شمارهٔ ۳۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به درد و رنج ناشی از فراق و جدایی اشاره می‌کند. او می‌گوید اگر دمی یا راه‌حلی برای درمان این درد وجود داشت، فراق برای او آسان‌تر می‌بود. او به این نکته اشاره می‌کند که درد فراق بر دلها تاثیر می‌گذارد و اگر همه دلها به یک اندازه آسیب‌پذیر بودند، شاید این وضعیت قابل تحمل‌تر بود. شاعر به تلخی‌های جدایی پس از وصال اشاره کرده و از این که هیچ کس در جهان نیست که بدون داغ فراق باشد، افسوس می‌خورد. او درد و غم ناشی از جدایی را چنان عمیق توصیف می‌کند که حتی کوه‌ها نیز از تحمل آن عاجز می‌شوند. در نهایت، شاعر به فضل و رحمت الهی اشاره می‌کند که به او کمک کرده تا در این اندوه صبور بماند و بدون آن رحمت، زندگی بسیار سخت‌تر می‌بود.
گر به عالم درد فرقت را همی درمان بدیآنچه دشوارست بر ما از فراق آسان بدی
هوش مصنوعی: اگر در دنیای غم فراق، به ما کمک میکردی، آنچه برای ما در جدایی سخت و دشوار است، برایت راحت و آسان می‌بود.
بیشتر دلها تواند خورد اندوه فراقراحتی بودی اگر دلها همه یکسان بدی
هوش مصنوعی: بیشتر دلها قادر به تحمل غم جدایی هستند، اگر احساس آرامش کنی، این در صورتی است که همهی دلها یکسان میبودند.
ور نبودی تلخی فرقت پس از روز وصالآدمی اندر وصال دوستان سلطان بدی
هوش مصنوعی: اگر تلخی جدایی پس از روز ملاقات وجود نداشت، انسان در کنار دوستانش مانند پادشاهی زندگی میکرد.
در جهان کس نیست کو داغی ندارد از فراقکاج فرقت را هزاران داغ دل بر جان بدی
هوش مصنوعی: در دنیا هیچکس نیست که از درد جدایی رنج نبرده باشد، زیرا این جدایی هزاران ناراحتی و دل شکستگی را به همراه دارد.
گر بدیدی زانچه من دیدم ز فرقت صد یکیکوه خارا از تحمل عاجز و حیران بدی
هوش مصنوعی: اگر تو هم آنچه را که من در جدایی تجربه کردهام میدیدی، در مییافتی که یک صد کوه سنگین و سخت هم از تحمل آن درد ناتوان و حیران می‌شوند.
کاج از درد عزیان شربتی خوردی فلکتا زمین را از فغانش هر زمان افغان بدی
هوش مصنوعی: کاج به خاطر درد و غم عزیان نوشیدنیای را چشید که آسمان را واداشت تا هر لحظه به خاطر فریاد او به زمین ناله کند.
گر مرا از رفتگان غم نیستی بر جان و دلپای من از خرمی بر تارک کیوان بدی
هوش مصنوعی: اگر از رفتن عزیزان غم کمتری دارم، این شادابی و خوشحالی من باعث میشود که دل و جانم همچنان سرزنده باشد و بر افق آسمان بدرخشد.
بر دل من غصه ها از فرقت ایشان نشستغصه کی بودی مرا گر نه غم ایشان بدی؟
هوش مصنوعی: دل من پر از غصه و درد شده است به خاطر جدایی از آنها. اگر غم آنها نبود، من هم هیچ غمی نداشتم.
ور نه زین میدان خاکی گوی بردندی برونگوی من با خرمی پیوست در میدان بدی
هوش مصنوعی: اگر از این میدان غبارآلود بیرون نروی، من با شادی و نشاط در این میدان بدی ارتباط برقرار کردهام.
چنبر گردون ز هم بگسستمی از رنج دلگر مرا یک روز بر گردون دون قزمان یدی
هوش مصنوعی: اگر بتوانم از درد دل خود رهایی یابم و به دور گردون بیفتد، دوست دارم که در یک روز بر روی گردون پایین دنیای قزمان باشم.
نیست از روی خرد این درد را درمان پدیدآه خوش بودی اگر این درد را درمان بدی
هوش مصنوعی: این درد را نمیتوان با عقل و خرد درمان کرد. ای کاش میتوانستی راهی برای درمان این درد پیدا کنی.
زخم پشتا پشت بر دل باز خورد از غم مرانیک بشکستی ازین غم گر همه سندان بدی
هوش مصنوعی: زخمها یکی پس از دیگری بر دلم نشستهاند و غم مرا به شدت میآزارد؛ اگرچه هر چه قدر هم که بر این غم بیفزایی، به خوبی آن را شکستهای.
فضل ایزد داشت ما را اندرین انده صبورصعب بودی گر نه فضل و رحمت یزدان بدی
هوش مصنوعی: نعمت و فضل خداوند شامل حال ما شده و در این روزهای سخت و دشوار، صبر و استقامت ما مدیون رحمت و لطف الهی است. اگر این نعمتها نبود، تاب آوردن در این مشکلات بسیار سخت‌تر میشد.