شمارهٔ ۲۴۶ - تتبع خواجه
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به عشق و دلبستگیاش به میخانه و مستی اشاره میکند. او هر روز در میکده خدمت میکند و به خاطر این عشق، خود را از دیگران متمایز میسازد. با اینکه وضعش در میخانه مانند یک گداست، اما با یک پیمانه شراب خود را با پادشاهان و شخصیتهای بزرگ مقایسه میکند. او به عشقش اشاره دارد که حتی اگر مورد آزمایش و آزار قرار بگیرد، تغییر ملت و دینش را برنمیتابد. شاعر در نهایت به این نکته میرسد که خلوت زاهدان برای رسیدن به مقصود است، اما او خودش در این خلوت به حقیقت و مقصودش میرسد.
بر در دیر مغان هرروز خدمت میکنمصد تفاخر زین شرف بر اهل دولت میکنم
هوش مصنوعی: هر روز در کنار درِ میخانه، به خدمت میرسم و به خاطر این مقام و موقعیت، خود را نسبت به اهل ثروت و قدرت سرفراز میدانم.
پیر دیرم گر به هر عمری دهد یک جام میسالها از مستی آن باده عشرت میکنم
هوش مصنوعی: اگر پیر میخانه به من یک لیوان می بدهد، من سالها از مستی آن شراب لذت میبرم و خوشحالی میکنم.
تا ندانندم که از عشق که مجنونم چنینهر پریوش را به مهر خویش تهمت میکنم
هوش مصنوعی: تا وقتی که ندانم از عشق، چرا مانند مجنون هستم، هر زنی را به محبت خود متهم میکنم.
خو گرم با جور منما لطف بیحد زانکه منمیفتم در رنج اگر این طور عادت میکنم
هوش مصنوعی: لطف و محبت بینهایت تو، باعث میشود که من با سختیها و مشکلات کنار بیایم، زیرا اگر این رفتار را ادامه دهم، خودم را در زحمت و رنج میاندازم.
گرچه در دیرم گدا لیکن به یک پیمانه میبا صد افریدون و جم اظهار حشمت میکنم
هوش مصنوعی: هرچند که من در حال حاضر مانند یک گدا در میخانه نشستهام، اما با یک پیمانه می، به اندازه صد افریدون و جم، خود را با وقار و بزرگی نشان میدهم.
وه چه عشق مفرط است این زانکه در هر چند روزدر دگر نوع جنون در شهر شهرت میکنم
هوش مصنوعی: عشق چنان شدید و بیپروایی دارم که هر چند روز نوعی جدید از دیوانگی را در زندگیام تجربه میکنم و در بین مردم شناخته شدهام.
گر مسلمانان بسوزندم جزا نبود هنوزمن که بهری کافری تغییر ملت میکنم
هوش مصنوعی: اگر مسلمانان مرا بسوزانند، جزای چنین کاری برای آنان وجود ندارد. من که خود را با کفر و بیدینی تغییر دادهام.
اینکه گه مغرور زهدم گاه پیر میکدهاز تلونهای حال خویش حیرت میکنم
هوش مصنوعی: گاهی از اینکه به خودم میبالم، شگفتزده میشوم. گاهی هم وقتی به تغییرات احوال خودم فکر میکنم، از زهد و پرهیزکاری در میکده شگفتزده میشوم.
خلوت زاهد پی مقصود باشد فانیالیک چون من یافتم مقصود خلوت میکنم
هوش مصنوعی: تنهایی زاهد برای رسیدن به هدفی فانی است، اما وقتی من به هدفم رسیدم، در تنهایی خود فرو میروم.