بخش ۴۶۶ - الجود
هوش مصنوعی: متن به بررسی ویژگی‌های جود (سخاوت) و ایثار می‌پردازد و تأکید می‌کند که جود واقعی، نیازمند شرایط خاصی است. این شرایط شامل داشتن همت بلند، یادآوری نعمت‌های خدا و عدم انتظار پاداش از گیرنده است. جود نباید از روی خودپسندی یا نمایش باشد، بلکه باید همراه با تواضع و عشق به دیگران باشد. در جود واقعی، بخشنده خود را پایین‌تر از گیرنده می‌داند و منت را بر او نخواهد گذاشت. از سوی دیگر، جود باید از دل بخواهد، نه از روی تکلف و سختی. نویسنده همچنین اشاره می‌کند که همه چیز در جهان نعمت است و خداوند نیاز به عبادات و تشکر بندگان ندارد. در نهایت، جود حقیقی تنها از سوی خداوند است و دیگران در واقع از او بهره‌مند می‌شوند.
بضد بخل هم جود است و ایثارنه ایثاری که از عجب است و پندار
هوش مصنوعی: بخشش و سخاوت واقعی تنها زمانی با ارزش است که از سر کبر و خودخواهی نباشد، بلکه از روی محبت و احساس نیاز به کمک دیگران انجام شود.
صفاتی چند بر جودت منوط استنه جود است آنکه خالی زین شروطست
هوش مصنوعی: بخشش و generosity به ویژگی‌های خاصی وابسته است و واقعیات بخشندگی فقط به کسی تعلق دارد که این ویژگیها را داشته باشد.
علو همت است اول که عالمبچشمت قدرش آید کمتر از کم
هوش مصنوعی: بلند همتی اولین قدم است؛ وقتی که انسان در تلاش باشد، ارزشهای جهانی را از نزدیک میبیند و متوجه میشود که آنها از هر چیز کوچکتر هم کوچکترند.
اگر ملکی دهی بر ناتوانیبود پیشت اقل از نیم نانی
هوش مصنوعی: اگر به کسی که قدرت ندارد کمک کنی، ارزش آن کمک کمتر از نیمی از نان خواهد بود.
دگر باشد تو را از داد حق یادکه نمعت داد و منت هیچ ننهاد
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که خداوند به تو نعمت‌های بسیار بخشیده است و هیچگاه از تو توقعی نداشته است.
دگر امرت بشکر و حمد فرمودخود آنهم بهر اتمام نعم بود
هوش مصنوعی: اینکه خداوند به تو فرمان داد تا شکر و حمد او را به جا بیاوری، خود نشانهای از کمال و تمام نعمتهایی است که به تو عطا کرده است.
که یاد منعم از هر نعمیت بهز حق بر عبد نی زین رحمیت به
هوش مصنوعی: هر نعمتی که از جانب خداوند به من رسیده، به خاطر مهربانی او است و این نشاندهنده رحمت او بر بندگانش است.
شود نعمت ز شکر نعمت افزونبنفع عید گفت او باش ممنوع
هوش مصنوعی: وقتی شکرگزاری نعمتها را به جا بیاوریم، آن نعمتها بیشتر میشود؛ اما او، که بیان کننده این مطلب است، در عید گفت که این کار ممنوع است.
و گر نه حق بود معطی بالذاتنخواهد سودی از عبد و عبادات
هوش مصنوعی: اگر اینطور نبود، حقیقت این است که خدایی که خود به خود بخشنده است، هیچ نیازی به بندگان و عبادتهای آنها نخواهد داشت.
جهان را خلق محض موهبت کردنه بهر اتجار و منفعت کرد
هوش مصنوعی: جهان تنها به عنوان یک نعمت و بخشش آفریده شده است و هدف آن تجارت و کسب منفعت نیست.
غرض منت بجود است از لئامتز دو نان نه کرم جو نه کرامت
هوش مصنوعی: هدف از این عمل، درخواست و توقع چیزهایی از دیگران است که در واقع هیچ نوع نیکوکاری یا بزرگی در آن نیست. حتی اگر در ظاهر به نظر برسد که ارائه دو نان نوعی لطف یا احترام است، اما در حقیقت صرفاً نمایشگر نوعی خودخواهی و فقر روحی است.
دگر شرط کرم باشد تواضعبهر کو دارد از جودت تمتع
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که برای بهرهمندی از بخشش و کرم شما، نیاز است که تواضع و فروتنی را در خود پرورش دهیم. کسانی که از جوانمردی شما بهره‌مند می‌شوند، باید با فروتنی برخورد کنند.
دگر شرط کرم باشد که پستشنبینی و نخواهی زیر دستش
هوش مصنوعی: یک ویژگی دیگر بزرگواری این است که فرد بخواهد کسی را که در مقام پایینتری قرار دارد، نبیند و زیر دستش نرود.
نه خدمت خواهی از وی نی تملقنه تعریف و دعا و نی ترفق
هوش مصنوعی: نه از او کمکی میخواهی و نه او را به نیکی میشناسی، نه به او چاپلوسی میکنی و نه از او توقع دعای خیر داری و نه خواهان لطف و محبت او هستی.
دگر شرط کرم انس است و الفتکه جود از میل باشد نی زکلفت
هوش مصنوعی: شرط دیگر برای بخشش، دوستی و نزدیکی است، زیرا بخشش باید از روی میل باشد نه از روی اجبار.
دگر اغماض و عفو و پرده‌پوشیهم از گفتار لایعنی خموشی
هوش مصنوعی: بی اهمیت بودن و گذشت و پنهان کردن اشتباهات نیز مانند سکوت در برابر کلمات بیمعناست.
دگر در بذل دیدن خویش را پستنه صحب مال و ذی جود و زبردست
هوش مصنوعی: انسانی که به این نوع بخشش عادت کند، دیگر خود را پست نمیبیند، نه به خاطر مال و ثروت و نه به خاطر خوبی و مهارت دیگران.
کسی جز ذات حق ذیجود نبودنه صاحب جود بل موجود نبود
هوش مصنوعی: جز خداوند هیچ موجود دیگری وجود ندارد، نه کسی که دارای جود و کرم باشد و نه کسی که به معنای واقعی وجود داشته باشد.