بخش ۱۸ - فی زینة‌الاطفال
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تشبیه دایه و کودک می‌پردازد و نشان می‌دهد که دایه چگونه در کنار کودک خود رفتار می‌کند؛ گاهی او را نوازش می‌کند و گاهی او را به حال خود می‌گذارد. این رفتارها برای دایه امری طبیعی و ضروری است، و در نهایت به نفع کودک است.
سپس شاعر به نگرش انسان‌ها در مورد دشواری‌ها و راحتی‌های زندگی اشاره می‌کند؛ برخی ممکن است از زندگی خود ناراضی باشند و دیگران را سرزنش کنند، در حالی که همه چیز تحت قضا و قدر الهی است. او تأکید می‌کند که باید به حکمت خداوند رضا داد و از درون خود به خیر و شر واقعی نگاه کرد، زیرا هر چیز در زندگی بخشی از برنامه الهی است و هیچ بدی از خداوند صادر نمی‌شود.
شاعر همچنین به انسان‌ها یادآوری می‌کند که ظواهر نمی‌تواند حقیقت را پوشش دهد و نباید بر اساس آن قضاوت کرد، بلکه باید به باطن و نیت‌ها توجه داشت. در نهایت، او به این نکته اشاره می‌کند که خیر و شر، در واقع در درون خود انسان‌ها وجود دارد و بر اساس طرز فکر و عملکرد خودشان defined می‌شود.
آن نبینی که طفل را دایهگاهِ خُردی به اوّلین پایه
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که وقتی کودک در سنین کم بهدنیا میآید، مراقب آن او به بهترین شکل ممکن است. در واقع، در این مراحل اولیه زندگی، اهمیت و توجه به کودک بسیار بالاست و محبت و پشتیبانی از او در این زمان بسیار مهم است.
گاه بندد ورا به گهوارهگاه بر بر نهدش همواره
هوش مصنوعی: گاهی او را به گهواره میسپارند و گاهی همواره بر دوش خود حمل میکنند.
گه زند صعب و گاه بنوازدگاه دورش کند بیندازد
هوش مصنوعی: گاهی زندگی سختی و دشواری میآورد و گاهی هم باعث آرامش و نوازش می‌شود؛ همچنین ممکن است گاهی شما را از خود دور کند و به حالت کسالت و بیحالی بیندازد.
گاه بوسد به مهر رخسارشگاه بنوازد و کشد بارش
هوش مصنوعی: گاهی با عشق صورتش را میبوسد و گاهی به آرامی نوازشش می‌کند و بار احساساتش را به دوش میکشد.
مرد بیگانه چون نگاه کندخشم گیرد ز دایه آه کند
هوش مصنوعی: وقتی مرد غریبه به کسی نگاه می‌کند، از درون احساس خشم می‌کند و از روی ناراحتی آه میکشد.
گویدش نیست مهربان دایهبرِ او هست طفل کم‌مایه
هوش مصنوعی: میگوید که دایه مهربان نیست و به این کودک کمقیمت توجهی ندارد.
تو چه دانی که دایه به داندشرط کار آنچنان همی راند
هوش مصنوعی: تو نمیدانی که مادران چگونه شرایط کار را به بهترین نحو اداره میکنند.
بنده را نیز کردگار به شرطمی‌گذارد به جمله کار به شرط
هوش مصنوعی: خداوند برای بندهاش در تمامی کارها شرط و قیدهایی تعیین کرده است.
آنچه باید همی دهد روزیگاه حرمان و گاه پیروزی
هوش مصنوعی: زندگی گاهی ما را با شکست و ناامیدی مواجه می‌کند و گاهی نیز به ما موفقیت و پیروزی می‌دهد.
گاه بر سر نهد ز گوهر تاجگه به دانگی ورا کند محتاج
هوش مصنوعی: گاهی اوقات بر سر کسی تاجی از گوهر قرار میگیرد و گاهی او به آن تاج نیازمند می‌شود.
تو به حکم خدای راضی شوور نه بخروش و پیش قاضی شو
هوش مصنوعی: به خواست و اراده ی خداوند راضی باش، و اگر نمیتوانی، بهتر است که با قاضی در میانه بیایی تا حق و حقیقت روشن شود.
تا ترا از قضاش برهاندابله آنکس که اینچنین ماند
هوش مصنوعی: ابله کسی است که در این شرایط بیحرکت بماند و نتواند خود را از تقدیر و سرنوشت رها کند.
هرچه هست از بلا و عافیتیخیر محض است و شر عاریتی
هوش مصنوعی: هر چیزی که در زندگی وجود دارد، چه درد و رنج و چه خوشی و آرامش، در واقع به نوعی خیری در آن نهفته است و بدیها تنها به صورت موقتی و عاریتی به ما تحمیل میشوند.
بد به جز جلف و بی‌خرد نکندکه نکوکار هیچ بد نکند
هوش مصنوعی: تنها انسانهای نادان و کمخرد میتوانند بدی کنند، زیرا افراد نیکوکار هیچ وقت به بدی دست نخواهند زد.
سوی تو نام زشت و نام نکوستورنه محض عطاست هرچه ازوست
هوش مصنوعی: هر چه به تو مربوط می‌شود، چه نیک و چه زشت، به خاطر خودت است و هیچ چیز دیگری جز لطف تو نیست.
بد ازو در وجود خود نایدکه خدا را بد از کجا شاید
هوش مصنوعی: از او در وجود خود، بدی پیدا نمی‌شود، زیرا خداوند چگونه میتواند بدی را داشته باشد؟
آنکه آرد جهان به کُن فیکونچون کند بد به خلق عالم چون
هوش مصنوعی: کسی که قدرتش میتواند جهان را در یک لحظه به وجود آورد، چگونه میتواند به مردم دنیا بدی کند؟
خیر و شر نیست در جهانِ سخنلقب خیر و شر به توست و به من
هوش مصنوعی: در این دنیا چیزی به نام خیر و شر وجود ندارد، بلکه این عناوین فقط به ما نسبت داده می‌شود.
آن زمان کایزد آفرید آفاقهیچ بد نافرید بر اطلاق
هوش مصنوعی: زمانی که خداوند آسمانها و زمین را آفرید، هیچ چیز بد و ناپسندی بهطور مطلق نیافرید.
مرگ این را هلاک و آنرا برگزهر آن را غذای و این را مرگ
هوش مصنوعی: مرگ برای برخی به معنای نابودی و برای برخی دیگر به معنای زندگی است، به طوری که چیزی که برای یک نفر زهر است، برای دیگری میتواند غذای سالمی باشد. در حقیقت، هر کس در زندگی خود به شیوهای متفاوت با مرگ و زندگی مواجه می‌شود.
زاینه روی را هنر باشدگرچه پشتش پُر از گهر باشد
هوش مصنوعی: زیبایی و هنر یک فرد به چهرهاش وابسته است، حتی اگر پشت او پر از ویژگیهای ارزشمند باشد.
آینه گر چو پشت روی سیاهبودیی کس نکردی ایچ نگاه
هوش مصنوعی: اگر آینه پشتش سیاه بود، هیچکس به آن نگاه نمیکرد.
زاینه روی به بُوَد خورشیدپشت او خواه سیاه و خواه سپید
هوش مصنوعی: چهرهی زیبا همچون خورشید است که در پس آن، رنگها میتوانند متفاوت باشند، چه سیاه و چه سفید.
چون ترا از درون دل بنگاشتآینهٔ تو ز پیش دل برداشت
هوش مصنوعی: وقتی که دل به تو نگریست، آینهی تو از پیش دل کنار رفت و خود را نشان داد.