شمارهٔ ۴۹۰
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی زیبایی‌های دنیا و عشق و زندگی می‌پردازد. شاعر به بلبلان تشبیه شده که از عشق و زیبایی‌ها سخن می‌گویند و خود را غمگین و در خدمت ادب و عشق می‌بینند. او به لذت بوسه‌ای از لب معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که کلام شیرین و دلنشین او موجب آرامش‌اش شده است. شاعر به دنیا و زیبایی‌های آن اشاره می‌کند و از غفلت از یاد حق و خوشحالی در دنیا سخن می‌زند. او همچنین به این نکته می‌پردازد که زندگی در این دنیا ممکن است بی‌فایده به نظر برسد، اما شیرینی عشق و زیبایی‌ها باعث شده که از این سفرها بهره‌مند شوند و در نهایت به آسایش دل در وطن خود برسند. غم یار و دین نیز از دیگر موضوعاتی است که در شعر مورد توجه قرار گرفته و نشان‌دهنده تضاد میان ظاهر و باطن زندگی است.
ما ز هر عشرت دنیا بسخن ساخته ایمبلبلانیم و، ز عالم بچمن ساخته ایم
هوش مصنوعی: ما از هر لذتی که در این دنیا هست، سخن بوجود آوردهایم. ما مانند بلبلانی هستیم که از دنیای کودکی خود گلابی میچینند و غزل میسرایند.
خون خوردیم و ز ادب نام لب او نبریمبه انار دل از آن سیب ذقن ساخته ایم
هوش مصنوعی: ما به خاطر ادب و احترام به نام لب آن محبوب، رنج و درد زیادی تحمل کردهایم و در دل خود میخواهیم که از محبت او بهره‌مند شویم، به طوری که دلمان به زیبایی او مثل انار و چهرهاش مثل سیب باشد.
کام ما نیست بجز رخصت بوسی ز لبشما بیک حرف، از آن میم دهن ساخته ایم
هوش مصنوعی: ما چیزی جز اجازه لبانش را نمیخواهیم، ما با یک کلام، از آن حرف میم که در دهانش است، ساختهایم.
دلنشین تا شده ما را شکرین گفتارشبا دل تنگ از آن تنگ دهن ساخته ایم
هوش مصنوعی: گفتار او به گونهای شیرین و دلنشین است که حتی وقتی دلتنگ هستیم، از آن ناراحتی هم فاصله میگیریم و در دلتنگیامان، به آنچه می‌گوید پناه میبریم.
ز آن جهان تافته رو، واله دنیا شده ایمز آن همه سرو و سمن ما به دمن ساخته ایم
هوش مصنوعی: ما از آن دنیای دیگر، به این دنیا آمدهایم و دلباختهاش شدهایم؛ از تمام آن درختان بلند و گلهای خوشبو، باغی در اینجا ساختهایم.
غافل از یاد حق و، شاد که از اهل دلیمما از آن شمع فروزان، بلگن ساخته ایم
هوش مصنوعی: فراموش کردهایم که به یاد خدا باشیم و خوشحالیم که ما از اهل دل هستیم. ما از آن نور درخشان، خود را به روشنایی و آگاهی رساندهایم.
طول عمری ز جهان یافته بی حسن عملما ازین چاه، ز یوسف برسن ساخته ایم
هوش مصنوعی: ما به خاطر زندگی طولانی که از دنیا گرفتهایم، به خاطر کارهای نیکمان، از این چاه به سوی یوسف رفتهایم.
زنده در گور چه از گرد کدورت باشیم؟ما که با مردن بی گور و کفن ساخته ایم!
هوش مصنوعی: زندگی در این دنیا برای ما چه اهمیتی دارد وقتی که با مرگ و عدم وجود، آشنا هستیم؟ ما به گونهای هستیم که حتی بدون به خاک سپرده شدن و پوشاندن خود با کفن، میتوانیم با شرایط سخت زندگی کنار بیاییم!
از سفرهای جهان فایده ما این بودکه بآسودگی کنج وطن ساخته ایم
هوش مصنوعی: از سفرهای زیادی که داشتم، نتیجهام این بود که حالا با آرامش در خانه و کشور خودم نشستهام.
زینت دل غم یار است و، غم دین، واعظما از آنها همه با زینت تن ساخته ایم
هوش مصنوعی: زیبایی دل ناشی از عشق به معشوق و درد ناشی از دین است، در حالی که واعظ ما همه چیز را از ظواهر و زینتهای دنیوی ساخته و پرداخته است.