غزل شمارهٔ ۴۴۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تعبیر احساسات عاشقانه و درد و رنج ناشی از دوری از معشوق می‌پردازد. او از شرم دشمنانش سخن می‌گوید که باعث دور شدن او از یار شده‌اند و به این نکته اشاره میکند که هر کسی به نوعی با چیزی یا کسی در ارتباط است. شاعر به حالی اشاره میکند که معشوق وقتی او را ببیند، ممکن است شاد شود، ولی او خود را درگیر عذاب‌های دل می‌بیند. همچنین به اخلاقیات و مشکلات شخصی می‌پردازد و می‌گوید هر کسی مشکلات خود را دارد و ضعف‌هایش را نمی‌تواند از دیگران پنهان کند. در نهایت، شاعر تأکید میکند که ابراز عشق و احساسات خویش اهمیت دارد و نباید از این ابراز پشیمان شد.
دشمن بی‌حاصلم را شرم باد از کار خویشتا چرا این خسته‌دل را دور کرد از یار خویش؟
هوش مصنوعی: شرم بر من اگر به خاطر کارهای خودم، دشمن بیفایدهام را به حال خود رها کنم. چرا باید این دل خسته را از یار خود دور سازم؟
حیف می‌داند که بعد از چند مدت بیدلیشاد گردد یک زمان از دیدن دلدار خویش
هوش مصنوعی: او احساس میکند که بد است پس از مدتی طولانی بیخبر از محبوبش، دوباره شاد شود و او را ببیند.
هر کسی را میل با چیزی و خاطر با کسیستمؤمن و سجادهٔ خود، کافر و زنار خویش
هوش مصنوعی: هر فردی به چیزی علاقهمند است و دلیلی برای ارتباط با کسی دارد. مؤمن به نماز و ارتباط با خدا می‌پردازد، در حالی که کافر به مسائل مادی و وابستگیهای خود توجه دارد.
آن که هر ساعت به نوعی صاع در بارم نهدشرمسارش کردمی گر باز کردی بار خویش
هوش مصنوعی: آن کس که با هر بار به نوعی به من فشار میآورد و باعث عذابم میشود، اگر بارش را برمیداشت، من او را شرمسار میکردم.
گفت و گوی عیب جویانم به وجهی سود داشتکان طبیب آگاه گشت از محنت بیمار خویش
هوش مصنوعی: صحبتهای عیبجویان فایدهای داشت، زیرا دکتر از درد بیمار خود باخبر شد و توانست کمک کند.
حاجت اینها نبود، از حال من پرسد رقیبگو: بیا، تا من بخوانم پیش او طومار خویش
هوش مصنوعی: به اینجا نیازی نیست، بلکه بگذار رقیب از حال من بپرسد و بگوید: بیا، تا من داستان زندگی خود را برای او بخوانم.
کیسهٔ خویش ار به طراری کسی دیگر نهفتمن نمی‌دانم نهفتن کیسه از طرار خویش
هوش مصنوعی: اگر کسی کیسهاش را پنهان کند تا کسی دیگر آن را پیدا نکند، من نمی‌دانم که چرا باید کیسهاش را از دزد خود پنهان کند.
ماجرای عشق را روزی بگویم پیش خلقور نگویم، عاشقی خود میکند اظهار خویش
هوش مصنوعی: یک روز داستان عشق را برای مردم تعریف میکنم، و اگر هم نتوانم بگویم، خود عشق به گونهای خود را نشان میدهد.
من که بر اقرار عشق خود گرفتم صد گواهباز منکر چون توانم گشت بر اقرار خویش؟
هوش مصنوعی: من که برای اثبات عشق خود، بارها شاهدان زیادی آوردهام، چگونه میتوانم به انکار آن بپردازم وقتی که خودم به عشقام اعتراف کردهام؟
دشمنان را گر خوش آید ورنه، میدانم که دوستعاقبت رحمت کند بر عاشقان زار خویش
هوش مصنوعی: اگر دشمنان از حال من خوشحال شوند یا نه، میدانم که در نهایت دوست، بر عاشقان بیچارهاش رحمت خواهد کرد.
ای که از من کار خود را چاره می‌جویی که چیست؟این مجوی از من، که من خود عاجزم از کار خویش
هوش مصنوعی: ای کسی که از من راه حل مشکل خود را میپرسید، بدان که این درخواست را از من نداشته باش؛ زیرا خود من در حل مشکلاتم ناتوانم.
هر چه گویی بعد ازین از عشق گوی! ای اوحدیتا پشیمانی نباید خوردن از گفتار خویش
هوش مصنوعی: هر چه درباره عشق میخواهی بگویی، از این به بعد بگو! ای اوحدی، تا زمانی که از سخنان خود پشیمان نشوی.