غزل شمارهٔ ۶۰۴
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و فراق بیان می‌شود. شاعر از حال و روز خود می‌گوید که به خاطر عشق معشوق، دچار دلتنگی و ناامیدی شده است. او به عدم توجه و بی‌خبری از معشوق اشاره می‌کند و به یاد معشوق نگفته‌هایش را نثار می‌کند. دل‌باختگی و درد ناشی از جدایی باعث شده که شاعر به اشک و ناله بپردازد و فریادهایش را در عشق بگوید. او همچنین به تلاش برای رسیدن به وصال معشوق می‌اندیشد و می‌گوید که هیچ کمکی از دیگران نمی‌تواند مرهمی بر دلش باشد. عشق او شدید و سوزان است و نیاز به ارتباطی دوباره با معشوق دارد.
ای کس ما، چون شدی باز مطیع کسان؟بی‌خبریم از لبت، هم خبری می‌رسان
هوش مصنوعی: ای کسی که ما را به خود وابسته کردهای، چرا به دیگران سر تسلیم فرود آوردی؟ ما از سخنان تو بی‌خبریم، پس خبری را برای ما بفرست.
نیست مجال گذر بر سر کویت، ز بسولولهٔ اهل عشق، دبدبهٔ حارسان
هوش مصنوعی: گذر کردن بر سر کوی تو ممکن نیست، به خاطر شور و هیاهوی عاشقان و قدرت و شکوه نگهبانان.
در دل بی‌دانشان مهر تو دانی که چیست؟مصحف و دست یهود، گوهر و پای خسان
هوش مصنوعی: در دل افرادی که چیزی نمیدانند، عشق تو را درک میکنی؟ مانند کتاب مقدس و دست یهودیان که ارزش دارند، اما در مقابل چیزهای بیارزش نیز وجود دارد.
از گل روی تو چون یاد کنم در چمننعره زنم رعدوش، گریه کنم ابرسان
هوش مصنوعی: وقتی به زیبایی چهرهات فکر میکنم، در دل چمن به قدری شور میزنم که انگار رعد و برق میزنم و اشکهایم چون ابرها میریزند.
این نفس گرم را ز آتش عشقی شناستا نبود در ضمیر چون گذرد بر لسان؟
هوش مصنوعی: این نفس گرم که به خاطر عشق به وجود آمده است را بشناس؛ چرا که زمانی که در دل موجود نیست، چگونه میتواند بر زبان جاری شود؟
یک نفس، ای ساروان، پیشروان را بدارتا به شما در رسد قافلهٔ واپسان
هوش مصنوعی: ای ساروان، لحظهای صبر کن تا کسانی که عقب هستند به شما برسند.
گوهر وصل تو من باز به دست آورمیا به نماز و نیاز، یا به فسون و فسان
هوش مصنوعی: من یا با دعا و نیایش به وصال تو میرسم یا با ترفندها و شگفتیها.
چند کنی، اوحدی، ناله؟ که در عشق اوتیر جفا خورده‌اند از تو نکوتر کسان
هوش مصنوعی: چقدر میخواهی ناله کنی، اوحدی؟ زیرا در عشق او، افرادی که از تو بهترند، آسیب دیدهاند.
در غمش از دیگری هیچ معونت مجویدود دل خویشتن به ز چراغ کسان
هوش مصنوعی: در غم او به هیچ کس پناه نبر و کمک نخواه، چون درد دل خودت را با روشنایی قلبت روشن کن، نه با چراغ دیگران.