شمارهٔ ۱۷۹ - درشکایت دهر
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف حال و روز بشر در دنیا می‌پردازد و به اوضاع ناپایدار و پرخطر زندگی اشاره می‌کند. او از حوادث تلخ و فتنه‌ها سخن می‌گوید که باعث شده‌اند عافیتی در جهان باقی نماند. شاعر به ناچاری انسان‌ها در برابر ستم و ظلم اشاره می‌کند و از حس ناامیدی و گرفتاری که همه‌جا را فرا گرفته، سخن می‌گوید. همچنین نشان می‌دهد که چگونه این وضعیت نامناسب به مانند درگیری بین شیر و گاو، در آسمان نیز آشفتگی ایجاد می‌کند و به تنهایی انسان در این شرایط، مقایسه می‌شود به کسی که در برابر مشکلات تسلیم شده است.
کی بود کاین سپهر حادثه‌زایجمله از یکدگر فرو ریزد؟
هوش مصنوعی: کیست که گمان کند تمام این رویدادها و حوادث از آسمان به زمین خواهد ریخت و از هم خواهد پاشید؟
تا چو پرویزن است او که مدامبر جهان آتش بلا بیزد
هوش مصنوعی: او مانند پرویز است که همیشه آتش مصیبت و سختی را بر جهان میافکند.
در جهان بوی عافیت نگذاشتچند از این رنگ فتنه آمیزد؟
هوش مصنوعی: در دنیا دیگر بوی سلامتی و آسایش باقی نمانده است، آیا هنوز هم میتوان از این رنگ فتنه و آشفتگی چشم پوشید؟
برنخیزد مگر به دست ستممن ندانم کزین چه برخیزد
هوش مصنوعی: هیچ چیزی به پا نخواهد خاست، مگر اینکه به دست ظلم من باشد و نمیدانم از این وضعیت چه نتیجهای بدست خواهد آمد.
می‌نیارم گریخت گرنه نه مندیو از این روزگار بگریزد
هوش مصنوعی: نمیتوانم از دست این روزگار فرار کنم، چون اگر من هم بخواهم فرار کنم، مانند دیو نمیشود.
بِه بیوسی چو گربه چند کنمزانکه چون سگ ز بد نپرهیزد
هوش مصنوعی: اگر بخواهم از بیفکری و ناپختگی خود مانند گربهای عمل کنم، بهتر است که مثل سگی از بدیها دوری نکنم.
بالله از بس که این لئیم ظفربا مقیمان خاک بستیزد
هوش مصنوعی: بهخدا، این فرد پست و حقیر از شدت حسادت و کینهاش با ساکنان خاکی در حال جنگ و درگیری است.
آنچنان شد که بر فلک به مثلشیر با گاو اگر برآویزد
هوش مصنوعی: به گونهای شد که مانند شیر بر فراز آسمان، اگر با گاو مواجه شود، میتواند بر آن غلبه کند.
زانکه باشد که در مزاج فلکچون پلنگان فسادی انگیزد
هوش مصنوعی: این جمله اشاره به این دارد که ممکن است در حالتی که ماهیت فلک (آسمان و اوضاع زندگی) مانند پلنگها دچار آشفتگی و فساد شود، تبعات و پیامدهایی به دنبال داشته باشد. به عبارت دیگر، هنگامی که اوضاع اجتماعی یا کیهانی نامتعادل و خراب شود، مشکلات و چالشهایی پدید میآید.
هر کجا در دل زمین موشی استسرنگون سار بر فلک میزد
هوش مصنوعی: هر جایی که در دل زمین موشی وجود دارد، سارها بر آسمان میرقصند.