شمارهٔ ۶۴
هوش مصنوعی: این شعر به بیان ناچاری و درویشی اشاره دارد و تأکید می‌کند که هیچ‌کس به تنهایی نمی‌تواند دردهای درونیش را درمان کند و تنها راه درمان، کرم و لطف خداست. شاعر تجربه‌های تلخی را از دروغ‌ها و تزویرها در زندگی و جامعه‌اش نقل می‌کند و به این نتیجه می‌رسد که هر کس ادعا کند که خداوند به گدا نظر دارد، دروغ می‌گوید. او بیان می‌کند که در مکاتب و مساجد چیزی جز ریا و تزویر نمی‌بیند و معتقد است که برای رسیدن به خدا باید از خود و تعلقات دنیوی جدا شد. این شعر در نهایت بر اهمیت صداقت و ارتباط واقعی با خدا تأکید دارد و از ظواهر و سخنان بی‌محتوا انتقاد می‌کند.
از هیچ دری حاجت درویش روا نیستوز هیچ رهی درد دل ریش دوا نیست
هوش مصنوعی: هیچ کدام از درها نیازهای بیچارگان برآورده نمیشود و هیچ راهی برای درمان درد دل شکسته وجود ندارد.
درویشی و ناچاری و درد من و دل رادرمان و دوا جز کرم و لطف خدا نیست
هوش مصنوعی: فقر و بیچیزی من و غم و دردهایم تنها با مهربانی و رحمت خداوند میتواند درمان شود.
ما تجربه کردیم دو صد بار دروغ استهر کس که بگوید نظر شه به گدا نیست
هوش مصنوعی: ما بارها تجربه کردهایم که هر کسی بگوید که نظر شاه به گدا اهمیتی ندارد، دروغ می‌گوید.
تا نشنوی از مرده‌دلان این سخن سردکاندر همه عالم خبر از آب بقا نیست
هوش مصنوعی: تا وقتی از کسانی که دلشان مرده است این حرف را نشنوی، بدان که در تمام جهان خبری از آب حیات و زندگی ابدی نیست.
ما موعظت شیخ شنیدیم و نکو گفتلیکن ز دل غمزدگان زنگ‌زدا نیست
هوش مصنوعی: ما سخنان آموزنده شیخ را شنیدیم و آنها را خوب بیان کرد، اما از دلهای غمگین و گرفته، کسی نمی‌تواند غم را برطرف کند.
در مسجد و در مدرسه سالی دو سه بودمدیدم سخنی جز دم تزویر و ریا نیست
هوش مصنوعی: در مسجد و مدرسه چند سالی را گذراندم، ولی متوجه شدم که جز حرفهای تزویر و نفاق چیز دیگری گفته نمیشود.
چه صوفی و چه زاهد و چه رند و چه شاهدراهش به خدا نیست گر از خویش جدا نیست
هوش مصنوعی: هر کس در هر موقعیتی، چه عارف، چه زاهد، چه شیفته و چه محبوب، اگر از خود و درون خود جدا نشود و با خود بیخود نگردد، نمی‌تواند به حقیقت معنوی و خدا برسد.
این نغمهٔ جان‌هاست که از دل به زبان‌هاستاین رجع صدا چیست اگر صوت ندا نیست
هوش مصنوعی: این آهنگ که جانها را زنده می‌کند، از دل به زبانها جاری است. اگر این صدا بازگشت صداست، پس چرا ندا و صدای واقعی در آن وجود ندارد؟