غزل شمارهٔ ۵۳۶
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساس عمیق عشق و ارادت به محبوب پرداخته است. شاعر اذعان می‌کند که در حضور او، از خود بی‌خبر و غرق در محبتش است. می‌گوید وقتی بوی پیراهن محبوب را حس می‌کند، گویی وجود ندارد و در واقع در لحظات دیدار، توانایی دعا کردن را هم ندارد. وی همچنین به عیوب خود اشاره می‌کند اما از وفاداری‌اش به محبوب می‌گوید و به ارتباط عمیق و وابستگی‌اش تأکید می‌کند. شاعر از عشقش می‌گوید که حاضر است برای محبوبش حتی در مرگ هم باشد و انتظارش را بکشد. به‌طور کلی، این شعر تجلی عشق و فداکاری است و نشان‌دهنده حالت‌های شعری و عاطفی عمیق شاعر نسبت به معشوق است.
سخن بگوی چو من در سخن نمی‌باشمکه در حضور تو با خویشتن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: اگر میخواهی صحبت کنی، مثل من سخن بگو، چون وقتی تو هستی، من در وجود خودم نیستم.
چو بوی پیرهنت بشنوم ز خود برومچنان که گویی در پیرهن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: وقتی بوی پیراهنت را میشنوم، به قدری تحت تأثیر قرار میگیرم که انگار وجود ندارم و فقط به خاطر یاد تو به دنیای دیگر میروم.
به وقت دیدنت ار در دعا کنم تقصیرز من مگیر، که آن لحظه من نمی‌باشم
هوش مصنوعی: اگر در لحظهای که به تو میرسم دعا کنم، لطفاً گناه مرا نبخش، چون در آن لحظه من خودم نیستم و تحت تأثیر احساسات و هیجانات قرار دارم.
مرا اگر چه بسی عیب هست، شکر کنمکه در وفا چو تو پیمان‌شکن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: با اینکه نقصهای زیادی دارم، اما شکرگزارم که مثل تو در وفا عهدشکن نیستم.
دلم به شکل دهان تو زان سبب تنگستکه هیچ بی‌سخن آن دهن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: دلم به خاطر تو و چهرهات بسیار تنگ است، چون بدون سخن و گفتوگو با تو نمیتوانم زندگی کنم.
من از برای تو گشتم مقیم، تا دانیکه بر گزاف درین انجمن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: من به خاطر تو در اینجا ساکن شدم تا بدانی که در این جمع به طور تصادفی حضور ندارم.
به روز مردنم ار با جنازه خواهی بوددر انتظار حنوط و کفن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: اگر در روز مرگم بخواهی کنار جنازهام باشی، به خاطر حنوط و کفن انتظار نکش.
برای مصلحت ار گفتم: از تو سیر شدماز آن مرنج، که بر یک سخن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: اگر به خاطر مصلحت چنین گفتم که از تو خسته شدم، نگران نباش، زیرا من نمیتوانم تنها بر یک موضوع قضاوت کنم.
اگر تو قصد تن و جان اوحدی داریبیا، که زنده بدین جان و تن نمی‌باشم
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به اوحدی دست یابی و او را بیابانی در نظر داری، بیا، چون من زنده به این دو جنبه نیستم.