غزل شمارهٔ ۲۸۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر با استفاده از تصاویری زیبا و زنده، به وصف باغی سرسبز و پرگل پرداخته است. او توضیح می‌دهد که فرش سبز مانند زمرد بر زمین گسترده شده و گلها و گیاهان با دقت و زیبایی چیده شده‌اند. دخترباغ‌ها با ظرف‌هایی از سیم و زر در کنار درختان ایستاده‌اند و پرندگان صبحگاه به مانند عاشقان، اشک می‌ریزند. همچنین، شاعر به زیبایی گلها و رنگ‌های طبیعت اشاره کرده و از تضاد میان ساعت‌های شب و روز سخن می‌گوید. در پایان، شاعری به نام اوحدی را یاد می‌کند که در کنار دوستانش، به یاد معشوق نشسته و از شادمانی و عشق سخن می‌گوید.
فرش زمردین به زمین در کشیده‌اندو آنگه برو، ز گل، علم زر کشیده‌اند
هوش مصنوعی: فرش سبز و زیبا را بر روی زمین گستردهاند و سپس از گل، نشانهای از طلا را بر افراشتهاند.
دوشیزگان باغ طبقهای سیم و زربر سر نهاده، پیش صنوبر کشیده‌اند
هوش مصنوعی: دختران جوان در باغ، بر سر خود سینیهای نقره و طلا گذاشته و مقابل درخت صنوبر ایستاده‌اند.
آن سبزهای سایه نشین بین، که پیش گلدامن ز ماهتاب وز خور در کشیده‌اند
هوش مصنوعی: آن گیاهان سبز که در سایه نشستهاند و دامن خود را از نور ماه و آفتاب پر کردهاند.
گلها به دستیاری نم شاخ سبزه رااز خاک بر گرفته و در بر کشیده‌اند
هوش مصنوعی: گلها با کمک رطوبت، شاخ و برگ سبز را از دل خاک بیرون آورده و به سمت بالا میکشند.
بر لوح خاک صورت کرسی لاله راگویی که عرشیان به قلم بر کشیده‌اند
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که بافت و زیبایی چهره لالهها بر روی زمین، به گونهای است که انگار فرشتگان با دقت و هنرمندی آن را طراحی کردهاند.
خط بنفشه گرد رخ شاهدان باغهم تازه نقش بسته و هم تر کشیده‌اند
هوش مصنوعی: خطوط بنفشه بر چهره زیبای جوانان باغ تازه و دلباز به نظر میرسد و به نرمی بر آنها نقش بسته است.
شب را و روز را به ترازوی مهر و ماهدریاب تا: چگونه برابر کشیده‌اند؟
هوش مصنوعی: به شب و روز با نگاهی به محبت و زیبایی آنها توجه کن تا بفهمی چگونه تعادل و هماهنگی بین این دو وجود دارد.
مرغان صبح خیز چو عشاق اشک ریزدر پرده‌های تیز فغان در کشیده‌اند
هوش مصنوعی: پرندگان صبح زود مانند عاشقان، اشک می‌ریزند و در پس پرده‌های نازک، ناله میکنند.
ترکان گل ز راوق شبنم شراب صرفدر جام لاله کرده و اندر کشیده‌اند
هوش مصنوعی: ترکان، گلهایی را که در شبنم شب درخشان شده‌اند، در گلابی از شراب ریخته و در جام لاله کشیده‌اند.
بر روی سوسن از خط رنگین نگاه کنکز سیم و لاجورد و معصفر کشیده‌اند؟
هوش مصنوعی: به تماشای سوسن بنشین و زیباییهای آن را ببین، زیرا بر روی آن خطوطی رنگی از نقره، لاجورد و رنگ زرد پرچم کشیده‌اند.
با سروشان اگر نه خلافیست در ضمیراین بیدها ز بهر چه خنجر کشیده‌اند؟
هوش مصنوعی: اگر برای این بیدها در دلشان چیزی وجود ندارد که با زیبا رویان تناقض داشته باشد، پس چرا به جنگ و خونریزی پرداختهاند؟
ای باغبان، به سرزنش بید و سرو کوشتا خود چرا ز خط چمن سر کشیده اند
هوش مصنوعی: ای باغبان، به سراغ درختان بید و سرو برو و آنها را سرزنش کن؛ تا بفهمی چرا خود را از خط چمن دور کردهاند.
خرم دل آن کسان که درین دم به یاد دوستچون اوحدی نشسته و ساغر کشیده‌اند
هوش مصنوعی: دل شاد آن افرادی است که در این لحظه به یاد دوستشان همچون اوحدی نشسته و مشغول نوشیدن هستند.