شمارهٔ ۱۳ - در حق خویش گوید
هوش مصنوعی: مسعود سعد سلمان در این شعر، احساس ناتوانی و حقارت خود را بیان می‌کند. او اشاره می‌کند که در برابر شاه، مقام و منزلتی ندارد و خود را مانند گدایانی ضعیف و ناتوان می‌بیند. با توصیف رنج‌های روزمره‌اش، از جمله دردهای جسمی و کمبودها، نشان می‌دهد که در جستجوی یاری و مدد است. او آرزوی شرکت در مجلس شاهانه و لذت بردن از زیبایی‌ها و شادی‌های آن را دارد و به خاطر می‌آورد که چگونه باید در چنین مجالسی ترانه‌ای بخواند. در نهایت، او به تصویر مجلسی پرداخته که مملو از نعمت‌ها، خوشی‌ها و هنرمندانی برجسته است و خود را به امید ورود به آن فضا می‌سازد.
من که مسعود سعد سلمانمکمتر و پستر از ندیمانم
هوش مصنوعی: من مسعود سعد سلمان هستم، اما از دوستان و همدلان خود کمتر و کوچکتر هستم.
شاه بی موجبی عزیزم کردوز همه بندگان پدید آورد
هوش مصنوعی: سلطان بدون دلیل خاصی به من محبت کرد و از میان تمام خدمتگزاران، مرا برگزید.
جای من پیش خویشتن فرمودتا مکان و محل من بفزود
هوش مصنوعی: او به من گفت که جایگاه من را درون خودم بیابم تا به این وسیله به مقام و منزلت بیشتری دست یابم.
دان که من کس نیم گدایی امسست عقل و ضعیف رایی ام
هوش مصنوعی: بدان که من کسی نیستم، بلکه گدایی هستم با عقل کم و اندیشه ضعیف.
ابلهی ناخوشی گرانی امهمه ساله چو ناتوانی ام
هوش مصنوعی: یک آدم نادان و بیخبر، هر سال از درد و غم زندگیاش شکایت می‌کند، گویی نمیتواند بر مشکلاتش غلبه کند.
گه سر از رنج دست می مالمگه ز درد شکم همی نالم
هوش مصنوعی: گاهی از شدت رنج و ناراحتی سرم را میمالم و گاهی هم از درد شکم ناله میکنم.
پیش ساقی همی کنم زاریتا بکم دادنم کند یاری
هوش مصنوعی: در مقابل ساقی از او درخواست کمک و همدلی میکنم تا در این مسیر سخت، مرا یاری دهد و دلگرمیام باشد.
از من خام قلتبان گرانخدمتی بایدش به رسم خران
هوش مصنوعی: باید در خدمت کسی باشی که از تو انتظارات زیادی دارد، مانند یک الاغ که زحمت میکشد.
که به حالی بهانه ای جویمحسب حالی ترانه ای گویم
هوش مصنوعی: در حالتی که به دنبال دلیلی هستم، بر اساس حال و هوای خود آهنگی را میسرایم.
چه کند این چنین ندیم برشکه ز دیدار او نگردد کش
هوش مصنوعی: این شخص چه حسی دارد که وقتی او را می‌بیند، هیچ چیز دیگری برایش اهمیت ندارد و از دیدارش خسته نمیشود.
لاجرم چون چنین گران جانمناخوش و ناترنگ و نادانم
هوش مصنوعی: بنابراین، وقتی که اینطور احساس سنگینی در جانم دارم، ناخوشایند و بیروح و نادان به نظر میرسم.
رفتم اینک به سوی چالندرتا کی آیم به شهر بار دگر
هوش مصنوعی: به سوی چالندر (مکانی) میروم و نمیدانم کی دوباره به شهر خواهم آمد.
رنج بر خویشتن کنم کوتاهتا ببینم رفیع مجلس شاه
هوش مصنوعی: من برای این که بتوانم در محفل شاه حضور داشته باشم، رنج و سختی را به خودم تحمیل میکنم تا به آن جایی که شایسته است برسم.
مجلسی باشد آنکه خلد برینگویی آید ز آسمان به زمین
هوش مصنوعی: مجلس یا جمعی وجود دارد که میتوان آن را بهشتی دانست، گویی که نعمت‌ها و زیباییهای آسمانی به زمین آمدهاند.
مطربانی چو باربد زیباچنگ و بربط چغانه و عنقا
هوش مصنوعی: نوازندگان مانند باربد، با زیبایی چنگ و بربط مینوازند و صدای دلنوازی ایجاد میکنند.
ارغنون با سماعشان ناخوشندما از لقای این شه کش
هوش مصنوعی: موسیقی و آوازشان را به خاطر دیدار این پادشاه، ناخوش و دلگیر میدانم.
تا جهان را همی بود بنیادباد بر تخت شادمانی شاد
هوش مصنوعی: تا زمانی که دنیا بر پا است، خوشبختی و شادی بر تخت سلطنت برقرار خواهد بود.
مسند و ملک و حشمت اندر ویاز همه نوع نعمت اندر وی
هوش مصنوعی: در او مقام و سلطنت و عظمت وجود دارد و از هر نوع نعمت و فراوانی برخوردار است.
باده های لطیف نوشگواررودهایی به لحن موسیقار
هوش مصنوعی: مشروبات خوشمزه و دلپذیر مانند جویبارهایی هستند که به نرمی و زیبایی آهنگ میسازند.