غزل شمارهٔ ۲۸۷
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت معشوق می‌پردازد و تشبیهاتی زیبا از طبیعت و احساسات انسانی را به تصویر می‌کشد. شاعر ابتدا به آفرینش و خلقت معشوق اشاره می‌کند که چهره‌اش در روح و جان عاشقان تأثیر عمیق دارد. سپس به زیبایی لبان او و تأثیر آن بر دیگران اشاره می‌کند. شاعر به نحوی بیان می‌کند که شوق و دل‌باختگی نسبت به معشوق باعث تدبیراتی در عالم هستی شده که به منظور حفظ زیبایی او است. در نهایت، شاعر حسرت و آرزوی خواب‌های خوش و دور از غم را دارد که به سمت زیبایی و عشق سوق می‌دهد. این شعر زبانی عاشقانه و غنایی دارد و حسرت و شوق را به زیبایی نمایش می‌دهد.
اول فطرت که نقش صورت چین بسته‌اندمهر رویت در میان جان شیرین بسته‌اند
هوش مصنوعی: در ابتدا، وقتی خلقت شکل گرفته، محبت تو در دل جان شیرین انسان جا داده شده است.
زان نمکدان لب شیرین شورانگیز تودانهٔ خال سیه بر قرص سیمین بسته‌اند
هوش مصنوعی: از نمکدان لب شیرین و جذاب تو، دانهٔ سیاهی که نمایانگر عشق و جذابیت توست را بر روی ماه نقرهای قرار دادهاند.
تا کسی از باغ حسنت شاخ سنبل نشکندزنگیان زلف تو بر ماه پرچین بسته‌اند
هوش مصنوعی: تا کسی نتواند از زیباییهای تو، که مانند گل سنبل است، آسیب بزند، زنگیان زلف تو، ماه را به عنوان پرچم خود بر افراشتهاند.
جز به چشم ترک مستت خون مردم کس نریختتا بنای کفر را در چین و ماچین بسته‌اند
هوش مصنوعی: فقط به خاطر چشمهای زیبای معشوقه ترک خود، کسی خون نریخته است، زیرا که تا کنون پایههای کفر در چین و ماچین خراب شده است.
عندلیبان چمن را تا کند زار و نزارچاوشان چشم مستت بر گل آذین بسته‌اند
هوش مصنوعی: پرندههای بهاری تا وقتی که باغ و دشت از شور و شوق پر شود، گویا با دیدن چشمان خمار تو، بر گلها زینت و زیبایی افزودهاند.
بر امید خواب مستی دوش بر طرف چمنبلبلان بوستان از غنچه بالین بسته‌اند
هوش مصنوعی: در شب گذشته، بلبلها در کنار چمن و باغ، با امید به خواب خوش و شادابی، غنچههای بسته را به عنوان مهد خود انتخاب کردهاند.
تا نقاب از آفتاب طلعتت بر داشتنداوحدی را خواب خوش از چشم غمگین بسته‌اند
هوش مصنوعی: زمانی که پوشش از چهره تابناک تو کنار رفت، خواب شیرینی بر چشمان غمگین اوحدی فرود آمد.