قصیدهٔ شمارهٔ ۱۵ - وله روحه‌الله‌روحه
هوش مصنوعی: این شعر به انتقاد از افرادی می‌پردازد که به ظواهر و ادعاهای خود اهمیت می‌دهند، اما در عمل نتایج مثبتی از اعمال خود نمی‌گیرند. شاعر می‌گوید اگر انسان خود را عالم و مسلمان بخواند، اما در عمل از حقیقت و ایمان دور باشد، چه سودی دارد. همچنین به فناپذیری دنیا و بی‌فایده بودن ثروت و مقام در قیامت اشاره می‌کند، و بر لزوم توجه به ذات خداوند و کارهای واقعی تأکید می‌کند. در نهایت، شاعر به این نکته می‌رسد که زندگی باید بر اساس صداقت و نیت خالص بنا شود، و در غیر این صورت تمامی تلاش‌ها و ادعاها بی‌محتوا خواهد بود.
لاف دانش می‌زنی، خود را نمی‌دانی چه سود؟دعوی دل کرده‌ای، چون غافل از جانی چه سود
هوش مصنوعی: تو از دانش خود به خودستایی میپردازی، اما نمی‌دانی این کار چه فایدهای دارد. مدعی محبت و عشق هستی، اما اگر از حال خود غافل باشی، این ادعا چه دردی را دوا می‌کند؟
نفس را بریان و حلوا می‌دهی، او دشمنستدشمنان را دادن حلوا و بریانی، چه سود
هوش مصنوعی: تو به نفس خود نعمت و آسایش می‌دهی، ولی او همواره دشمن توست. دادن نعمت به دشمنان، هیچ ثمری ندارد.
گر خدا را بنده‌ای، بگذار نام خواجگیپیش او چون سر نهادی، باز پیشانی چه سود؟
هوش مصنوعی: اگر بنده خدا هستی، پس دیگر نام خواجگی را در برابر او نبر، زیرا وقتی سر را به خاک میگذاری، گذاشتن پیشانی چه فایدهای دارد؟
نام خود سلمان نهادی، تا مسلمان خوانمتچون نمی‌ورزی سلامت، نام سلمانی چه سود؟
هوش مصنوعی: اگر تو نامت سلمان است و به خاطر این نام مسلمانم میخوانی، اما اگر در عمل سلامتی و صلح به ارمغان نمیآوری، پس نام سلمان چه فایدهای دارد؟
رفت پنجه سال و حسرت میخوری اکنون، ولیتیر چون از شست بیرون شد پشیمانی چه سود
هوش مصنوعی: زمان زیادی گذشته و اکنون حسرت میخوری، اما وقتی کار از کار گذشت و تیر از کمان بیرون رفت، پشیمانی فایدهای ندارد.
اسب چوگانی خریدی، زین زرین ساختیچون نخواهی برد گویی اسب چوگانی چه سود؟
هوش مصنوعی: تو اسبی خریدی و زین گرانبهایی برایش درست کردی، حالا اگر از آن استفاده نکنی، پس داشتن این اسب و زین چه فایدهای دارد؟
گر به دیوان قیامت بردنت باید حساببر سر طومارها طغرای دیوانی چه سود؟
هوش مصنوعی: اگر در روز قیامت تو را به دیوان عدالت ببرند، بر روی طومارها و مدارک چه فایدهای دارد؟
کار خلقی را به تدبیر تو باز انداختندچون همه تدبیر کار خود نمی‌دانی چه سود؟
هوش مصنوعی: به خاطر تدبیر تو، کارهای دنیا به تو سپرده شده است. اما اگر نمی‌دانی چگونه تدبیر کنی، چه فایدهای دارد؟
عمر و مال اندر سر کار عمارت کرده‌ایاین عمارتها که سر دارد به ویرانی چه سود؟
هوش مصنوعی: زندگی و ثروتت را صرف ساختن بناهایی کرده‌ای که سرانجام به ویرانی میرسند؛ آیا از این کار چه فایدهای میبردی؟
چون بخواهی رفت زود از قیصر و قصرت چه نفع؟چون نخواهی ماند دیر، از خانه و خانی چه سود؟
هوش مصنوعی: زمانی که تصمیم به ترک مکانی بگیری، چه فایدهای دارد که زود از قدرت و ثروت حاصل از آنجا بروی؟ و اگر قصد ماندن نداشته باشی، چه حاصلی از منزل و جایگاه تو خواهد بود؟
می‌کنی درمان درد مردم از دانش، ولیاین همه درمان در آن ساعت که درمانی چه سود؟
هوش مصنوعی: تو با علم و دانش خود به درمان دردهای مردم میپردازی، اما در آن لحظهای که باید درمان کنی، چه فایدهای دارد که این همه دانش و اطلاعات در اختیار داری؟
نامهٔ عیب کسان، گیرم، که برخوانی چو آبنیم حرف از نامهٔ خود برنمی‌خوانی چه سود؟
هوش مصنوعی: اگر نامهٔ عیب دیگران را بخوانی، چه فایدهای دارد؟ اما دربارهٔ عیبهای خودت هیچ نمیگویی و از آنها صحبت نمیکنی.
چند پی گفتی که: دستی نیک دارم در هنربا چنین دستی چو دست‌آموز شیطانی چه سود؟
هوش مصنوعی: چند بار گفتهای که در هنر مهارت خوبی دارم، اما با چنین دستی که شبیه دست شیطان است، چه فایدهای دارد؟
هر زمان گویی: کزین پس پیش گیرم راستیاین حکایت خود بگویی، لیک نتوانی چه سود؟
هوش مصنوعی: هر بار میگویی که از این به بعد حقیقت را خواهم گفت و داستان خود را روایت میکنم، اما اگر نتوانی این کار را انجام دهی، چه فایدهای دارد؟
بی‌غرض کس را نخواهی داد نانی در جهانکفش مهمان چون بخواهی برد، مهمانی چه سود؟
هوش مصنوعی: اگر بیدلیل به کسی کمک نکنید، در دنیا کسی چیزی به شما نخواهد داد. پس اگر میخواهید با پای برهنه به مهمانی بروید، این مهمانی برایتان چه فایدهای دارد؟
از برای سود زر جان در زیان انداختیچون نمی‌مانی و این زرها همی‌مانی چه سود؟
هوش مصنوعی: تو برای به دست آوردن طلا و ثروت، زندگی و جان خود را در خطر انداختی. اما وقتی نمیتوانی برای همیشه بمانی و این طلاها باقی میمانند، در واقع چه فایدهای دارد؟
اوحدی، چون دیوت از انگشت برد انگشتریزیر دستت بعد ازین ملک سلیمانی چه سود؟
هوش مصنوعی: اوحدی، وقتی که دیو از انگشتش انگشتری را برداشت، از این به بعد داشتن سلطنت سلیمان چه فایدهای دارد؟