شمارهٔ ۴۳
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی نقش صلح و عشق و تأثیرات منفی جنگ و نفسانیت در زندگی انسان‌ها می‌پردازد. در ابیات ابتدایی، شاعری به این نکته اشاره می‌کند که هر جا صلح و آرامش برقرار باشد، جنگ و ننگ از آنجا رخت بر می‌بندد. او به سنگینی دل و مشکلاتی که انسان‌ها در اثر غفلت و کدورت می‌چشند، اشاره کرده و یادآور می‌شود که نفس انسان می‌تواند به خطر بیفتد و موجب دوری از دین شود.
در ادامه، شاعر به عشق و زیبایی‌ها اشاره می‌کند و هشدار می‌دهد که عمر به سرعت می‌گذرد و نباید اجازه داد که زنگار غفلت بر دل‌ها بیفتد. او با استفاده از تصاویر گل و باغ، نشان می‌دهد که گاهی موقعیت‌های زیبا نیز تحت تأثیر ناامیدی و غم از بین می‌روند.
شاعر از عاشقان می‌خواهد که در شب‌های عمر خود مراقب باشند و از فرصت‌ها بهره ببرند. او در نهایت به این بحران درونی اشاره می‌کند که ممکن است باعث شود فرد از اصل خویش دور شود و در آن صورت، دیگر اشعاری که دلش را خالی کند نمی‌توانند کمک‌اش کنند. در پایان، شاعر به این نتیجه می‌رسد که دنیای فرهنگ و هنر در میان آشفته‌حالی‌ها و بی‌توجهی‌ها از میان میرود.
صلح در هر جا نهد پا، میرود جنگ از میاننام هر جا حکمفرما شد، رود ننگ از میان
هوش مصنوعی: هر جا که صلح برقرار شود، جنگ و درگیری از آنجا دور می‌شود. زمانی که عدالت و فرمانروایی حاکم شود، رسوایی و ننگ نیز از آنجا رخت برمیبندد.
هرکجا سنگین‌دلی باشد، دلی نبود درستعمر چندین شیشه برخیزد به یک سنگ از میان
هوش مصنوعی: هرجا که سنگینی دل وجود داشته باشد، قلبی سالم و درست نخواهد بود. چندین شیشه شکننده به راحتی با یک سنگ از هم میپاشد.
نفس، کم کم رهزن دینت شود، او را بکشدزد، خرمن را برد یک چنگ یک چنگ از میان
هوش مصنوعی: اگر نفس خود را در زندگی نادیده بگیری و اجازه دهی که او تو را به سمت انحراف بکشاند، باید او را نابود کنی. زیرا همانطور که دزدی خرمن گندم را با یک دست میبرد، نفس و هواهای نفسانی میتوانند به آرامی دین و ایمان تو را بزنند و از بین ببرند.
گر تو در غفلت نباشی، کی شوی مغلوب نفس؟میش غافل را برد گرگ قوی چنگ از میان
هوش مصنوعی: اگر توجه داشته باشید و غافل نباشید، هرگز اسیر خواستههای نفس خود نخواهید شد؛ زیرا گرگ قوی و قهری می‌تواند گوسفند غافل را راحت شکار کند.
در گلستانیکه یک گل لاله وش باشد دورنگمیرود حیثیت گلهای یک رنگ از میان
هوش مصنوعی: در باغی که یک گل لاله و خاص وجود دارد، دیگر گلها که یکسان و یکنواخت هستند، ارزش و اعتبار خود را از دست میدهند.
ایها العشاق! مگذارید در شب‌های عمرگوی سبقت را برد مرغ شباهنگ از میان
هوش مصنوعی: ای عاشقان! اجازه ندهید در شب‌های زندگیتان، مرغ شباهنگ از شما پیشی بگیرد.
روی یار ار طالبی، دل از کدورت پاکداررفته رفته میبرد آئینه را زنگ از میان
هوش مصنوعی: اگر به دنبال عشق معشوقی هستی، دل را از کدورتها خالی کن. به مرور زمان، این عشق مانند آیینهای زنگزده، زنگار را از بین میبرد و روشنی و صفا را به ارمغان میآورد.
غنچهٔ این باغ رب‌النوع دلتنگی بودکی به عشرت خیزدم نام دل تنگ از میان؟
هوش مصنوعی: غنچهٔ این باغ نماد احساس دلتنگی بود. حالا که به شادی دست یافتهام، نام این احساس دلتنگی از کجا رفته است؟
هر که را گفتم که با من رو می روم است اینعاقبت دیدم برآمد زنگی زنگ از میان
هوش مصنوعی: هر کسی را که به او گفتم با من میآید، در نهایت دیدم که از میان ما فردی بد اخلاق و زشت رفتار ظاهر شد.
گر نمی‌خواند این غزل (صابر) میان انجمنخلق می‌گفتند: دیگر رفته فرهنگ از میان
هوش مصنوعی: اگر این غزل (صابر) در جمع مردم خوانده نمیشد، مردم می‌گفتند که دیگر فرهنگ و هنر از بین رفته است.