بخش ۱۳ - آوردن باد صبا مژدۀ بلبل از گل و بر سر پیمان آمدن او
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعری با بلبل صحبت می‌کند و او را به شادی دعوت می‌کند، چون از مشکلات و دردهایش خلاص شده است. بلبل از عشق و غم‌هایش سخن می‌گوید و نسبت به معشوقش احتیاط می‌کند و نمی‌خواهد رازش فاش شود. او درباره زیبایی و جاذبه‌ی معشوقش صحبت می‌کند و به لزوم عشق و دل‌سپردگی اشاره می‌کند. در نهایت، بلبل به زمان و انتظار اشاره دارد و آرزو می‌کند که عشقش را به‌دست آورد. شعر در فضایی احساسی و پر از نمادهای عاشقانه و طبیعی حرکت می‌کند و نشان‌دهنده‌ی عشق عمیق و حسرت‌بار بلبل است.
گفت با بلبل که شادی کن کنونزانکه دولت مر ترا شد رهنمون
هوش مصنوعی: با بلبل گفت که اکنون وقت شادی است، زیرا خوشبختی به تو راه نشان داده است.
چون بسی گفتیم از دستان توگل بیامد بر سر پیمان تو
هوش مصنوعی: چون بارها از تواناییهایت صحبت کردیم، نتیجهاش این شد که زیبایی و شکوفایی به خاطر وفاداریات به قول و قرارهایت به وجود آمد.
بعد ازین شکرانه می‌باید مرازانکه کردم درد جانت را دوا
هوش مصنوعی: بعد از این، باید شکرگزاری کنم، چرا که درد جانت را درمان کردم.
گفت معشوقت که از رفته مگویهرچه ماگفتمم از گفته مگوی
هوش مصنوعی: معشوقهات به تو گفته که از گذشته حرف نزن و هر آنچه که من در گذشته گفتم، دیگر تکرار نکن.
کز برای عذر تو گفتم غزلاز صبا بشنو که دارد در بغل
هوش مصنوعی: به خاطر عذرت، گفتم غزل را بشنو از نسیم، که نسیم در آغوش خود دارد.
کرد آغاز آن سخن را کارسازآن سخن‌هائی که گفته بد براز
هوش مصنوعی: آغاز این گفتگو شگفتانگیز است، مانند سخنانی که به خوبی و شایستگی گفته میشود.
سر بسر تفسیر کن در پیش اوتیرها انداخت پر از کیش او
هوش مصنوعی: هر جا که او میرود، همه چیز را زیر نظر دارد و به طور کامل به بررسی و تحلیل میپردازد و در این فرآیند، هر کسی که با او روبرو شود، دچار چالش و آزمایش میشود.
کانتظارت میکشد برخیز زودتا بمیرد هر که باشد از حسود
هوش مصنوعی: در حالتی که حسادت در بین مردم وجود دارد، وقت آن است که با اقداماتی سریع و اقداماتی شجاعانه، از پیشرفت حسودان جلوگیری کنیم و بگذاریم آنها شکست بخورند.
مرهمی کن با من دلداده مردگر همی خواهن خلاصی دل ز درد
هوش مصنوعی: ای کسی که دل من را به درد آوردهای، با من مهربانی کن و مرحم بگذار، چرا که اگر میخواهی دل من از این دلتنگی رها شود، به من محبت کن.
گفت بلبل ای برادر راست گویتا در اندازم بپایت سر چو گوی
هوش مصنوعی: بلبل به برادرش می‌گوید: راست و درست صحبت کن تا من نیز بتوانم سرم را به پای تو بیندازم مثل یک توپ.
زانکه او شاهیست با خیل و حشمپیش او مانند من صد کالعدم
هوش مصنوعی: زیرا او یک پادشاه است که با لشکر و خدمتکارانش در کنار او به تعداد بسیار افرادی وجود دارند که هیچ ارزشی ندارند و من نیز یکی از آنها هستم.
بارها رفتم براهش در حضورتا رسد از پرتو رویش چه نور
هوش مصنوعی: بارها برای دیدن او به حضورش رفتهام تا از نور چهرهاش بهرهمند شوم.
