شمارهٔ ۲۱۳ - مدح خواجه ابوطاهر
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش خواجه بوطاهر، شخصیت بلندمرتبه و بخشندهای پرداخته که کرامت و فضل او در جهان مانند علم و دانش است. شاعر با بیان زیباییهای طبیعت و تغییر فصلها، به شادی و خوشبختی ایام اشاره میکند و بر این باور است که در روزهای خوب و خوش گذشته، بایستی شادی را جستجو کرد. او همچنین به خوبی و بخشندگی خواجه بوطاهر تأکید میکند و بر این نکته میافزاید که خوشبختی و نعمت در زندگی به لطف و جود او وابسته است. در نهایت، شاعر به امید و آرزوهایی برای آینده اشاره کرده و نام خواجه را بر انگشتری گرانبها یاد میکند، به این معنا که بخشندگی و فضائل او همواره در یادها خواهد ماند.
خواجه بوطاهر ای سپهر کرمکرمت در جهان چو علم علم
هوش مصنوعی: ای خواجه بوطاهر، ای آسمان کرم! کرم تو در جهان مانند علم و دانش است.
می بنازد روان آدم از آنکچون تویی خاست از بنی آدم
هوش مصنوعی: روح انسان به خاطر وجود تو به خود می بالد، چرا که تو از جنس بشر برخواستی.
ای ز فضل تو نامدار عربوی ز جود تو سرفراز عجم
هوش مصنوعی: تو به خاطر فضلت در بین عربها نامی و به خاطر بخششت در میان عجمها سرفراز و برجستهای.
در جهان کش به سروری دامنبر فلک نه به افتخار قدم
هوش مصنوعی: در این دنیا، برای رسیدن به مقام و عظمت، باید به تلاش و کوشش خود ادامه دهی و فقط به اعتبار و شهرت خود تکیه نکن.
شد زمستان و نوبهار آمدتازه شد باز چهره عالم
هوش مصنوعی: زمستان تمام شد و بهار تازهای آمد که چهرهی دنیا دوباره جوان و شاداب شده است.
در هوا نیز باز نزدیکستکه کمان ره به زه کند رستم
هوش مصنوعی: در آسمان نیز به زودی کمان به تیر میرسد و رستم به هدف خود نزدیک میشود.
گشته از سبزه دشت پر دیباشده از لاله کوه پر میرم
هوش مصنوعی: دشت رنگین و پر از سبزه شده و کوه با لالهها زینت یافته، من نیز در میان این زیباییها قرار دارم.
بر چمن بارور کند هر شبشاخ را عون باد و قوت نم
هوش مصنوعی: هر شب، نسیم نرم و رطوبت باعث میشود که شاخهها بر چمن سبز و سرزنده رشد کنند.
بی گمان روز بنده نو شده استدل چه داری ز روزگارم دژم
هوش مصنوعی: بدون شک روزی برای من تازه آغاز شده است؛ پس چه غمی از روزگار ناگوارم داری؟
چه نشانی به باغ عزت خارچه نمانی به جای شادی غم
هوش مصنوعی: در زندگی، نشانهی بزرگی و موفقیت، گلهای زیبای آن است، اما اگر به غم و اندوه گرفتار شوی، دیگر جایی برای شادی نخواهی داشت.
عیش ناخوش همی کنی به سخطسود بی خود چرا کشی به ستم
هوش مصنوعی: زندگی ناخوش را با نارضایتی خود سپری میکنی، چرا خودت را به سختی و رنج میاندازی در حالی که به سودی دست نمییابی؟
روزگاری چنین تر و تازهنوبهاری چنین خوش و خرم
هوش مصنوعی: زمانی بود که همهچیز سرسبز و شاداب بود، و بهار هم چنین زیبا و خوشایند بود.
می خور و می ده و ببال و بنازکامجو عیش ران بناز و بچم
هوش مصنوعی: بنوش و شادی کن و به خود ببال، از لذتهای زندگی بهره ببر و به آن افتخار کن.
اندرین روزگار پر گوهراگر امروز مانده ای بر کم
هوش مصنوعی: در این زمانهی پرارزش، اگر امروز چیزی از دست دادهای، نشان از این است که کمتر از آنچه که شایستهات بوده، وجود دارد.
چون گهر سخت روی بفروزیبا جهانی هنر کما اعلم
هوش مصنوعی: وقتی که تو مانند یک گوهر درخشان و با ارزش درخشانی، هنر خود را به جهان نشان میدهی، به مانند چیزی که من میدانم، تأثیر بزرگی بر دیگران میگذاری.
چون تو کس را که بخت یاری کردنعمت و کام در نیابد کم
هوش مصنوعی: وقتی که بخت به کسی یاری کند، هیچ نعمت و خواستهای از او کم نمیشود.
من به عقل اندرو همی نگرمکه جهان زود گرددت ز خدم
هوش مصنوعی: من به عقل خودم مینگرم و میبینم که دنیا به سرعت در حال تغییر است و این تغییرات بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار میدهد.
تا ز چرخ و فلک سجود آرندپیش تو چون شمن به پیش صنم
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستارهها و گردش آسمان برای تو به سجده درآیند، مانند شمنی که برای بت خود سجده میکند.
دشمنان را به عنف کامی کفدوستان را به لطف و شادی دم
هوش مصنوعی: دشمنان را با زور زیر فشار قرار بده و در عوض دوستانت را با محبت و خوشحالی به سمت خود جذب کن.
