غزل شمارهٔ ۷۳۰
هوش مصنوعی: این شعر به موضوعاتی چون عشق، نوشیدنی (باده) و حال خوش می‌پردازد. شاعر به اهمیت باده سالخورده و دوستی واقعی اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید می‌ورزد که شادی و نشاط تنها از طریق باده و هنر بدست می‌آید. او از شنیدن موسیقی و شرکت در محافل شاد و سرور سخن می‌گوید و هشدار می‌دهد که از عوام و جاهلان دوری کنیم. همچنین، به این می‌پردازد که برای رسیدن به آرامش و عشق واقعی، باید مردان با هوش و عاقل را برگزید و نه کسانی که بهانه‌گیرند. در نهایت، شاعر از دلتنگی برای دوستان و نیاز به باده برای رسیدن به شادی سخن می‌گوید.
گرد مغان گرد و بادهای مغانهتا به کجا می‌رسد حدیث زمانه؟
هوش مصنوعی: گرد و غبار مغان و وزش نسیمهای مغان تا کجا میتواند داستان زمانه را روایت کند؟
هر چه به جز می، بلاشناس و مصیبتهر چه به جز عشق، باد دان و فسانه
هوش مصنوعی: هر چیزی که غیر از می و عشق است، بیارزش و بیمعناست و هیچ اهمیت واقعی ندارد. مصیبت و مشکلات نیز تنها توهماتی بیش نیستند.
باده ترا چیست؟ شربتیست موافقجام ترا کیست؟ همدمیست یگانه
هوش مصنوعی: نوشیدنی تو چیست؟ شربتی است که با تو سازگاری دارد. همراه تو کیست؟ کسی است که یگانه و بینظیر است.
نو نشود حال عیش و روز نشاطتجز به می سالخوردهٔ کهنانه
هوش مصنوعی: جز با شراب کهنه و قدیمی، حالت شادابی و روزهای خوشیات تغییر نخواهد کرد.
شانهٔ زلف طرب می است حقیقتمی چو نباشد ، نه زلف باش و نه شانه
هوش مصنوعی: اگر زلف مجذوبکنندهای وجود نداشته باشد، شانهٔ آن نیز meaningless خواهد بود. به عبارتی دیگر، بدون زیبایی و جاذبهای که زلف به همراه دارد، شانهای که آن را مرتب کند، ارزش چندانی ندارد.
چون به سر کوی می‌فروش برآییکیسه فرو ریز، کاسه خواه و چغانه
هوش مصنوعی: وقتی به خیابان شرابفروش میروی، باید از خود گذشتگی کنی و همه چیز را در اختیار بگذاری؛ جزئیات را رها کن و صرفاً به لذت و بهرهبرداری بپرداز.
چشم بر وی لطیف‌تر کن و تازهگوش بر آواز چنگ دار و چغانه
هوش مصنوعی: چشمانت را بر زیبایی او دقیقتر کن و گوشهایت را به صدای چنگ و چغانه بسپار.
قوت روح از سماع جوی و ز مطربقوت روان از غزل پژوه و ترانه
هوش مصنوعی: نیروی روح از شنیدن موسیقی و آهنگ شاداب میشود و قدرت روان از شعر و ترانههای زیبا و دلنشین به دست می‌آید.
روی به نقلی مکن، چو طفل به خرمادست به نقلی مکش، چو مرغ به دانه
هوش مصنوعی: به راحتی به دنبال چیزهایی نرو، مانند کودکانی که به خرما دست میزنند. به آرامی همانند پرندگانی که به دانهها نزدیک میشوند، پیش برو.
جام چو گردون به گردش آر، که از ویباده چو خورشید بر کشید زبانه
هوش مصنوعی: جام را به دور بچرخان، زیرا از آن بادهای بیرون می‌آید که همچون شعله خورشید به بالا میرود.
گرد معربد مگرد و سفله و نادانزین سه، که گفتم، کرانه‌گیر، کرانه
هوش مصنوعی: به دور از حقیران و نادانان باش و از آنها دوری کن، که اینها را به تو گوشزد کردم تا از آنها فاصله بگیری و به سمت هدف خود بروی.
گر هوس همدمی کنی و حریفیمرد بهایی طلب، نه مرد بهانه
هوش مصنوعی: اگر به دنبال همدم و یاری هستی، باید انسانی با ارزش و واقعی را انتخاب کنی، نه کسی که فقط بهانهای برای پر کردن جای خالی باشد.
بادهٔ ناسخته ده به سخت، که بادهسست کند سخت را کلید خزانه
هوش مصنوعی: نوشیدنی تازه را به سختی بنوشید، زیرا این نوشیدنی میتواند سختیها را نرم کند و به شما اجازه می‌دهد به رازهای زندگی دست یابید.
جام چو گردان شود، به قاعده مطربجامه کند مرد را به نیم ترانه
هوش مصنوعی: وقتی که جام به دور میچرخد، مطرب طبق قانون، مرد را با نیمی از آوازش میپوشاند.
گر چه ز خوبان جهان پرست، نخستینیک رخ خوب اختیار کن ز میانه
هوش مصنوعی: اگرچه در دنیا افراد زیبا و خوبی وجود دارند، اما نخست بهتر است از میان آنها یک چهره زیبا را انتخاب کنی.
روی دلی در دو قبله راست نیایدمرد به یک تیر چون زند دو نشانه؟
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد به دو هدف متفاوت دست پیدا کند، نمیتواند با یک حرکت همزمان به هر دو برسد. به عبارتی، برای رسیدن به هر هدف باید تمرکز و تلاش خاصی به آن اختصاص داد.
میوهٔ شیرینت آرزوست که آری؟پرورشت باید، ای درخت جوانه
هوش مصنوعی: میوهٔ شیرین تو آرزوی من است، اما باید پرورش یابی، ای درخت جوان.
سر جهان پیش من بسیست، ولیکنبا تو چه گویم؟ که خواجه نیست به خانه
هوش مصنوعی: در این دنیا مسائلی زیادی وجود دارد، اما نمیدانم چگونه به تو بگویم، چون هیچکس در خانه نیست.
کام دل اوحدی به باده روا کنزود، که ناگه روانه‌ایم، روانه
هوش مصنوعی: در اسرع وقت دلخوشی و شادی اوحدی را با نوشیدن شراب فراهم کن، زیرا ممکن است به زودی از اینجا برویم.