بخش ۸ - نومیدی بلبل از گل و رفتن او از باغ به بیوفائی گل
هوش مصنوعی: در این شعر، بلبل از درد و رنج عشق خود به یک گل شکایت می‌کند. او به خاطر بی‌وفایی و ستم معشوقش، دیگر نمی‌تواند در باغ بماند و از دور نالیدن را برمی‌گزیند. بلبل می‌گوید اگر معشوق به او مهربانی کند، هرگز او را از خود نمی‌رانده و او نیز با تمام وجود نزدش می‌رود. اما چون معشوق به عاشقان بی‌اعتنایی می‌کند، درد و رنجش بیشتر می‌شود. بلبل از زخم‌های عشقش و اینکه هر بار بر روی گل‌ها می‌نازد، می‌گوید و احساس می‌کند که هیچ‌کس به‌اندازه او در درد عشق مبتلا نیست. او از صبا می‌خواهد که پیغامش را به معشوق برساند و در عین حال می‌داند که دردش را فقط عاشقان می‌فهمند. در نهایت، بلبل مجروح از احوال معشوق و سخنانش رنج بیشتری می‌کشد.
گفت بلبل من دگر نایم بباغزانکه دارم دل ز جور او بداغ
هوش مصنوعی: بلبل گفت که دیگر نمیتوانم در باغ نغمهخوانی کنم، چون دلتنگیام از ظلم او بسیار شده است.
بیوفائی پیشه دارد آن صنملاجرم از دور بانگی می‌زنم
هوش مصنوعی: آن معشوق به وفاداری معروف نیست، به همین خاطر از دور فریاد می‌زنم.
گر بدانی سازگاری می‌کندمهر پیوندی و یاری می‌کند
هوش مصنوعی: اگر بفهمی که چگونه با دیگران هماهنگ باشی، محبت و دوستی به تو کمک می‌کند و همراهیات می‌کند.
عاشق خود را نمی‌راند ز پیشمی‌شدم نزدیک او با جان خویش
هوش مصنوعی: عاشق هرگز محبوبش را ترک نمیکند. من به سوی او میروم و تمام وجودم را به او تقدیم میکنم.
چونکه با عاشق نمی‌سازد دمیبهر دل ریشان ندارد مرهمی
هوش مصنوعی: وقتی که کسی با عاشق راحت نمیشود، قلبهای شکسته هیچ درمانی ندارند.
من چرا آیم بباغ و بوستانتا کرا بینم میان گلستان
هوش مصنوعی: من چرا به باغ و گلستان بیایم، اگر کسی را در میان گل‌ها نبینم؟
خوبرو هستند در عالم بسینیست اندر نسل آدم زو کسی
هوش مصنوعی: در دنیا افرادی زیبا و دلربا وجود دارند، ولی در نسل آدم هیچ‌کس به پای او نمیرسد.
مشتری هستند او را بی شمارمن ندارم طاقت این کار و بار
هوش مصنوعی: افرادی که به او علاقهمند هستند بسیار زیادند، اما من دیگر توان ادامه دادن این کار و بار را ندارم.
در رهم صد خار محنت می‌نهدهر دمم صد درد و زحمت می‌دهد
هوش مصنوعی: هر روز در مسیر زندگی، موانع و مشکلات فراوانی پیش می‌آید و هر لحظه بار سنگینی از درد و رنج را تحمل میکنم.
هر زمان بر رنگ و بو نازد همیدر ره عشقم زبون سازد همی
هوش مصنوعی: هر وقت به زیبایی و لطافت عشق نظر میکنم، احساس میکنم که خودم را خوار و ذلیل میسازم.
نالهٔ من از غنون دیگر استعاشقان را نالهٔ من درخور است
هوش مصنوعی: ناله و فریاد من از نوعی دیگر است و فقط عاشقان میتوانند آن را درک کنند.
من سلیمان را غلامی کرده‌امجملهٔ مرغان را گرامی کرده‌ام
هوش مصنوعی: من به سلیمان خدمتکارانی دادهام و تمامی پرندگان را محترم شمردهام.
