غزل شمارهٔ ۲۸۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مشکلات و ناملایماتی که عاشقان با آن مواجه‌اند اشاره می‌کند. او به نحوی به دشمنان اشاره دارد که مانع از دیدن زیبایی‌های عشق می‌شوند و زاهدان نیز عاشقان را ملامت می‌کنند. شاعر می‌گوید که عاشقان باید از عشق شان دفاع کنند و هیچ عیبی از عشق‌شان نیست. همچنین، اوضاع و احوال آنان را با زاهدان مقایسه می‌کند و به این نکته می‌پردازد که درد و رنجی که عاشقان تجربه می‌کنند، بسیار عمیق و خاص است و کسانی که درک درستی از عشق ندارند نمی‌توانند آن را درک کنند. در پایان، شاعر به ناله‌هایی که از دل عاشقان برمی‌خیزد اشاره می‌کند و می‌گوید که حتی مهربانان نیز زخم‌های خود را خاموش کرده‌اند.
دشمنان گویی دگر در کار ما کوشیده‌اندکان پری رخ را چنین از چشم ما پوشیده‌اند
هوش مصنوعی: به نظر میرسد دشمنان ما به نحوی تلاش کرده‌اند که آن دختر زیبا را از دید ما پنهان کنند.
زاهدان از چشم تو ما را ملامت می‌کنندجرعه‌ای در کار ایشان کن، که بس خوشیده‌اند
هوش مصنوعی: زاهدان به خاطر نگاه تو ما را سرزنش می‌کنند. اما کمی از عشق و حال آنها را بچش، زیرا آنها به شدت مست و شاداب شدهاند.
نیک خواها، عاشقان را وصف مستوری مکنکین حریفان پند نیکوه خواه ننیوشیده‌اند
هوش مصنوعی: عاشقان خوب و باصفا را به دور از درک و فهم قرار نده، زیرا این دوستان خوب نکات ارزنده را نشنیدهاند.
نیست ما را هیچ عیب از عشق بازی، کندرینما همی کوشیم و پیش از ما همی کوشیده‌اند
هوش مصنوعی: ما هیچ عیبی در عشق و عاشقی نمیبینیم و به همین خاطر تمام تلاش خود را میکنیم، همانطور که دیگران قبل از ما نیز کوشش کرده‌اند.
رند را با زاهد خشک ار نمی‌آید چه شد؟این جماعت خود نگویی: کی به هم جوشیده‌اند؟
هوش مصنوعی: اگر رند و با احتیاطی که زاهد دارد کنار هم نمیآیند، پس چه بر سر این جمع آمده است؟ آیا خود این افراد نمی‌توانند بگویند که چطور این دو گروه با هم به هم میپیوندند؟
اهل تقوی را زدرد ما نخواهد شد خبرکین چنین دردی که ما داریم کم نوشیده‌اند
هوش مصنوعی: افراد با تقوا از درد و رنج ما آگاه نخواهند شد، زیرا چنین دردی که ما تجربه میکنیم، برای آنها کمرنگ و جزئی است.
اوحدی، از جور آن مهربانت ناله چیست؟مهربانان زخمها خوردند و نخروشیده‌اند
هوش مصنوعی: اوحدی، از ظلم و ستم محبوب تو چه صدایی برمیآید؟ کسانی که مهربان بودند، زخم‌های زیادی را تحمل کردند و حتی یک کلمه هم نگفتند.