غزل شمارهٔ ۷۶۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی عشق و دشواری‌های آن نوشته شده است. شاعر از درد و رنج ناشی از جدایی و غم معشوق صحبت می‌کند. او به احساسات عمیق و متناقض خود اشاره می‌کند، از جمله تمایل به نزدیک شدن به معشوق و در عین حال مواجهه با موانع. همچنین به زیبایی و کیفیت‌های معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ چیز دیگری نمی‌تواند جایگزین او شود. در نهایت، شاعر به این حقیقت می‌رسد که با وجود تمامی دردها و مشکلات، هنوز هم عشق و زیبایی معشوق برایش ارزشمند است. او به نوعی به پذیرش این وضعیت و ادامه دادن به زندگی می‌رسد، حتی اگر دستاوردی نداشته باشد.
اگر چه از بر من بارها چو تیر بجستیهم آخرم بکشیدیّ و چون کمان بشکستی
هوش مصنوعی: اگرچه بارها مثل تیر از کنارم عبور کردی و به من آسیب زدی، اما در نهایت مرا به کام خود کشاندی و وقتی کمان را شکستی، به پایان این داستان رسیدیم.
درآمدم که نشینم، برون شدی به شکایتبرون شدم که بیایم، درم به روی ببستی
هوش مصنوعی: آمدم که در کنار تو بنشینم، اما تو به خاطر شکایت از من خارج شدی. من هم برای آمدن به نزد تو خارج شدم، اما در را بر روی من بستی.
مرا به داغ بکشتی، ولی ز باغ رخ خودگلم به دست ندادی، دلم به خار بخستی
هوش مصنوعی: تو من را با درد و رنجی که به من دادی، غمگین کردی، اما گل زیبای وجودت را به من ندادید. در نتیجه، دل من در کنار این خارهای زندگی، آزار دید.
هلاک همچو منی در غم تو حیف نباشد؟من ار ز پای درآیم چه باک؟ چون تو به دستی
هوش مصنوعی: آیا نابودی کسی مثل من به خاطر غم تو بیمعنا نیست؟ اگر من از پا بیفتم، چه اهمیتی دارد؟ وقتی تو خود با دستانت نمیکوشی.
مبین در آینه آن زلف و چهره را، که اگر توچنان جمال ببینی کسی دگر نپرستی
هوش مصنوعی: نگاه کن به آن زلف و چهره در آینه، که اگر تو زیبایی را به این شکل ببینی، دیگر کسی را نخواهی پرستید.
تو با کمال بزرگیّ و احتشام ندانمکه در درون دل تنگ من چگونه نشستی؟
هوش مصنوعی: تو با هر چه عظمت و وقار داری، نمیدانم چگونه در دل کوچک و تنگ من جا گرفتهای؟
مرا ز مستی و عشقست نام زلف تو بردنکه قصه‌های پریشان ز عشق خیزد و مستی
هوش مصنوعی: اسم تو به خاطر مستی و عشق در ذهنم باقی مانده است، چرا که داستانهای آشفته و پریشان از عشق و شوق ناشی میشود.
نماز شام ندیدی؟ که پیش روی چو ماهتچگونه مهر عدم شد ز شرم با همه هستی
هوش مصنوعی: آیا این نمازی که در شب برگزار میشود را ندیدهای؟ که در برابر تو، چگونه وجودت به زیبایی ماه میدرخشد و از شرم، همه چیز را رها کرده است.
مبر ستیزه، چو من کام دل ز لعل تو جویمچه حاجتست خصومت؟ بیار بوسه و رستی
هوش مصنوعی: به جای جنگ و جدل، چرا که من برای رسیدن به خواستهام از زیباییهای تو طلب یاری میکنم. نیازی به دشمنی نیست؛ بهتر است بوسهای بدهی تا از قید و بند رهایی یابیم.
تو خود نیایی و من پیشت آمدن نتوانممگر به دست رسولم حکایتی بفرستی
هوش مصنوعی: تو خودت نمیآیی و من نمیتوانم به نزد تو بیایم، مگر اینکه پیامی از طرف تو توسط فرستادهات به من ارسال کنی.
اگر هزار دلست از غمت یکی نرهانمکه باد و غمزهٔ چون تیر و باد و زلف چو شستی
هوش مصنوعی: اگر هزار دل هم داشته باشم، نمیتوانم یکی از آنها را از غم تو نجات دهم، زیرا تیر غم و ناز تو به قلبها به شدت میزند و زلفهای تو همچون طوفان میوزند.
مترس در غمش ای اوحدی، ز خواری و محنتکه اوفتاده نترسد ز خاکساری و پستی
هوش مصنوعی: نگران غم او نباش، ای اوحدی، چون او از بیحالی و رنجی که به آن گرفتار شده، نترسد و به سادگی و عجز خود افتخار کند.
گر آن دو نرگس جادو به جان خلاص دهندتزهی عنایت و دولت! برو! که نیک برستی
هوش مصنوعی: اگر آن دو نرگس جادو به تو محبت کنند، بر تو رحمت و خوشبختی نازل خواهد شد! برو که تو به خوبی برخوردی.