شمارهٔ ۱۱ - مدح ابوالقاسم دبیر
هوش مصنوعی: این متن درباره ابوالقاسم، دبیری توانا و کودکسالار است که به علم و دانش بزرگترها احترام میگذارد. او توانایی فراوانی در نوشتن به هر دو زبان فارسی و عربی دارد. نکتههای مختلفی از او ذکر میشود، از جمله این که او از هر نوع شراب، حتی اگر برای افراد قوی و ضعیف باشد، نمیتواند دل برکَند و در اثر آن حالتی غمگین و خجالتزده پیدا میکند. همچنین، او پس از احساس حالت مستی و پریشانحالی، ناچار به شستشوی لباسش میشود و در مسائل مربوط به خدمت به شاه، از تأخیر خود نگران است. در نهایت، به نظر میرسد که او به واسطه نقایص خود و مسائلی که پیش آمده، دچار مشکلاتی شده است.
باز ابوالقاسم آن خیاره دبیرکودکست و به رأی و دانش پیر
هوش مصنوعی: ابوالقاسم دوباره همان نویسنده زیرک و باهوش است که در عین حال مانند یک کودک به نظر میرسد، اما با اندیشه و دانشی همچون یک فرد باتجربه و سالخورده عمل میکند.
کلک او بر رقم که پیونددهر دبیری که دید بپسندد
هوش مصنوعی: هر نویسندهای که قلم او را ببیند، به آسانی جذب زیبایی و جذابیت آن میشود.
تازی و پارسی نکو داندهر چه راند همه نکو راند
هوش مصنوعی: هر کس که به زبانهای عربی و فارسی تسلط داشته باشد، میداند که هر چه از این دو زبان صادر شود، باید زیبا و شایسته باشد.
گر ز طیبت درو گشادگی استچه شد آنجا بزرگ زادگی است
هوش مصنوعی: اگر در اینجا از خوبی تو گشایشی وجود دارد، پس چرا آنجا از نژاد بزرگ و شرافتی خبری نیست؟
هیچ عیب دگر جز آتش نیستکه تن سنگی گرانش نیست
هوش مصنوعی: هیچ مشکلی جز آتش وجود ندارد که بر تن سنگی تأثیری نگذارد.
ار ضعیف ار قوی دهند شرابطبع بی تاب او ندارد تاب
هوش مصنوعی: هر که ضعیف باشد یا قوی، وقتی شراب طبع به او داده شود، ناتوانی یا قدرتش در برابر طبع بیتاب او تأثیری ندارد و قادر به تحمل آن نیست.
چون کند پر کم و ندارد جایطشت سازد ز آستین قبای
هوش مصنوعی: زمانی که اندوه و کمبود وجود داشته باشد و جایی برای آرامش نباشد، فرد از درون به بیرون احساسات و ناامیدیهایش را بروز میدهد.
منتظر ایستاده ده فراشتا چگونه رود حدیث هراش
هوش مصنوعی: منتظر ایستادند تا ببینند چگونه خبر هراش منتشر میشود.
هر چه خورده بود براندازدمعده پر شده بپردازد
هوش مصنوعی: هر چیزی که در معده جمع شده، باید خارج شود و وقتی معده پر است، بدن تصمیم میگیرد که این بار اضافی را پس بدهد.
آنچنانش برندمست و خجلکه نشاطش فرو مرد در دل
هوش مصنوعی: او چنان مست و شرمنده است که شادیاش در دلش از بین رفته است.
پس بشستن قبا دهد ناچارنرسد چند گه به خدمت بار
هوش مصنوعی: اگر انسان در تلاش و کوشش باشد، ناچار موفقیت به سوی او خواهد آمد و فرصتهای خدمات رسانی را از دست نمیدهد.
چون بدانند علت تأخیراینک آید خیانت و تقصیر
هوش مصنوعی: زمانی که علت تاخیر مشخص شود، خیانت و قصوری نیز نمایان خواهد شد.
زود بینی که از حوالت شاهسوی هر دستگاه یابد راه
هوش مصنوعی: به زودی میبینی که از طرف شاه، به هر کجا که بخواهد، دسترسی پیدا خواهد کرد.