هوش مصنوعی: فتح موصلی یکی از بزرگان مشایخ و عارفان بود که در ورع و مجاهده معروف بود. او به شدت از مردم دوری میکرد و خود را پنهان میساخت. روزها در حالی که لباس بازرگانی به تن داشت، به عبادت میپرداخت. او به تواضع و ترک دنیا شهرت داشت و از گناهانش ناراحت بود.
در یکی از وقایع، در حین زندانی شدن، جلاد نتوانست او را بزند زیرا او را شخصی پیر و محترم دید. فتح همواره بر این باور بود که انسان باید به یاد خدا و تواضع باشد. از دیگر تفاوتهای او، برخوردش با به خطر افتادن جانش بود، به گونهای که او پیراهن یکی از دوستانش را کفن کرد و به خاک سپرد.
فتح به طوری عمیق به یاد آوری گناهانش میپرداخت که اشکهایش به خون تبدیل میشد. او معتقد بود که ارتباط با مردم و خوردن غذا و شراب به گناه منتهی می‌شود و بر این عقیده بود که باید از هر چیزی که سبب دور شدن از خدا می‌شود، پرهیز کرد.
زمانی که فتح درگذشت، در خواب به او گفتند که چرا اینقدر گریسته است، و او پاسخ داد که به خاطر شرم از گناهانش گریه میکند. خداوند به او گفت که به خاطر گریههایش تا چهل سال هیچ گناهی در نامهاش نوشته نشده است، و این نشانهای از رحمت او بود.
هوش مصنوعی: آن عالم برجسته و سرآمد، آن حاکم درستکار و منصف، آن مردان شایسته ستایش، آن کسی که جلال و عظمت را به دست آورده بود، و در حقیقت ولی و پیشوای زمان خود، فتح موصلی رحمةالله علیه، از بزرگترین مشایخ و افرادی با همت و اراده بالا بود. او در دیانت و مجاهدت بسیار کوشا و با تقوا بود و همواره غم و ترس در دل داشت. همچنین او تمایل داشت که از مردم جدا باشد و خود را از نظر دور نگه دارد، به گونهای که کلیدهایش را به شکل تجار و بازرگانان میپوشاند. هر کجا که میرفت، آنها را در جلوی سجادهاش میگذاشت تا کسی متوجه نگردد که او کیست. زمانی یکی از دوستانش به او گفت که این کلیدها را که برای خود بستهای، چه چیزی را باز میکنی؟ از یکی از بزرگان دربارهی فتح پرسیدند که آیا علم خاصی دارد؟ او پاسخ داد که فتح به اندازه کافی با دانش ترک کامل دنیا برخوردار است. ابو عبدالله بن جلا می‌گوید که در خانهاش نشسته بودم و هنگامی که قسمتی از شب گذشت، لباسهای پاکیزه پوشید و ردا را به دوش انداخت. به او گفتم: در این ساعت کجا می‌روی؟
هوش مصنوعی: وقتی او بیرون آمد، پلیس او را گرفت و به زندان برد. صبح که شد، دستور دادند که به زندانیان ضربه بزنند. زمانی که جلاد خواست او را بزند، دستش به طور غیرمنتظرهای خشک شد و نتوانست آن را تکان دهد. به جلاد گفتند که چرا نمی‌زنی؟
هوش مصنوعی: او گفت: پیرمردی در برابر من ایستاده و می‌گوید تا به او آسیب نرسانی، دست من بیاختیار خواهد شد. سپس به فتح موصل اشاره کردند و سری را به او تحویل دادند و رها کردند. روایت شده که روزی از فتح درباره صداقت پرسیدند، سپس دستی به کوره آهنگری برد و تکهای آهن داغ را بیرون آورد و بر دست خود گذاشت.
هوش مصنوعی: گفتم: بیشتر بگو، او گفت: بهتر از این، وجود درویش بر ثروتمندان به خاطر اعتمادی که او به خدا دارد، شایسته است. نقل شده که فتح گفت: وقتی در مسجد با دوستانم بودم، جوانی با لباس ساده وارد شد و سلام کرد.
هوش مصنوعی: او گفت: غریبان به دست خدا هستند و سپس افزود: فردا به فلان محل بیا و نشانی خانهام را بگیر. من در خواب هستم، مرا بشوی و این پیراهن را کفن کرده و دفن کن. من رفتم و همانطور که او دستور داده بود، او را شستم و پیراهنش را کفن کردم و دفن کردم. در حین اینکه می‌خواستم برگردم، دامنم را گرفت و گفت: اگر من در نزد خدا منزلتی داشته باشم، به خاطر این زحمتی که کشیدی، تو را پاداش میدهم. سپس گفت: انسان باید بر آن چیزی بمیرد که با آن زندگی کرده است. این را گفت و سکوت کرد.
هوش مصنوعی: روزی شخصی در حال گریه بود و اشکهای خونینی از چشمانش میریخت. از او پرسیدند که چرا دائماً گریه میکنی. او پاسخ داد: وقتی به گناهانم فکر می‌کنم، اشکهایم به خون تبدیل می‌شود. من نباید برای نمایش یا ریا گریه کنم، بلکه باید گریهام خالصانه و از دل باشد.
هوش مصنوعی: روایتی است که شخصی پنجاه درم طلا به ارمغان آورد. او گفت که شنیده است اگر کسی چیزی را بدون سوال دریافت کند و آن را رد کند، در واقع برحق تعالی مرتکب رد شده است. او یک درم را برداشت و باقی را برگرداند و گفت که با سی پیر صحبت کرده که همه آنها از ابدال بودند. آنها همگی توصیه کردند که از صحبت با مردم پرهیز شود و تاکید کردند که باید کم خورد. او ادامه داد که ای مردم، نه هرکس که طعام و شراب را از بیمار بگیرد، میمیرد. آنان پاسخ دادند بله، و او افزود که به همین ترتیب، دلی که از علم و حکمت و سخن مشایخ دور شود، خواهد مرد. در ادامه، او از یک راهب پرسید که راه رسیدن به خداوند چگونه است.
هوش مصنوعی: وقتی به او نزدیک شدی، او گفت که افراد عارف و آگاه کسانی هستند که وقتی صحبت میکنند، از خدا سخن میگویند و وقتی عمل میکنند، فقط برای خدا عمل میکنند. همچنین وقتی چیزی طلب میکنند، تنها از خدا درخواست میکنند. او بیان کرد که هر کسی بر ذکر و یاد خدا پافشاری کند، آنجا شادی و نزدیکی به محبوب واقعی به وجود میآید. او ادامه داد که هر کس خدا را بر هوا و هوس خود ترجیح دهد، دوستی و محبت خداوند در وجود او رشد میکند. و در نهایت، هر کس آرزویی دارد باید تمام توجه خود را به خدا معطوف کند و از هر چیز دیگری دوری کند.
هوش مصنوعی: او گفت: خداوند فرمود که چرا اینقدر گریه کردی؟ من پاسخ دادم که ای خدا، به خاطر شرم از گناهانم. خداوند فرمود: یا فتح، فرشتهای که مسئول نوشتن گناهان توست، به من گفته بود که به خاطر گریههای تو، تا چهل سال هیچ گناهی بر تو ننویسد. رحمت خدا بر او باد.
