قصیدهٔ شمارهٔ ۶۴
هوش مصنوعی: این شعر به گفتگوهایی بین دوستان و حریفان می‌پردازد که در آن به جذابیت و لذت‌های زندگی اشاره شده‌است. شاعر از حریفان می‌خواهد که به جای بحث و جدل، به شادی و خوشی بپردازند و از باده و آواز لذت ببرند. او به تنوع انسان‌ها و اینکه هر کس باید به شیوه خود زندگی کند، اشاره می‌کند و به مفهوم آزادی و رها شدن از قید و بندهای اجتماعی نیز توجه می‌کند. در نهایت، شاعر به این نکته تأکید می‌کند که اگر در بین آن‌ها کسی دیدگاه متفاوتی دارد، باید او را بپذیرند و راحتی و آسایش را در جمع خود برقرار کنند.
ای حریفان ما نه زین دستیم دستی برنهیدباده‌مان خوشتر دهید و نقلمان خوشتر نهید
هوش مصنوعی: ای رقبای ما، ما از این حالت دست نمیکشیم. بادهامان را بهتر در اختیارمان بگذارید و نقاشیامان را نیز با کیفیت بالاتر ارائه دهید.
بام ما دیگر زنید و شام ما دیگر پزیدنام ما دیگر کنید و دام ما دیگر نهید
هوش مصنوعی: دیگر بر بام ما آواز نخوانید و دیگر شبها برای ما غذا نپزید. نام ما را دیگر بر زبان نیاورید و دیگر در دام ما نیفتید.
هر کسی را جام او با جان او یکسان کنیدهر کسی را نقل او با عقل او همبر نهید
هوش مصنوعی: هر فردی را با توجه به ویژگیها و روحیاتش درک کنید و حرفهایش را با عقل و فهم او متناسب سازید.
چند از شش سوی یک دم چار بالشهای مابر فراز تارک نه چرخ و هفت اختر نهید
هوش مصنوعی: چند بار میتوان به یک جا توجه کرد و به حدی از آرامش دست یافت که همه چیز به زیر سر خودمان باشد و افکار و آرزوهایمان را در بالاترین سطح آرزو کنیم.
عیسی و خر هر دو اندر مجلس ما حاضرندکوه بر عیسی برید و کاه پیش خر نهید
هوش مصنوعی: در مجلس ما، عیسی و خر هر دو حاضرند. وقتی که کوه را بر دوش عیسی میگذارند، برعکس، کاه را در مقابل خر قرار میدهند.
مجلس آزادگان را از گرانان چاره نیستهین که آمد خام دیگر دیگ دیگر برنهید
هوش مصنوعی: مجلس آزادگان دیگر راهی جز تحمل دشواریهای گرانقدر ندارد. مراقب باشید که در این شرایط، یک انسان نادان دیگر به جمع شما اضافه نشود.
خنجر نو بر سر بهرام ناچخ زن زنیدزخمهٔ نو بر کف ناهید خنیاگر نهید
هوش مصنوعی: به بهرام که در حال نبرد و مبارزه است، یک خنجر تازه میزنند تا او را بزنند. همچنین ناهید که خنیاگر است، زخمههای تازهای را بر دست دارد و به او میزند.
هین که عالم سر به سر طوفان نااهلان گرفترخ سوی عصمت سرای نوح پیغمبر نهید
هوش مصنوعی: بشتابید، زیرا جهان پر از آشفتگی و بیحوصلگی است. رو به سوی پناهگاهی مانند خانهی نوح پیامبر کنید که عاری از گناه و فساد است.
هر که را رنگیست همچو نیل در آب افکنیدهر که را بوییست همچون عود بر آذر نهید
هوش مصنوعی: هر کسی که رنگ و بویی دارد، مانند نیل که در آب غوطهور میشود یا بوی عود که در آتش منتشر میشود، به او مجال و فرصت دهید تا خود را نشان دهد.
نفس را چون بر جگر آبیست آتش در زنیدعقل را چون بر کله پشمیست بندش بر نهید
هوش مصنوعی: وقتی نفس شما در دل و جانتان شعلهور است، سعی کنید آن را کنترل کنید. و وقتی عقل شما مانند پشم است، آن را محکم نگهدارید تا از آن بهرهبرداری بهتری داشته باشید.
ور درین مجلس شما عاشق‌تر از شمع و می‌ایدپس چو شمع و می قدم در آب و آتش در نهید
هوش مصنوعی: اگر در این مجلس کسی عاشق‌تر از شمع و می باشد، پس مانند شمع و شراب، قدم در آب و آتش بگذارید.
می قبای آتشین دارد شما در بر کشیدشمع تاج آتشین دارد شما بر سر نهید
هوش مصنوعی: او لباسی از آتش بر تن دارد و شما از آن پوشیدهاید، شمعی با تاجی آتشین نیز دارید که بر سر میگذارید.
ناحفاظیرا چو سگ ار تاختید از پیش درآن گهٔ با یار آهو چشم برتر بر نهید
هوش مصنوعی: اگر به بیملاحظگی و بدون احتیاط رفتار کنید، به سرنوشت ناخوشایندی دچار خواهید شد. در این مواقع، بهتر است با دقت و زندگانی خوشی را در کنار دوستان و عزیزانتان ادامه دهید.
چون ز روی هستی از من در من ایمانی نماندگر مسلمانید یک ره نام من کافر نهید
هوش مصنوعی: وقتی که از روی حقیقت وجود، از من چیزی باقی نماند، اگر شما به من مسلمان میگویید، یک بار دیگر نام من را کافر بگذارید.
ور سنایی همچو زنجیرست در حلق شماحلق او گیرید چون حلقه برون در نهید
هوش مصنوعی: اگر سنایی مانند زنجیری در گردن شما باشد، مانند حلقهای در دستان خود او را در اختیار بگیرید وقتی که آن حلقه را به بیرون میبرید.