غزل شمارهٔ ۸۸۴
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف عشق و وجود الهی می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که خانه و مرکز تمام تحقیق‌ها و جستجوها، خود معشوق است. او به زیبایی و عمق وجود معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که معشوق تجسمی از رحمت و محبت الهی است. همچنین بر این موضوع تأکید دارد که درد و مشکلات زندگی باید از خود معشوق حل شود و او درمان همه دردهاست. شاعر به کرم و بخشندگی معشوق نیز اشاره کرده و از او به عنوان منبع اصلی نعمت‌ها و سخن‌ها یاد می‌کند. در نهایت، دعوت به جستجوی عشق حقیقی درون خود می‌نماید و تأکید می‌کند که آنچه در پی آن هستیم، در واقع خود ما نیز هست.
خانهٔ تحقیق را ماه شبستان توییانفس و آفاق را میوهٔ بستان تویی
هوش مصنوعی: تو نورد شبهایی که در آنها علم و دانش بررسی میشود، و در گسترهٔ هستی، تو میوهٔ سرسبز و پربار هستی.
از ره صورت ترا آدم خاکیست نامچونکه به معنی رسی صورت رحمان تویی
هوش مصنوعی: آدمی با جلوه ظاهری و نامش به خاکی بودن اشاره دارد، اما وقتی به حقیقت و معنی عمیقتری برسد، متوجه میشود که تو در واقع نماد رحمت و لطف الهی هستی.
مهد سلیمان کشید باد به تاثیر مهرمهد سلیمان بهل، مهر سلیمان تویی
هوش مصنوعی: باد تاثیر مهد سلیمان را به حرکت درآورده است؛ بنابراین، ای مهد سلیمان، آرام باش که مهر و محبت سلیمان تویی.
داروی دردی که هست از در غیری مخواهدرد دل خویش را دارو و درمان تویی
هوش مصنوعی: دردی که داری را از کسی جز خودت نخواه، زیرا تو خودت درمان و راه چارهی این درد هستی.
در کرم‌آباد جود بر سر خوان وجوداول نعمت تراست آخر مهمان تویی
هوش مصنوعی: در کرم‌آباد، جایی که generosity و سخاوت وجود دارد، نخستین نعمت بر سر سفره وجود توست و در نهایت این تویی که مهمان این سفرهای.
آنکه سخن زاد ازو نی سخن آباد ازوروی سخن در تو کرد زانکه سخندان تویی
هوش مصنوعی: کسی که از او سخن به وجود میآید و سخن را زنده می‌کند، تو هستی. او با تو صحبت کرده است، زیرا تو خود سخنسنج و سخندان هستی.
دوش طلب گار دوست گشتم و گفت: اوحدیکانچه طلب میکنی دور مرو، کان تویی
هوش مصنوعی: دیشب به دنبال دوستی رفتم و او گفت: ای اوحدی، هر آنچه را که جستوجو میکنی، دور نکن، زیرا آنچه میخواهی خود تو هستی.