غزل شمارهٔ ۱۰۹
هوش مصنوعی: این شعر درباره غم و درد ناشی از عشق و دلتنگی است. گوینده بیان می‌کند که غم معشوقش به شدت به دلش فشار آورده و از درد آن جانش به لب رسیده است. او احساس می‌کند که هر چیزی در این دنیا در مقایسه با غم معشوقش ناچیز است و این عشق است که تمام افکار و احساساتش را تسخیر کرده است. همچنین، گوینده به ناتوانی خود در برابر زمانه اشاره می‌کند و می‌گوید که آنقدر به عشق خود وابسته است که تمامی داستان‌های دلش به خاطر این عشق شکل می‌گیرد. در نهایت، او به پذیرش این وضعیت و ادامه زندگی با این درد اشاره می‌کند.
جانا دلم از غمت به جان آمدجانم ز تو بر سر جهان آمد
هوش مصنوعی: عزیزم، غم تو چنان به دل من فشار آورده که نفس کشیدن برایم سخت شده و حالتی از جان کنی پیدا کردهام.
از دولت این جهان دلی بودمآن نیز به دولتت گران آمد
هوش مصنوعی: من در این دنیا دل خوشی نداشتم، حالا که به تو روی آوردهام، دل سپردن به دنیا برایم سخت شده است.
آری همه دولتی گران آیدچون پای غم تو در میان آمد
هوش مصنوعی: آری، هر نوع قدرت و سلطهای در برابر درد و غم تو، بیاهمیت و سنگین به نظر میرسد.
در راه تو کارها بنامیزدچونان که بخواستم چنان آمد
هوش مصنوعی: در مسیر تو، کارها به گونهای پیش میرود که درست به آن شکل و حالتی است که خواستهام.
در حجرهٔ دل خیال تو بنشستچون عشق تو در میان جان آمد
هوش مصنوعی: در قلبم تصویری از تو جای گرفته است، همانطور که عشق تو در درون وجودم نفوذ کرده است.
جان بر در دل به درد می‌گویددستوری هست در توان آمد
هوش مصنوعی: جان در دل به درد می‌گوید که دستوری وجود دارد که میتواند او را نجات دهد.
از دست زمانه داستان گشتمچون پای دلم در آستان آمد
هوش مصنوعی: به خاطر دگرگونیهای زندگی و مشکلاتی که پیش آمد، احساس میکنم داستان زندگیام تغییر کرده است، مثل اینکه دل من در آستانهای ایستاده باشد و در این وضعیت متوقف شده باشد.
گفتم که تو از زمانه به باشیخود هر دو نواله استخوان آمد
هوش مصنوعی: به او گفتم که تو بهتر است خودت را از این دنیای سخت دور کنی، زیرا هر دو طرف در زندگی با مشکلات و چالشهایی مشابه روبهرو هستیم.
یکباره سپر بر انوری مفکنبا او همه وقت بر توان آمد
هوش مصنوعی: ناگهان سپر را بر زمین نگذار، چرا که همیشه میتوان با او روبرو شد و از پسش برآمد.