او چه داند قدر چون من بلبلینیست پیش اهل دل جز یک گلی
هوش مصنوعی: او نمیداند که ارزش و مقام من چقدر است، چرا که همچون من بلبل عاشق در میان اهل دل تنها یک گل وجود دارد.
گوئیا از عجز میرانم سخنورنه کی باشد حدیث ما محن
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که از ناتوانی در بیان احساسات و مشکلات خود سخن می‌گویم، وگرنه چهگونه میتوان به بیان ماجرای درد و رنجهای خود پرداخت؟
گرچه می‌گویم سخن از درد دلتو مگو آنجا که من گردم خجل
هوش مصنوعی: اگرچه می‌گویم در مورد درد و رنج تو صحبت نکن، اما وقتی من حضور دارم خجالت میکشم.
گفتهٔ آزرده دل باشد درشتبی لگد نبود بدان پا دار مشت
هوش مصنوعی: کسی که دلش آزرده است، نمی‌تواند به آرامی سخن بگوید؛ بدون آنکه پا به میان بگذارد و به طرز بیملاحظهای عمل کند، نمیتوان به او توجه کرد.
چون بیاوردی ازو پیشم خبرگر توانی از منش حرفی ببر
هوش مصنوعی: وقتی از تو خبری درباره من بیاوری، اگر میتوانی درباره من صحبت کن.
گفت نتوانم سخن گفتن ز توپیش آن رعنا گهر سفتن ز تو
هوش مصنوعی: نمیتوانم دربارهی تو صحبت کنم زیرا زیبایی تو مانند جواهر است و ارزشمندتر از آن است که دربارهاش حرف بزنم.
گر برم حرفی بداند غمز منزانکه او داناست اندر رمز من
هوش مصنوعی: اگر من سخنی بگویم، غم من را میفهمد، زیرا او به راز من آگاه است.
صبر کن امشب که می‌آید صبانزد تو باصد عتاب و ماجرا
هوش مصنوعی: شکیبا باش، امشب نسیم خوشی می‌آید و با خود پیامهای گوناگون و سرگذشتهای جالبی خواهد آورد.
الوداعی کرد بلبل را و رفتصبحدم باد صبا آمد شنفت
هوش مصنوعی: بلبل وداعی کرد و در صبح زود رفت، در حالی که باد صبا آمد و این وداع را شنید.
نالهٔ بلبل شنید ازدور جایکای صبا بهر خدا زوتر بیای
هوش مصنوعی: بلبل از دور ناله میزند و درخواست می‌کند که ای نسیم، برای خدا هر چه زودتر بیایی.
چون صبا را دید نالش کرد زارهمچو ابری کرد چشم او نثار
هوش مصنوعی: زمانی که نسیم را دید، با صدای حزنآلودی ناله کرد و اشکهایش مانند باران بر صورتش ریخت.
گفت آن دم با صبا احوال خویشگرمتر شد هر زمان بر حال خویش
هوش مصنوعی: در آن لحظه صحبت کردن با نسیم باعث شد حال و هوای من بهتر شود و هر بار که به خودم فکر میکنم، احساسم بهتر و بهتر می‌شود.
کای صبا از دوست پیغامی بدهگر دعائی نیست دشنامی بده
هوش مصنوعی: ای نسیم صبحگاهی، اگر پیغامی از دوستت داری، آن را منتقل کن. اگر دعایی برایم نداری، حداقل دشنامی از او بگو.
هرچه آن گل بر زبان آورده بودیک بیک با بلبل مسکین نمود
هوش مصنوعی: هر چیزی که آن گل به زبان آورد، به تدریج با بلبل بیچاره بیان کرد.
و آن غزل برگفت که فرموده بودخویش را در هر سخن بستوده بود
هوش مصنوعی: او شعری را بیان کرد که در هر کلمهاش خود را ستوده بود.
بلبل مجروح را مجروح کردهر غم دل بر زبان مشروح کرد
هوش مصنوعی: بلبل زخمی را هر غمی که در دل داشت، با کلامی روشن و واضح بیان کرد.