شمارهٔ ۴۴ - مطلع ثانی
هوش مصنوعی: این متن شعری است که سعی در بیان محبت و عظمت خداوند دارد و از برکات وجود او برای بشر سخن می‌گوید. شاعر به ویژگی‌های خضر، نماد حیات و برکت، اشاره می‌کند و از تاثیرات مثبت الهی بر زندگی انسان‌ها می‌گوید. همچنین، شاعر به مقام والای "یزد" و ویژگی‌های مردانگی و اراده در مقابل خطرات و چالش‌ها اشاره دارد. این اثر به توازن بین خوف و رجا، انتظار و عمل، و همچنین به دقت در تقابل فرهنگ‌ها و ارزش‌ها در دنیای عرب و عجم تاکید می‌کند.
ای خدیویکه وجودت زخدائی اعزازکرده بر خلق در رحمت و آسایش باز
هوش مصنوعی: ای پروردگار، تو به وجود خود بر مخلوقات کرامت و عزت بخشیدهای و در رحمت و آسایش برای آنها گشودهای.
در دل مهر فروغت چه غم از کین حسودکه مصونست کلیم از خطر شعبده باز
هوش مصنوعی: در دل عشق و نوری که از تو میتابد، برای چه نگران حسادتهای دیگران باشم، در حالی که کلیم (موسی) از هر نوع خطر جادوگران در امان است.
کاخ اطعام ترا از بن دندان گردیدقرص خور نان و فلک خوان و سحرگه خباز
هوش مصنوعی: کاخی که برای پذیرایی تو ساخته شده، به مانند دندانی محکم و مستحکم است. نان را در کنار گردونه آسمان و در وقت سحر از نانوایی میگیری.
خضر را گویند زان خضرش گشته است لقبکه دمد سبزه بهر جای نشیند زاعجاز
هوش مصنوعی: خضر به خاطر سبز بودنش و توانایی در جوانه زدن گیاهان هر جا که میرود، به این نام معروف شده است.
این سخن را مثلی یافت نشد تا که خدایاز قدوم تو جهان را چوچنان داد طراز
هوش مصنوعی: این سخن را نمیتوان با مثالی توصیف کرد، زیرا خداوند با آمدنت به جهان، آن را به شکلی ویژه و بسیار زیبا تزیین کرده است.
هرکجا شقه گشاید علم دولت توقصب السبق زخلد آورد از مایه و ساز
هوش مصنوعی: هرجا که حکومت تو آغاز شود، برتری و پیشرفت را از سرزمین دائمی و اصول اساسی کسب می‌کند.
زان صفابخش مقامات یکی آمد یزدکز خلیلی ز تو گردیده ببطحا انباز
هوش مصنوعی: از آن مکان پاک و پرنور، کسی به یزد آمده که به خاطر خلیلی، اینجا را همکار و همنوا یافته است.
لیکن این یزد برآن پیلتن شیر سرشتهمت در خوف و رجا راست چو نخجیرگراز
هوش مصنوعی: اما این یزد (شهر یزد) مانند آن دلاور با دل شیر، همت در ترس و امید دارد، همچون گراز در حال شکار.
گر کشد زو نخورد ورنکشد زو بخوردکه بنخجیر گراز است دوسو دل بگداز
هوش مصنوعی: اگر چیزی از او بگیری و او آن را ندهد، باز هم به تو آسیبی نمیزند. اما اگر چیزی از او نگیری و او چیزی به تو بدهد، ممکن است ناراحتی و دردسر ایجاد کند؛ زیرا در این حالت دو طرف درگیر میشوند و دلها داغ خواهد شد.
تا عرب مرد حجاز است و عجم اهل عراقجوش جیشت به عراق وصف خیلت به حجاز
هوش مصنوعی: تا زمانی که عربها در حجاز زندگی میکنند و مردم عجم در عراق هستند، حالت توصیف و ویژگی‌های هر یک به نواحی خودشان وابسته است.