غزل شمارهٔ ۱۶۰
هوش مصنوعی: این شعر به بیان ناامیدی و بیوفایی مردم میپردازد. شاعر میگوید از خوبان، جز جفا و خیانت انتظار نمیتوان داشت و از بدعهدان وفاداری نمیتوان انتظار کرد. او به تجربههای تلخی که از افراد مختلف دارد اشاره میکند و میگوید حتی اگر از نیکان بدی پیدا کرد، از بدها نمیتوان نیکی توقع داشت.
به طور کلی، شاعر به این نکته اشاره دارد که نمیتوان به دیگران، به خصوص آنهایی که سابقه بدی دارند، اعتماد کرد و بهتر است از کسانی که وفادار و مهربان هستند دوری گزید. در نهایت، او تأکید میکند که خود را از این یارانی که به ما آسیب میزنند جدا کنیم، زیرا کمکی از آنها نخواهد رسید.
ز خوبان جز جگرخواری نیایدز بدعهدان وفاداری نیاید
هوش مصنوعی: از افرادی که خوب و نیکوکار هستند، تنها خیانت و ناپاکی برمیآید و از کسانی که بدعهد هستند، انتظار وفاداری نمیتوان داشت.
ز ایام و ز هرک ایام پروردبه نسبت جز جفاکاری نیاید
هوش مصنوعی: از روزگار و از هر زمانی که بگذریم، به جز ستم و بیمهر بودن چیزی به ما نمیرسد.
ز خوبان هرکه را بیش آزمائیازو جز زشت کرداری نیاید
هوش مصنوعی: هر کس را که زیاد آزمایش کنی، به جز رفتارهای زشت چیزی از او نمیبیند.
ز نیکان گر بدی جوئی توان یافتز بد گر نیکی انگاری نیاید
هوش مصنوعی: اگر به دنبال بدی از نیکوکاران باشی، ممکن است آن را بیابی؛ اما اگر از بدکاران نیکی انتظار داشته باشی، هرگز نخواهی یافت.
ز می سرکه توان کردن ولیکنز سرکه می طمع داری نیاید
هوش مصنوعی: میتوان از سرکه نوشیدنی درست کرد، اما انتظار نداشته باش که از سرکه به خوشطعمی شراب دست پیدا کنی.
دلا یاری مجوی از یار بدعهدکزان خونخواره غمخواری نیاید
هوش مصنوعی: دلا، به دنبال کسی که به تو وفادار نیست نرو، زیرا از کسی که به دیگران آسیب میزند، نمیتوان انتظار دلسوزی و همراهی داشت.
پری را ماند آن بیشرم اگرنهز مردم مردمآزاری نیاید
هوش مصنوعی: اگر پری هم بیشرم باشد، از آدمها آسیب نمیزند.
به ناله یار خاقانی شو ای دلکه از یاران تو را یاری نیاید
هوش مصنوعی: ای دل، به ناله و شکايت يار خود گوش کن، چرا که از هیچ یک از دوستانت کمکی نمیتوانی بگیری.
چه سود از ناله کاندر چشم بختتز نفخ صور بیداری نیاید
هوش مصنوعی: چه سودی دارد که تو در دل غم و اندوه، ناله کنی، وقتی که از نفس زندگی و بیداری خبری نیست؟
تو یاری از حریفان تا نجوئیکز ایشان خود بجز ماری نیاید
هوش مصنوعی: تا وقتی که از رقیبان خود یاری نگیری، از آنها جز آسیبی نخواهی دید.