شمارهٔ ۳۱۲
هوش مصنوعی: این شعر درباره وضعیت و مشکلات اجتماعی و سیاسی است. شاعر به نقد جامعه و بی‌عدالتی‌های آن می‌پردازد و از حسرت افرادی می‌گوید که آرزو دارند به دستاوردهای بیشتری برسند. او به زاهدانی اشاره می‌کند که متعهد به اصول خود هستند و در عین حال از ظلم و ستمی که بر مردم می‌رود، گلایه دارد. همچنین به خطراتی که در نتیجه قدرت‌طلبی و زراندوزی برای فقرا به وجود می‌آید اشاره می‌کند. شاعر بر اهمیت ایستادگی و نداشتن ترس در برابر ظالمان تأکید می‌کند و به واعظان و ریاکاران نیز نصیحت می‌کند که از دنیای فانی و جاه و مال دوری کنند. در نهایت، او از حاکمان می‌خواهد که به عدالت و امنیت کشور توجه کنند.
فرداست اینکه زمره شاهنشهان کشندحسرت برآن گروه که حسرت بنان کشند
هوش مصنوعی: روز آینده، گروهی از شاهان افسوس خواهند خورد بر حال کسانی که تنها به خاطر داشتن دستهایی ناتوان و حسرت بر تواناییهایی که خود ندارند، در حسرت زندگی میگذرانند.
کرمان آب گنده استاده زرنداین زاهدان که دست به آب روان کشند
هوش مصنوعی: در کرمان، آب کثیفی وجود دارد و در زرند، زاهدانی هستند که دست بابا را به سوی خود میکشند.
خلق زمانه‌اند پی دستبرد همدست آن کسان بُرند که پا ز میان کشند
هوش مصنوعی: مردم زمانه به دنبال منافع خود هستند و از کسانی حمایت میکنند که در حل مشکلات و چالشها کنار میآیند و از مسیر درست خارج نمیشوند.
درویش، قدر کشور امن و امان بدانشاهان سپاه هر طرف از بهر آن کشند
هوش مصنوعی: درویش، ارزش یک سرزمین امن و آرام را درک کن، چون شاهان و نظامیان در هر سو برای حفظ آن میکوشند.
گردن بنه به فقر، که گردنکشان به حشرگردن به ناز و نعمت این مفلسان کشند
هوش مصنوعی: به فقر خود افتخار کن، زیرا کسانی که متکبر و گردنکش هستند در روز قیامت به خاطر ثروت و نعمتهایشان، از این ناتوانان حساب خواهند کشید.
ظالم ستم به خویش کند، زآنکه اهل زورزوری کنند چون به کمان، از کمان کشند
هوش مصنوعی: ظالم به خود ظلم می‌کند، زیرا کسانی که قدرت و زور دارند، مانند تیرکمانی هستند که از کمان تیری میکشند. در واقع، آنها به دیگران آسیب میزنند و ظلمشان به خودشان باز میگردد.
لب بسته‌ایم بس که چو بادام، در جنونطفلان بهسنگ هم، عجب از ما زبان کشند!
هوش مصنوعی: ما به خاطر دیوانگی و رفتارهای عجیب و غریب بچهها، مثل بادام که در پوست سختش پنهان شده، سکوت کردهایم. جالب است که با وجود سکوت ما، هنوز هم از ما شکایت میکنند و زبان به اعتراض باز میکنند!
گردد مگر ضرور که مردان حق به خشمتیغ از نگاه کج به رخ دشمنان کشند
هوش مصنوعی: شاید لازم باشد که مردان خدا با نگاهی تند و خشمگین به دشمنانشان، سلاحی به دست بگیرند و از خود دفاع کنند.
واعظ چو خوش کناره گرفتی ز مال و جاهبنگر ترا مباد دگر در میان کشند
هوش مصنوعی: ای واعظ، زمانی که از مال و مقام دوری کنی و به کنارهگیری روی آوری، مراقب باش که دیگران تو را به وسط کارها نیاورند.