رباعی شمارهٔ ۳۱۹
هوش مصنوعی: خاقانی در این شعر به انتقاد از کسانی می‌پردازد که مطالب حکیمانه را می‌خوانند اما در عمل به آنها عمل نمی‌کنند. او از خواجه‌ای گلایه می‌کند که چرا در بند و زنجیر زنان گرفتار شده است، در حالی که می‌داند که باید آزادی را ارج بنهد و نسبت به آنان به گونه‌ای محترمانه رفتار کند. به نوعی، خاقانی به تناقض بین سخنان و عمل افراد اشاره دارد.
خاقانی اگر پند حکیمان خواندیپس نام زنان را به زبان چون راندی
هوش مصنوعی: اگر خاقانی پندهای حکمتآمیز را شنیده باشد، چگونه میتواند نام زنان را به زبان آورد؟
ای خواجه به بند زن چرا درماندیچون تخم غلام‌بارگی بفشاندی
هوش مصنوعی: ای آقا، چرا در بند و محدودیت به سر میبری؟ در حالی که میتوانی به کمال و قدرت خود دست پیدا کنی، مانند تخمگذاری که در آن نهالی از غلامی و خدمت به بار میآید.