غزل شمارهٔ ۱۲۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر با معشوق خود گفتگو می‌کند و به او می‌گوید که چرا در زمینهٔ عشق و روابط بین آن‌ها این‌قدر تضاد وجود دارد. او از درد و رنج‌های خود سخن می‌گوید و می‌پرسد که چرا این‌همه عتاب و خشم در بین آن‌هاست. شاعر از مسکینی خود و ناامیدی‌اش می‌گوید و می‌پرسد که دلیل این همه بی‌رحمی و دشمنی چیست. همچنین او به یادآوری از آغاز و پایان رابطه‌ی خود می‌پردازد و به این نکته می‌رسد که در این میان، همواره دلی سوخته و زیبایی وجود دارد، اما او نمی‌تواند درک کند که چه رابطه و زیباشناسی در میان است. در پایان، شاعر با افسوس از حال دل خود می‌گوید و از این‌که عشقش برملا نشده است، ابراز نارضایتی می‌کند.
دلبرا چندین عتاب و جنگ و خشم و ناز چیست؟از من مهجور سرگردان چه دیدی؟ باز چیست؟
هوش مصنوعی: عشقآمیزم، ای محبوب! علت این همه سرزنش، دعوا، خشم و نازت چیست؟ چه چیزی از من که دور و گمگشتهام دیدهای که چنین رفتار میکنی؟ چرا دوباره این کارها را میکنی؟
ما خود از خواری و مسکینی بخاک افتاده‌ایمباز دیگر بر سر ما این کلوخ انداز چیست؟
هوش مصنوعی: ما خود به خاطر فقر و ذلت به زمین افتادهایم، پس چرا هنوز کسی بر سر ما سنگ میزند؟
اولم آرام دل بودی و آخر خصم جانمن نمی‌دانم که: این انجام و این آغاز چیست؟
هوش مصنوعی: در ابتدا دل من آرام و مطمئن بود، اما در انتها به دشمن جانم تبدیل شدهای. نمی‌دانم این آغاز و این پایان چه معنایی دارد.
چون کسی هرگز ندید از خوان وصلت جز جگربر سر کوی تو این هم کاسه و انباز چیست؟
هوش مصنوعی: هیچکس از خوان محبت تو جز درد و رنجی که بر سر کوی تو میکشم ندیده است، پس این وضع و حال ما چه معنایی دارد؟
گرنه دیگر دشمنان ما به دامت می‌کشندهمچو مرغانت چنین از پیش ما پرواز چیست؟
هوش مصنوعی: اگر تو اقدام نکنی، دشمنان ما به زودی تو را به دام میاندازند، همانطور که پرندگان از چنگال تو میگریزند. پس چرا از ما دور میشوی؟
بعد از آن بیداد و جور و سرکشی، یارب، مرابر تو چندین دوستی و اشتیاق و آز چیست؟
هوش مصنوعی: پس از تمام ظلمها و ظلمتها و سرکشیها، ای خدا، دیگر چه دلیلی برای این همه عشق و اشتیاق به تو دارم؟
کار ما سوز دلست و کار تو ساز جمالخود نمی‌گویی که: چندین سوز و چندان ساز چیست؟
هوش مصنوعی: ما به خاطر عشق و درد درون خودمان فعالیت میکنیم، اما تو هیچگاه به زیباییهای خودت اشاره نمیکنی و نمیپرسی که این همه درد و زیبایی چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟
ای که گفتی: ذوق دل پرداز مسکینان خوشستقصهٔ من با رخش بیرون ز دل‌پرداز چیست؟
هوش مصنوعی: ای کسی که گفتی: لذت دلنوازی برای مسکینان خوشایند است، حالا این داستان من با رخش چه ارتباطی با دلنوازی دارد؟
اوحدی، گر حال دل پوشیده‌ای از خلق شهربر سر هر کوچه این آوازه و آواز چیست؟
هوش مصنوعی: اوحدی، اگر دلتنگی و احساسات خود را از مردم پنهان کردهای، چرا در هر کوچه و خیابان این شور و شوق و صداهایی که به گوش می‌رسد، وجود دارد؟