جایگاه رهبری اجتماع قرار دارند.
سر خود با انبیا گفته تمامبر محمد(ص) ختم کرده والسلام
هوش مصنوعی: تمام پیامبران به گفتههای خود پایان دادهاند و تنها پیامبر آخرالزمان، محمد (ص)، باقی مانده است و با او همه چیز به پایان می‌رسد.
سر احمد را ز وحدت باز دانتا شود پیدا به پیشت هر زمان
هوش مصنوعی: سر احمد را از وحدت آگاه کن تا همیشه در پیش تو آشکار شود.
سر وحدت از محمد شد پدیدپس علی(ع) از وی بگوش جان شنید
هوش مصنوعی: ظهور حقیقت واحد از وجود محمد (ص)، و پس از آن علی (ع) این حقیقت را با گوش جان خود دریافت کرد.
باعلی اسرار خود احمد بگفتچون علی بشنید ترک خود بگفت
هوش مصنوعی: احمد رازهایش را برای علی فاش کرد، و وقتی علی آنها را شنید، از خود دست برداشت و سکوت کرد.
چون علی بشنید دل آگاه کردآن زمان برخواست قصد راه کرد
هوش مصنوعی: وقتی علی شنید، دلش آگاه شد و در آن لحظه، تصمیم گرفت که آماده راه سفر شود.
بعد از آن اسرار را در چاه گفتسر وحدت در دل آگاه گفت
هوش مصنوعی: پس از آن، رازها را در چاه گفت و سر وحدت را در دل کسی که آگاه بود، بیان کرد.
چاه را تن دان تو ای مرد یقینتا شود علم الیقین عین الیقین
هوش مصنوعی: ای مرد، باطن خود را همچون چاه بدان، تا زمانی که دانشی که یقین داری، به حقیقت عینی تبدیل شود.
تن به چار و پنج و شش وامانده استلاجرم از راه حق زان مانده است
هوش مصنوعی: انسان در سختیها و مشکلاتی مانند چهار، پنج و شش، گرفتار شده است و به همین دلیل از مسیر درست و حق منحرف شده است.
چون علی اسرار در چاهت بگوتا تنت فانی شود از گفتگو
هوش مصنوعی: وقتی که علی رازها را در چاه تو بیان کند، تا زمانی که وجود تو از گفتوگو نابود شود.
چون تنت فانی شود باقی شویآن زمان عین خدا دانی شوی
هوش مصنوعی: وقتی بدن تو از بین برود، در آن زمان به حقیقتی ماندگار تبدیل میشوی و به درک و شعور الهی نایل خواهی آمد.
چون تنت فانی شودای مرد کارنه همی دنیا بماند نه دیار
هوش مصنوعی: زمانی که بدن تو از دنیا میرود، ای مرد، نه این دنیا باقی میماند و نه خانه و کاشانهات.
چون تنت فانی شود ای مقتداپس بیابی قرب وصل مصطفی
هوش مصنوعی: زمانی که بدن تو از دنیا برود و نابود شود، ای پیشوای من، آنگاه به نزدیکی و وصال پیامبر خدا دست پیدا خواهی کرد.
چون تنت فانی شود ای نیکبختهمچو موسی نور بینی از درخت
هوش مصنوعی: زمانی که جسم تو از بین برود و به پایان برسد، ای خوشبخت، مانند موسی که از درخت نور را مشاهده کرد، تو هم نور را خواهی دید.
چون تنت فانی شود ز اسرار عشقچون خلیل الله روی در نار عشق
هوش مصنوعی: وقتی که جسمت از عشق بیخبر شود و از دنیای مادی جدا گردد، مانند ابراهیم خلیل که در آتش عشق قرار گرفت، به معنای حقیقی عشق پی خواهی برد.
چون تنت فانی شود آگه شویهمچو عیسی پاک روح الله شوی
هوش مصنوعی: زمانی که جسمت از بین برود، آگاه خواهی شد و همچون عیسی، روحی پاک و مقدس خواهی گردید.
چون تنت فانی شود از قیل و قالفارغ آئی و شوی در کار بکر
هوش مصنوعی: زمانی که وجودت از سر و صداها و مشکلات رها شود، آرامش پیدا میکنی و به کارهای پاک و ناب مشغول میشوی.
چون تنت فانی شود از ذکر و فکرفارغ آئی و شوی در کار بکر
هوش مصنوعی: زمانی که بدنت از دنیا و مشکلاتش رها شود، میتوانی از یاد و فکر آزاد شوی و به کارهای خالص و ناب بپردازی.
چون تنت فانی شود از خویشتنوارهی از گفتگوی ما و من
هوش مصنوعی: زمانی که بدن تو از بین برود و از تعلقات خود آزاد شوی، از گفتوگوهای من و تو نیز رهایی مییابی.
چون تنت فانی شود از جسم و جانفارغ آئی و شوی تو مرد حال
هوش مصنوعی: وقتی جسم و جانت از بین برود، از عالم مادی رها میشوی و به حالت واقعیات میرسی.
چون تنت فانی شود ازمعرفتفارغ آئی و بمانی در صفت
هوش مصنوعی: زمانی که جسم تو از بین برود و از دانش و آگاهی آزاد شوی، در وصف و ویژگیهای خود باقی خواهی ماند.
چون تنت فانی شود از هر وجودبر تو گردد دور پرگار وجود
هوش مصنوعی: وقتی که جسمت از هر چیزی ناپدید و تمام شود، همه چیزهای موجود به دور تو میچرخند.
چون تنت فانی شود در لامکانبازیابی سر راز عاشقان
هوش مصنوعی: زمانی که جسمت در دنیای مادی از بین برود، میتوانی به اسرار عشق واقعی پی ببری.
چون تنت فانی شود در بحر رازرازها یابی و گردی شاهباز
هوش مصنوعی: زمانی که جسم تو از بین برود و در عمق معانی پنهان غوطهور شوی، به حقیقتهای بزرگی دست پیدا میکنی و به اوج و شکوه میرسی.
چون تنت فانی شود در بحر نورمحو گردی و شوی اندر حضور
هوش مصنوعی: هرگاه بدنت از بین برود و در دریای نور غرق شوی، در حضور الهی محو خواهی شد.
چون تنت فانی شود ای جان منآن زمان بینی جمال ذوالمنن
هوش مصنوعی: زمانی که بدنی که به آن تعلق داری از بین برود، ای جان من، در آن moment زیبایی پروردگار را خواهی دید.
چون تنت فانی شود سلطان شویپس حکیم عالم دیان شوی
هوش مصنوعی: زمانی که بدن تو از بین برود، به مقام سلطنت میرسی و سپس تبدیل به دانشمندی بزرگ در جهان خواهی شد.