جانستانی چو موسی عمرانجان دهی همچو عیسی مریم
هوش مصنوعی: اگر تو همچون موسی، که به فریاد قومش رسید، جان خود را نجات دهی، و مانند عیسی مریم، روح تازهای به دیگران بخشی، ارزش والایی خواهی داشت.
پس ازین نیز هیچ خم ندهدپشت جاه تو را سپهر به خم
هوش مصنوعی: پس از این دیگر هیچگاه آسمان به خاطر موقعیت و مقام تو خم نخواهد شد.
در سر کلک تو کند خسروروزی لکر و سپاه و حشم
هوش مصنوعی: خسرو در دل خود با خیال تو به روزی اتکا میکند و گرد باد و سپاه و لشکرش نیز به خاطر تو شکل میگیرد.
نزند چرخ جز به حکم تو پینزند ابر جز به امر تو دم
هوش مصنوعی: چرخ زندگی هیچ حرکتی نمیکند مگر به فرمان تو، و ابر هم جز به اراده تو باران نمیبارد.
شغل هایی به رسم و قاعده هابنهی بس به رسم و بس محکم
هوش مصنوعی: شغلهایی که بر اساس اصول و قوانین مشخصی بنا شدهاند، معمولاً با استحکام و قاعدهمندی همراه هستند.
برگشایی به طبع هر مشکلبر فروزی برای هر مبهم
هوش مصنوعی: این جمله به این معنی است که هر مشکلی را با سلیقه و ذوق خود حل کنیم و برای هر موضوعی که مفهومش واضح نیست، روشنایی و وضوح بیاوریم.
همه ارکان سروری را بازنقش دیبا کنی و مهر درم
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن مقام و رهبری، لازم است که خود را با ویژگیهای شایسته و ظاهری زیبا و قابل توجه تزئین کنی.
بر همه خلق باز بگشایددر انعام تو کلید نعم
هوش مصنوعی: بر هر موجودی درهای نعمتها و خوبیها را به وسیله لطف و بخشش تو میگشاید.
فضل ورزی چو صاحب عبادمال بخشی چو صاحب مکرم
هوش مصنوعی: اگر بخواهی در زندگی بر توفیق و خوبی بیفزایی، باید به دیگران کمک کنی و به آنها نیککی کنی، درست مثل کسی که به دیگران بخشش میکند و نیز مانند کسی که با کرامت و احترام با دیگران رفتار میکند.
بخل را در زنی به چشم انگشتآز را پر کنی به جود شکم
هوش مصنوعی: اگر دختری بخیل باشد، مانند این است که انگشتت را در کاسهای پر از خوراکیهای خوشمزه کردهباشی، اما او به هیچوجه دوست ندارد چیزی به دیگری بدهد.
خدمت مادحان دهی به سلفصله سایلان دهی به سلم
هوش مصنوعی: به مدحکنندگان خود خدمت میکنی و به درخواستکنندگان با احترام پاسخ میدهی.
بر نگارد به جای مهر شرفنام تو بر نگینه خاتم
هوش مصنوعی: به جای اثر مهر و محبت، نام تو را بر روی جواهر خاتم حک میکنم.
گه ز مدحت کند زمانه حدیثگه به جانت خورد سپهر قسم
هوش مصنوعی: گاهی زمانه از تو تعریف میکند و داستان میسازد، و گاهی به قدری مشکلات بر تو فرود میآید که از شدت برایت سخت میشود.
قصه بخت خود نخوانم نیزغصه حال خود نگویم هم
هوش مصنوعی: من در مورد سرنوشت خودم داستانی نمیسازم و از وضعیت فعلی خودم هم چیزی نمیگویم.
هر جراحت که روزگارم کردسعی اقبال تو کند مرهم
هوش مصنوعی: هر زخم و درد که زندگی برایم به وجود آورد، تلاش اقبال توست که به آن زخمها درمانی بیاورد.
کانچه گویم همی خبر دهدتاز نهاد و جود کون و عدم
هوش مصنوعی: هر چیزی که من میگویم، نشاندهندهی عمق وجود و بخشندگی هستی و عدم است.
زین سخن ها به گوش حرص شنواز چو من مادح و چو من محرم
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که از این گفتهها، حرص و طمع را به درستی بشنوی. همچنین اشاره دارد که من کسی هستم که شعر میگویم و به رازهای خاصی آشنا هستم.
وانچه دیگر کسان تو را گویندماهتابست و قصه میرم
هوش مصنوعی: دیگران ممکن است به تو بگویند که تو مانند ماه تابانی، اما واقعا موضوع چیز دیگری است.
تا به باغ ارم زنند مثالباد بختت به فر باغ ارم
هوش مصنوعی: بختت به قدری خوب است که میتواند تو را به مانند باد در باغ ارم رها کند و به شادی و خوشی برساند.
بسته بر همت تو مهر نشانزده بر دولت تو بخت رقم
هوش مصنوعی: پیشرفت و موفقیت تو به تلاش و ارادهات بستگی دارد و سرنوشت تو به خوبی شکل گرفته است.
با بقای تو کامرانی جفتبا مراد تو شادمانی ضم
هوش مصنوعی: با وجود تو، به خوشبختی و کامیابی دست مییابم و با برآورده شدن آرزوهایم شادمان میشوم.