غزل شمارهٔ ۱۳۶
هوش مصنوعی: این شعر با پرسشهای بلاغی و استعاری به مضامینی همچون عشق، درد، اندوه و جستجوی معنا در زندگی پرداخته است. شاعر از زاویهای عمیق به مسائلی چون غم دل، ناتوانی در شناخت وفا و ناکامی در دستیابی به خوشبختی مینگرد. هر کدام از ابیات نشاندهندهای از وضعیتهای انسانی است که در آن عشق و آرزو با حقیقت و واقعیتهای تلخ زندگی مواجه میشود. شاعر به بیداری و تأمل در احساسات و دردهای خود دعوت میکند و به بررسی پیوندهای عاطفی میان انسانها میپردازد.
چو ساخت چشم تو کارم، نهفته دیدن چیستبر آتشی که به نی درگرفت دامن چیست
هوش مصنوعی: وقتی که چشمان تو به من توجه میکنند، دیگر پنهانی دیدن چه معنا دارد؟ چون شعلهای که به نی افتاده، دیگر دامن چیست؟
اگر نه صبح سیه بخت کار شام کندسیاه روزی ما زان بیاض گردن چیست
هوش مصنوعی: اگر صبحی نداشته باشیم و روزگار ما در تاریکی بگذرد، پس آن سفید (نور) در گردن ما چه ارزشی دارد؟
دلا تو چشم مرا کرده ای ز گریه سفیدزآه سرمه کشیدن بچشم روزن چیست
هوش مصنوعی: ای دل، تو چشمان مرا با اشکهایت سپید کردهای. چرا چشمهایم را با آه کشیدن سیاه کنی؟ این روزن چیست؟
نباشد ار دل صیاد داغدار از منبریده چون پر و بالم قفس ز آهن چیست
هوش مصنوعی: اگر دل صیاد از من داغدار و بیخبر باشد، چگونه میتواند پر و بال من در قفس آهنی باشد؟
نبرد بهره بر هر که جمع شد نعمتکه باغبان نشناسد که سیر گلشن چیست
هوش مصنوعی: در جنگ و دعوا، هر کسی که با ثروت و نعمت احاطه شده باشد، نمیتواند درک کند که چطور باید از زیباییهای زندگی لذت برد. باغبان نمیداند که چطور گلستان باید باشد.
زمرگ اینهمه اطفال آرزو، هرگزدلم نسوخت که دانم طریق شیون چیست
هوش مصنوعی: از مرگ این همه کودکان آرزومند، هرگز دل من به درد نیامد، چون میدانم چگونه باید گریه کرد.
چه غم اگر نشناسی حق وفای مراکه هیچ بت نشناسد حق برهمن چیست
هوش مصنوعی: چه دردی دارد اگر تو به وفای من آگاه نیستی؟ همانطور که هیچ بت هم نمیتواند حقیقت و مقام برهمن را بشناسد.
بخرمن ار بودت کار دل ز کشت امیدچو عمر باد بود، باد را از خرمن چیست
هوش مصنوعی: اگر در انبار امید دلخواهی داشته باشی، باید بدانی که عمر همچون باد زودگذر است. پس باد چه ارتباطی به انبار دارد؟
شناسد آنکه بپوشد برهنه پائی راکه نفع آبله های فراخ دامن چیست
هوش مصنوعی: کسی که به دقت و بصیرت نگاه کند، میفهمد که چه فایدهای در وجود زخمها و آسیبهایی که نمایان و بزرگاند، نهفته است.
دلت کلیم چه دارد، غبار شکوه ز دوستدگر بر آینه ات زنگ کین دشمن چیست
هوش مصنوعی: دل تو چه میخواهد؟ غبار حسرت دوستی دیگر بر آینهات نشسته است. زنگار کینه دشمن چیست؟