شمارهٔ ۱۰۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف دو نگین باارزش یعنی کهربا و فیروزه می‌پردازد که هر یک داستانی متفاوت دارند. یکی از نگین‌ها در یک حادثه از کالسکه افتاده و دیگری در بزم نصرة الدوله گم شده است. شاعر به زیبایی و ارزش این نگین‌ها اشاره می‌کند و بیان می‌کند که گم شدن آنها برای صاحبشان (ساعدالملک) ناخوشایند و غم‌انگیز است. او همچنین به این نکته اشاره می‌کند که غذا و شراب به دلیل فقدان این نگین‌ها برای کسانی که آنها را از دست داده‌اند، خوشایند نخواهد بود. در نهایت، با تشبیه خوان مهمانی به میزبان، به تلخی و ناخرسندی ناشی از فقدان چیزهای ارزشمند اشاره می‌کند.
ای دریغا کهربا با امزیک و فیروزه نگینآن بصافی بی نظیر و این بخوبی بی قرین
هوش مصنوعی: ای کاش که سنگ کهربا به همراه نگین فیروزهاش، به زیبایی و صفایی بینظیر میدرخشید و این زیبایی بیهمتا بود.
آن یکی افتاد از کالسکه اندر آستانوین به بزم نصرة الدوله برفت از آستین
هوش مصنوعی: یکی از آن شخصها از کالسکه به زمین افتاد و این شخص به دستان نصرة الدوله راهی مراسم مهمی شد.
آن یکی انگشتری را حضرت والای رادداده بهر زیب دست ساعدالملک مهین
هوش مصنوعی: یک انگشتر زیبا به دست شخصی با تحسین و احترام بسیار هدیه شده است، نشاندهندهٔ ارزش و زیبایی خاص آن دست.
و آن دگر همزاد لعل فرخ میراجلدر صفا و راستی مانند نای حور عین
هوش مصنوعی: در اینجا به زیبایی و صفای وجودی اشاره شده است که همچون نای حوریان، زلال و راستین است. این کنایه به وجودی می‌پردازد که پر از لطف و زیبایی است و به صفات نیکویی چون راستی و طراوت اشاره دارد.
ساعدالملک ارنگین گم کرد خود بشگفت نیزانکه جم را نیز چندی یاوه شد از کف نگین
هوش مصنوعی: ساعدالملک ارنگین، به طور غیرمنتظرهای، انگشتری خود را گم می‌کند. این امر باعث شگفتی او میشود، زیرا خود جم نیز مدتی از دست دادن انگشتر رنج برده است.
هست بگشفت آنکه گم شد مریمی کاندر دمیدبادها در پیکرش روح القدس روح الامین
هوش مصنوعی: کسی که گم شده است، اکنون پیدا شده و در واقع این شخص مریم است، که در زمان وزش بادها در وجودش، روح مقدس حضور دارد.
ناگوار آید طعام از بعد خسرانی چنانپرخمار آید شراب از بهر فقدانی چنین
هوش مصنوعی: پس از ناکامی، غذایی که به دست میآید خوشایند نیست و مانند شرابی که به خاطر فقدانی به شدت ماتی میآورد، دل را به دردمندی میکشاند.
میزبان گر انگبین برخوان مهمانان نهدمیهمانان را در این خوان سرکه گردد انگبین
هوش مصنوعی: اگر میزبان با محبت و گلایه در پذیرایی از مهمانانش، عسل و شیرینی را به آنها ارائه کند، مهمانان هم با خوشحالی و شکرگزاری به سراغ سفره میآیند. اما اگر او با بیتوجهی و تلخی برخورد کند، مهمانان طعم تلخی را خواهند چشید و از آن خوشنود نخواهند بود.