شمارهٔ ۷۷
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف حال و وضعیت روحی خود می‌پردازد. او از کمال عقل و دانش خود سوال می‌کند و حس می‌کند که محبت و عشق معشوقش، تمام حال او را تحت‌تأثیر قرار داده است. شاعر به شراب کوثر اشاره می‌کند و می‌گوید که اگر ساقی آن دوستش نباشد، نوشیدن آن برایش حرام است. او اگرچه از آب حیات سیراب شود، اما بی‌وجود معشوق زندگی‌اش بی‌معناست. شاعر تصریح می‌کند که به جز خیال معشوق، هیچ خیالی دیگر ندارد و به دوستی با او افتخار می‌کند. او از این موضوع که معشوقش او را فراموش کند، ناراحت است و می‌گوید که غم دوری از او، زندگی‌اش را پر از ملال کرده است. در نهایت، او بیان می‌کند که عشق به معشوق پیوسته او را دچار انفعالات مختلف کرده و در چنگ بختش قرار نمی‌دهد.
چه عقل و دانش و هوشیست بر کمال مراکه ی برد دگر آن خط برون ز حال مرا
هوش مصنوعی: چه فایدهای دارد عقل و دانش و هوش من در کمال و پیشرفت، وقتی که کسی دیگر میتواند به راحتی حال و احوال من را تغییر دهد؟
شراب کوثر اگر ساقیش نه دوست بودحرام باد اگر آن می بود حلال مرا
هوش مصنوعی: اگر می که از چشمه کوثر به مهمانی میآید، ساقیاش غیر از دوست باشد، نوشیدن آن حرام است، حتی اگر به طور کلی آن می حلال باشد.
چو خضر از آب حیات لبت نگردم سیراگر حیات بود صد هزار سال مرا
هوش مصنوعی: اگر مانند خضر هم از آب حیات لب تو سیراب شوم، باز هم اگر زندگی بماند، برایم هیچ مشکلی نیست که صد هزار سال زنده باشم.
گمان مبر که خیال کس دگر دارمکه جز خیال تو کس نیس در خیال مرا
هوش مصنوعی: نگران نباش که فکر کسی جز تو را میکنم؛ زیرا در ذهن من هیچکس جز تو وجود ندارد.
مرا چه حد که توام یار خویشتن خوانیسگ توام مکش ای مه ز انفعال مرا
هوش مصنوعی: من چه مقدار ارزش دارم که تو مرا دوست خود میخوانی؟ ای مه، نکن، من مانند سگ تو هستم، از بیعملی من دست بردار.
بهل که دود دلم در جهان بر آید سختکه بی رخ تو گرفت از جهان ملال مرا
هوش مصنوعی: بگذار که غم و اندوه دلم در دنیا منتشر شود، زیرا بدون دیدن چهره تو، از تمام جهان احساس ناراحتی میکنم.
فلک چو اهلی از آنم بچنگ بخت نماندکه داد عشق تو صد گونه انفعال مرا
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به نوعی از سرنوشت و قدرت عشق اشاره می‌کند. او به این نکته می‌پردازد که اگرچه زندگی و سرنوشت به شکل غیرقابل کنترلی جلو میروند، عشق او تأثیرات گوناگونی بر او داشته است. به عبارت دیگر، عشقش او را به صورت های مختلف تحت تأثیر قرار داده، و این تأثیرات باعث شده که برخی چیزها از دستش برود.