شمارهٔ ۴۱
هوش مصنوعی: این شعر به بیان درد و رنج شاعر از غم و بی‌عدالتی در جامعه می‌پردازد. شاعر با اشاره به اینکه هیچ‌کس مانند معشوق او ظلم و ستم را تجربه نکرده، به ناامیدی و تنهایی خود اشاره می‌کند. او از عدم شنوندگی فریادها و دردهای مردم سخن می‌گوید و به آزادی ملت به عنوان کلید پیشرفت و آبادانی اشاره می‌کند. همچنین، متذکر می‌شود که فقر و بدبختی در جامعه باعث غم و ناراحتی عمیق مردم است. شاعر در پایان تأکید می‌کند که برای بیان این دردها و تاسف‌ها به talent و توانایی خاص نیاز است.
کیست در شهر که از دست غمت داد نداشتهیچکس همچو تو بیدادگری یاد نداشت
هوش مصنوعی: در این شهر هیچ‌کس به اندازه تو در آزار و رنج دیگران معروف نیست و هیچ‌کس نتوانسته به اندازه تو غم و اندوه را تحمل کند.
گوش فریاد شنو نیست خدایا در شهرورنه از دست تو کس نیست که فریاد نداشت
هوش مصنوعی: خدایا، در این شهر اگرچه صدای فریادها به گوش نمیرسد، اما هیچ‌کس نیست که در دلش فریاد نداشته باشد.
خوش به گل درد دل خویش به افغان می گفتمرغ بیدل خبر از حیله صیاد نداشت
هوش مصنوعی: گل با احساساتی پر از غم و اندوه، دلش را با صدای بلند به مرغ بیدل نقل می‌کند، در حالی که مرغ از نقشههای صیاد بیخبر است.
عشق در کوه کنی داد نشان قدرت خویشورنه این مایه هنر تیشه فرهاد نداشت
هوش مصنوعی: عشق کسانی را که در کار سختی مثل کوهکنی هستند، به نشان قدرت خود مبدل می‌کند؛ در غیر این صورت، هنر و ماهرتی که فرهاد در تیشهزنی داشت، به تنهایی کافی نبود.
جز به آزادی ملت نبود آبادیآه اگر مملکتی ملت آزاد نداشت
هوش مصنوعی: یک ملت بدون آزادی، هیچ گاه به پیشرفت و آبادانی نخواهد رسید. افسوس که کشوری که مردمش آزاد نیستند، نمیتواند رونق و شکوفایی داشته باشد.
فقر و بدبختی و بیچارگی و خون جگرچه غمی بود که این خاطر ناشاد نداشت
هوش مصنوعی: فقر و مصیبت و رنج و درد چه نگرانیای بود که این دل غمگین نداشت؟
هر بنائی ننهادند بر افکار عمومبود اگر ز آهن، او پایه و بنیاد نداشت
هوش مصنوعی: هر ساختمانی که بر اساس فکر عموم ساخته شده باشد، اگر از جنس آهن باشد، پایه و بنیانی نخواهد داشت.
کی توانست بدین پایه دهد داد سخنفرخی گر به غزل طبع خداداد نداشت
هوش مصنوعی: کسی نمیتواند به چنین بلندی و عظمت سخن بگوید، اگر فرخی، که شاعری برجسته است، به استعداد طبیعی در سرودن شعر نرسیده باشد.