غزل شمارهٔ ۷۶۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به نقش بندان و نقش‌های مختلف اشاره می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد که به نور جان و معنای عمیق این نقش‌ها توجه کنند. او همچنین به بت‌پرستی و رهایی از افکار مادی اشاره می‌کند و بر اهمیت درک معانی عمیق تأکید می‌ورزد. شاعر از مؤمنان می‌خواهد که از دام بتها رها شوند و به جوهر دین و حقیقت پی ببرند. در نهایت، او به وحدت و یکدستی وجود انسان‌ها اشاره می‌کند و از آنان می‌خواهد تا در هر دم به عمق وجود خود نفوذ کنند.
کدامین نقشبند این نقش بستی؟همه یک دست و هر نقشی به دستی
هوش مصنوعی: کدام هنرمند این تصویر را خلق کرده است؟ همه در یک راستا هستند و هر نقش و نگاری به یک دست مرتبط میشود.
به نور جان شدست این نقش ممتازو گرنه کی چنین در دل نشستی؟
هوش مصنوعی: این تصویر با نور جان روشن شده است وگرنه چگونه ممکن بود که اینگونه در دل جا گیرد؟
گر این جان در بت سنگین بدیدیعجب دارم خلیل ار بت شکستی
هوش مصنوعی: اگر این جان را در بت سنگین میدیدی، شگفتزده میشدم اگر خلیل بت را میشکست.
ورین معنی بتی را جمع بودیکدامین مؤمن از بت باز رستی؟
هوش مصنوعی: اگر این معنی از بتها جمع شده باشد، کدام مؤمن از این بتها رهایی پیدا کرده است؟
بیا، تا هر دم از دستی بر آییممگر نقاش این آید به دستی
هوش مصنوعی: بیایید تا هر لحظه از دستان خود بهرهمند شویم؛ شاید نقاشی بیاید و با دستانش آموزشی به ما بدهد.
که گر پا بستهٔ این نقش گردیمچه فرق از مؤمنی تا بت‌پرستی؟
هوش مصنوعی: اگر ما در دام این تصویر به دام افکننده بیفتیم، چه تفاوتی بین مؤمن و بتپرست خواهد بود؟
نهاد اندر لب شیرین این قوممیی روشن، که هر جامی و مستی
هوش مصنوعی: در لبهای شیرین این مردم، شرابی روشن وجود دارد که باعث میشود هر جامی و هر مستی را تجربه کنند.
پریشان کرد گرد روی ایشانسر زلفی که هر تاری و شستی
هوش مصنوعی: زیبایی و جذابیت چهره او با موهایش به قدری گیجکننده و خوشایند است که هر رشته موی او مثل تافتهای در هم پیچیده و نازک میشود.
مسلمان، اوحدی، آن روز بودیکه از دام چنین بتها برستی
هوش مصنوعی: ای مسلمان، تو در آن روز آزادی که از چنگال چنین بتهایی رهایی یافتی.