ناله‌های صبح آخر کار کردبر دل و جان فتنهٔ بسیار کرد
هوش مصنوعی: ناله‌های صبح در نهایت تأثیری عمیق بر دل و روح گذاشت و باعث بهوجود آمدن آشفتگیهای زیادی شد.
هیچ روزی یاد این غمگین نکردگوش بر آواز این مسکین نکرد
هوش مصنوعی: هیچ روزی به یاد این غم نپرداخته و گوش به صدای این بیچاره نکرده است.
گر مرا باور بود از خواندنشبا تو گویم سعی کن آوردنش
هوش مصنوعی: اگر به من اعتماد داشته باشی، از خواندن او به تو میگویم، تلاش کن تا او را به دست بیاوری.
گر بدانم یک دلست با من بجانبر سرش بازم من این جان را روان
هوش مصنوعی: اگر بدانم که کسی با من صمیمی است، جانم را برای او فدای میکنم و دوباره جانم را برایش نثار میکنم.
کس چه می‌داند که آن عیار چیستخندهٔ او صبحدم از بهر کیست
هوش مصنوعی: هیچکس نمیداند که آن شخص باوقار چه ویژگیای دارد و چرا در سپیدهدم میخندد.
تا به دام خود درآرد خاطریخون کند جان و دل هر ناظری
هوش مصنوعی: او با فریب و جذابیتش، دلها را به درد میآورد و جان و روح هر بینندهای را تحت تأثیر قرار میدهد.
ناله از طنازی او دل بداغارغوان خون در جگر در صحن باغ
هوش مصنوعی: نالهای از زیباییهای او به دل مینشیند، گویی که دلی به درد آمده از خون غم در میان باغی پر از گلهای ارغوانی است.
سنبل سیراب ازو با داغ و دردشنبلید از جور او رخسار زرد
هوش مصنوعی: سنبل که به آب سیراب شده، به خاطر عشق و غم، دچار حسرت و درد شده و از ظلم و بیرحمی او، رنگ رخسارش زرد و بیروح شده است.
طوطی سازنده قمری پیش اوهست در شهر مطوق خویش او
هوش مصنوعی: در شهر خود، طوطی که سازندهای است، پیش قمر وجود دارد.
این همه گویندگان دارد ندیمکی کند باد من مرد سلیم
هوش مصنوعی: این همه افرادی که سخن میگویند، مگر دوست من چگونه میتواند مانند باد مرا به خود برساند؟ من کسی هستم که در مسیر درست و صحیح حرکت میکنم.
من نه آنم کو مرا بازی دهدچون مرا در دام آرد واجهد
هوش مصنوعی: من آن شخصی نیستم که دیگران بتوانند مرا به بازی بگیرند، چرا که اگر مرا به دام بیندازند، شور و شوق مبارزه در من بیدار میشود.
من ازین بازی بسی دیدم ز دهرشهد شیرین را شناسایم ز زهر
هوش مصنوعی: من در طول زندگی خود تجربیات زیادی را پشت سر گذاشتهام و به خوبی میتوانم تفاوت میان چیزهای خوب و خوشایند را با چیزهای بد و تلخ درک کنم.
نیر می‌گوئی بیا با من به راهکانتظارت میکشد گلچهره ماه
هوش مصنوعی: میگویی بیا با من به راهی برویم که زیبای ماه در انتظار ماست.
من بقول او نیایم پیش اوزانکه من هستم قوی دلریش او
هوش مصنوعی: من به گفته او به پیش او نمیروم، زیرا من خودم شخصیتی قوی و دلیر دارم.
راست می‌گوئی نشان او بیارتا کنم پیش نشانش جان نثار
هوش مصنوعی: راست میگویی، نشانهاش را بیاور تا جانم را در مقابل آن نثار کنم.
گر نشان او بیاری بشنومبر چنین کردار تو من بگردوم
هوش مصنوعی: اگر نشانهای از او بیاوری، من به خاطر چنین رفتاری از تو گوش میسپارم و به تو توجه میکنم.
چون صبا بشنید از جا برجهیداز فرح آمد در آن گفت و شنید
هوش مصنوعی: هنگامی که نسیم بهار از جایش برخاست، شادی و نشاطی در فضا جریان یافت و همه چیز را زنده کرد.