شمارهٔ ۱۳ - مدیح
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی مقام و خوبی‌های یک بزرگوار است که نویسنده به او احترام و محبت می‌ورزد. شاعر از حسن تصمیمات او و ویژگی‌های برجسته‌اش می‌گوید، همچون عظمت و عمق فضیلت او. او خود را به عنوان بنده‌ای می‌داند که تقرب به این بزرگ داشته و او را چون برادر و دوست خطاب می‌کند. نویسنده به پیوند نزدیکش با این بزرگ اشاره می‌کند و اظهار می‌دارد که زندگی‌اش به خدمتِ او وابسته است. همچنین، شاعر به تربیت و تعلیم خود اشاره کرده و تأکید می‌کند که چنان تربیتی را کسی جز او ندارد. در نهایت، او شعرش را به نامه‌ای به این بزرگوار تشبیه می‌کند.
ای بزرگی که حسن رای تو راهر زمان بر من اصطناعی نوست
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، هر لحظه به من افکار و نظرات تازهای میدهی که باعث خوشنودی و شگفتیام میشود.
ابر کف تو تند و پر گهرستبحر فضل تو ژرف و پر لؤلؤست
هوش مصنوعی: ابرهایی که در دستان تو هستند، سریع و پر از جواهراتند، و دریای فضیلت تو عمیق و پر از مروارید است.
دل شادت چو عقل بی زللستکف رادت چو علم بی آهوست
هوش مصنوعی: وقتی دل شاد و خوشبخت باشد، مانند عقل است که هیچ خطایی ندارد. و وقتی دست یاریکنندهات بینقص و درست عمل کند، همچون علمی است که بیهیچ شک و تردیدی درستیاش را ثابت کرده است.
جز تو از مهتران خطاب که کردبنده خویش را برادر و دوست
هوش مصنوعی: جز تو هیچکس به من نگفته که برادر و دوست من است.
هم رگ و پوست خواندیم شایدوین تمثل ز روی عقل نکوست
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر به تأمل در ارتباط عمیق میان روح و جسم اشاره می‌کند و از آن می‌گوید که شاید آنچه را که حس میکنیم، نتیجهای از درک صحیح عقل باشد. به عبارتی، او به ارتباط میان درون و برون توجه می‌کند و از این می‌گوید که شناخت ما از خود و دنیای اطراف میتواند به معنای عمیقتری از وجود ما منجر شود.
زآنکه چون خون و استخوان شد طبعمر مرا خدمت تو در رگ و پوست
هوش مصنوعی: زیرا که احساس من به گونهای شده که خدمت به تو در وجود من مانند خون و استخوان جریان دارد.
گر مرا جان و دل ز خدمت توسال و مه با صفا و با نیروست
هوش مصنوعی: اگر جان و دل من در خدمت تو باشد، سالها و ماهها با صفا و قدرت سپری میشوند.
چون تخلف کنم ز خدمت توکه مرا اصل زندگانی اوست
هوش مصنوعی: اگر از خدمت تو تخطی کنم، چون تو اساس زندگی منی، زندگیام تحت تاثیر قرار میگیرد.
یاد پشتم ز بار رنج دو تاهگرنه در مهر تو دلم یکتوست
هوش مصنوعی: جوانی و سختی هایی که تحمل کردهام، باعث میشود که همواره به یاد آنها باشم، اما در اعماق دل من تنها عشق تو وجود دارد و هیچ چیز دیگری نمیتواند جای آن را بگیرد.
تربیت کردیم به نظم و تو راتربیت کردن چو من کس خوست
هوش مصنوعی: ما تو را به انظباط و نظم تربیت کردیم، اما هیچ کس نمیتواند به خوبی من تو را تربیت کند.
آن قصیده به جنب این قطعهراست گویی که نامه مانوست
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که آن شعر بلند و زیبا به اندازهای جذاب و خوب است که میتوانیم آن را مانند نامه‌ای از مانو (شخصیتی در ادبیات) در نظر بگیریم. در واقع، این بیت به عظمت و شگفتی آن قصیده اشاره دارد و آن را با نامه‌ای ارزشمند مقایسه می‌کند.