غزل شمارهٔ ۲۱۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از عذابی که به خاطر عشق به محبوبش متحمل می‌شود، سخن می‌گوید. او احساس می‌کند که از درد و رنج ناشی از عشقش به جانان خود به شدت رنجور شده و به هیچ درمانی نمی‌رسد. او در این راه بی‌پایان و پر از غم، به دلیل نداشتن صبر و توان، نمی‌تواند به هدفش برسد. عشق و محبتش او را به جایی نمی‌رساند و هرچقدر هم که تلاش کند، به محبوبش دست نمی‌یابد. شاعر همچنین به این نکته اشاره می‌کند که همسرش او را به خاطر حرمت دوست می‌داند، اما او به دلیل دوری از محبوبش احساس محرومیت می‌کند. در نهایت، او به تسلیم در برابر عشق اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که اگر نتواند به محبوب خدمت کند، عذری ندارد.
کارم به جان رسید و به جانان نمی‌رسمدردم ز حد گذشت و به درمان نمی‌رسم
هوش مصنوعی: کارم به جایی رسیده که به شدت دلم گرفته و به محبوبم دسترسی ندارم. درد و رنج من بیش از حد شده و هیچ درمانی برای آن پیدا نمیکنم.
ایمان و کفر نیست مرا در غمش که مندر کار او به کفر و به ایمان نمی‌رسم
هوش مصنوعی: درد و غم او برای من فرقی نمیکند که به ایمان یا کفر متعلق باشم، چون در درک و شناخت کار او، به هیچکدام از این دو نمیتوانم دست پیدا کنم.
راهیست بی‌کرانه غم عشقش و مراچون پای صبر نیست به پایان نمی‌رسم
هوش مصنوعی: مسیر غم عشق او به اندازهای گسترده و بی‌پایان است که من با توجه به اینکه صبر و تحملی ندارم، هیچگاه به انتها نمی‌رسم.
یاریست بس عزیز به ما زان نمی‌رسدصیدیست بس شگرف بدو زان نمی‌رسم
هوش مصنوعی: یارم بسیار گرانقدر و بااهمیت است، اما من نمیتوانم به او دست پیدا کنم. او موجودی فوق العاده و بینظیر است، اما من به او نخواهم رسید.
گوید به ما ز حرمت ما کم همی رسیحرمت بهانه‌ایست ز حرمان نمی‌رسم
هوش مصنوعی: می‌گوید اگر حرمت ما کاهش یابد، دلیلش این است که بهانهای برای این کاهش وجود ندارد و من از حرمان و نرسیدن به چیزی در رنج هستم.
سلطان عشق او چو دلم را اسیر کردمعذورم ار به خدمت سلطان نمی‌رسم
هوش مصنوعی: وقتی سلطان عشق دل من را به تسخیر درآورد، از اینکه نتوانم به خدمتی بپردازم، معذورم.