غزل شمارهٔ ۲۱۲
هوش مصنوعی: این غزل حافظ به بیان حالتی از مستی و عشق می‌پردازد. شاعر در ابتدا از سحرگاه و شراب‌نوشی صحبت می‌کند و از بی‌توجهی به گذر زمان و حالت نشئگی خود خبر می‌دهد. او به یاد عشق جوانی و خواسته‌اش برای بازگشت به آن ایام است، ولی از جدایی و فراق می‌گوید.
حافظ به مراحل سیر و سلوک نیز اشاره می‌کند و می‌گوید که در هر مکانی که رفتند، آرامش و عافیت با جدایی همراه بوده است. او از ساقی می‌خواهد که به او جامی بدهد تا در این مسیر عاشقانه ادامه دهد.
شاعر همچنین بر احوالات شب و خواب و تاثیر نور خورشید در صبح اشاره می‌کند و در نهایت به نوعی ناامیدی از عدم نصرت و حمایت در دین و ملک می‌پردازد. او در پایان ابراز می‌کند که هنگام نوشتن این اشعار، ذهن و فکرش در دام اشتیاق گرفتار شده است.
این غزل به نوعی تجلی از احساسات عاشقانه و همچنین عرفانی حافظ است.
یک دو جامم دی سحرگه اتفاق افتاده بودوز لبِ ساقی شرابم در مَذاق افتاده بود
هوش مصنوعی: در یکی از صبحهای زود، دو جام نوشیدنی در هنگام صبحانه فراهم شده بود و طعم شراب آن با لبهای ساقی روی زبانم حس شده بود.
از سرِ مستی دگر با شاهدِ عهدِ شبابرجعتی می‌خواستم لیکن طلاق افتاده بود
هوش مصنوعی: در حالتی از شادی و شادابی، آرزو داشتم دوباره به جوانی و عشق گذشتهام برگردم، اما متوجه شدم که این امکان دیگر وجود ندارد.
در مقاماتِ طریقت هر کجا کردیم سِیرعافیت را با نظربازی فِراق افتاده بود
هوش مصنوعی: در مراحل سیر و سلوک، هر جا که راه عافیت را پیمودیم، جدایی و دوری او به چشم میخورد.
ساقیا جامِ دَمادَم ده که در سِیرِ طریقهر که عاشق‌وَش نیامد در نفاق افتاده بود
هوش مصنوعی: ای ساقی، هر لحظه برایم جامی بیاور که در مسیر عشق، هر کسی که به عشق واقعی نرسیده باشد، در آزمون و دوگانگی قرار گرفته است.
ای مُعَبِّر مژده‌ای فرما که دوشم آفتابدر شکرخوابِ صبوحی هم وثاق افتاده بود
هوش مصنوعی: ای تعبیرگر، خبر خوشی بده که دیشب در خواب شیرین صبحگاهی، آفتاب نیز به هم آمیزش و همراهی آمده بود.
نقش می‌بستم که گیرم گوشه‌ای زان چشمِ مستطاقت و صبر از خَمِ ابروش طاق افتاده بود
هوش مصنوعی: من نقشی از عشق و شوق میکشیدم تا شاید گوشه‌ای از آن چشم مست را ببینم، اما طاقت و صبرم از کمان ابرویش به تنگی افتاد و شکست.
گر نکردی نصرتِ دین، شاه یحیی، از کَرَمکار مُلک و دین ز نظم و اِتِّساق افتاده بود
هوش مصنوعی: اگر به یاری دین نپرداختی، شاه یحیی، به خاطر لطف تو کار پادشاهی و دین از نظم و هماهنگی خارج شده بود.
حافظ آن ساعت که این نظمِ پریشان می‌نوشتطایرِ فکرش به دامِ اشتیاق افتاده بود
هوش مصنوعی: حافظ در زمانی که این اشعار آشفته را مینوشت، پرندهی اندیشهاش در تلهی عشق گرفتار شده بود.