فصل ۱۶۹
هوش مصنوعی: در این متن، سخن از دو گروه عاشق و معشوق است که در روز قیامت بهشت و دوزخ را تجربه میکنند. عاشقان در بهشت به جایگاه رحمت و نعمت الهی میرسند و نام خداوند را با صفاتی چون "الحنان المنان" میبرند. در حالی که در دوزخ، جبار بودن خدا را یاد میآورند. این اشاره به این دارد که انسانها در زندگی خود با نعمتها و مشکلات مواجه هستند و در نهایت، این حجاب نعمتهاست که آنها را از خداوند دور میکند. در عین حال، آتش میتواند مسیر را به سوی نور و آگاهی باز کند. در نهایت، حکیم به تفاوت حال انسانها در حضور یا غیاب خداوند اشاره میکند و اینکه با او بهشت و بدون او دوزخ است.
فردا عاشقان جمال او در بهشت انگشت گزان روند و در دوزخ انگشت زنان روند، در بهشت ذکرشان اَلْحُنّانُ الْمَنّانُ باشد در دوزخ ذکرشان اَلْقَهَّارُ الجَبَّارُ باشد زیرا که دانند که قهاری او از نعمت حجاب سازد و رحمت او از آتش بوستان کند چون در شاهد یافتند که نعمت این جهان را حجاب اهل نعمت کرد تا در غلبۀ نعمت از منعم محجوب شدند و دیدند که در عین آتش خلیل را بحضرت خود مکاشف گردانید تا بواسطۀ آن آتش گلستان گشت. ای درویش آن را که در نعمت هلاک کنند نعمت زحمت او شود و آن را که در آتش بخود مکاشف گرداند فردوساوگردد حکیم گوید:
هوش مصنوعی: فردا، افرادی که عاشق زیبایی او هستند، در بهشت با شادی و شگفتی خواهند گشت و در دوزخ با ناامیدی و درد. در بهشت، نام خداوند رحمان و بخشنده را خواهند خواند و در دوزخ، نام خداوند قهار و پر قدرت را بر زبان خواهند آورد، زیرا میدانند که خداوند میتواند نعمتها را به مانع تبدیل کند و رحمتش را در دل آتش بگنجاند. آنها فهمیدهاند که نعمتهای این دنیا گاهی باعث حجاب و دوری از اهل نعمت میشود و در عین حال شاهد بودند که چگونه آتش در واقعه ابراهیم خلیل، موجب نزدیک شدن به حق و تبدیل آتش به گلستان شد. ای درویش، کسانی که در نعمتها گرفتار شوند، آن نعمتها برایشان زحمت و آزمایش خواهد شد، و کسانی که در آتش، حقیقت را مشاهده کنند، به بهشت خواهند رفت. حکیم میگوید:
با تو دل مسجدست و بی تو کنشتبی تو دل دوزخست و با تو بهشت
هوش مصنوعی: با تو قلب من به مانند مسجدی است که پر از نور و آرامش است، اما بدون تو، دل من همچون جهنمی است پر از عذاب و ناامیدی. با تو، زندگیام بهشت است و پر از شادی و عشق.