شمارهٔ ۹ - ایضاً
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و وصف صاحب کرم و فضائل او می‌پردازد. شاعر می‌گوید که اگر این صاحب کرم وجود نداشت، دنیا خالی از نام و علم می‌بود و همه چیز در نبود او ناقص بود. او به ارتباط نزدیک و مهمی که با این انسان شایسته دارد اشاره می‌کند و بیان می‌کند که حتی اگر از او چیزی نداشت، همچنان ارزشمند و محترم خواهد بود و از غم بیچارگان نیز غافل نیست. نهایتاً شاعر آرزو می‌کند که ای کاش صاحب کرم وجود داشت و به او مدح و ستایش می‌کند. این شعر نشان‌دهنده عشق و ارادت عمیق شاعر به انسانی بزرگ و با فضیلت است.
صاحب ما گرش کرم بودیمثلش اندر زمانه کم بودی
هوش مصنوعی: اگر صاحب ما به اندازه کرم و بخشندگی داشته باشد، در این زمانه، افراد مشابه او بسیار کم هستند.
ور نبودی علم ببد نامیفلکش شقّه علم بودی
هوش مصنوعی: اگر دانش و آگاهی نبود، نام و شهرتی نیز برای فلک وجود نمیداشت. به عبارتی، علم و دانش به راستی ارزش و اعتبار بسیاری را به اشیاء و پدیدهها میبخشد.
ور جهانرا وجود ننهادیمثلش این لحظه در عدم بودی
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا هیچ موجودی به مانند تو وجود نداشت، این لحظه در عدم به سر میبردی.
ور درم را ز دست می دادینام او سکّه درم بودی
هوش مصنوعی: اگر پولم را به دست دیگری میسپردی، نام او به خودی خود ارزشی مثل پول پیدا میکرد.
ور عجم را بجود بگرفتیاینزمان خسرو عجم بودی
هوش مصنوعی: اگر عجم (دولتمندان غیر فارس) را از سر راه برداشت میکردی، اکنون تو نیز مانند خسرو، پادشاه عجم بودی.
شربتی گر بتشنگان دادیمشربش عین جام جم بودی
هوش مصنوعی: اگر به تشنگان جرعهای از شراب بدهی، آن مشرب به گونهای خواهد بود که گویی جام جمشید را به آنها دادهای.
بنده ی زال زر اگر نشدیصد غلامش چو گستهم بودی
هوش مصنوعی: اگر تو خادم زال زر نبودی، حتی اگر صد غلام او هم میبودی، باز هم در نظر من با ارزشی نخواهی بود.
درگهش قبله ی عجم گشتیحرمش کعبه ی امم بودی
هوش مصنوعی: درگاه او، محل عبادت و احترام عجمها شده است و حرم او به مانند کعبه برای تمام فرقهها و ملتها است.
ملکش اضعف العباد شدیفلکش اصغر الخدم بودی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تو به مقام و قدرتی دست یافتهای که در واقع افراد زیر دست تو بسیار ضعیفتر از خودت هستند و به همین دلیل، در نگاه کلی، تو به عنوان یک صاحباختیار و ملک، از دیگران برتری داری.
کاشکی گر نداشتی قدمیسخنش در خور قدم بودی
هوش مصنوعی: ای کاش اگر گامی به سوی او نمیزدی، حرفش با قدمهایت سازگار بود.
یا چو بیت الحرم شدی حرمشبنده اش محرم حرم بودی
هوش مصنوعی: تو همچون بیت الحرام شدهای، در حرم تو بندهات محرم است و تو خود حرم هستی.
درگهر گر نداشتی خللیدل و دستش چو کان ویم بودی
هوش مصنوعی: اگر در دل و دستت عیب و نقصی نداشتید، مانند کان و یم (دریا) بودید.
ور نبودی بحکم خود مغروربر همه خسروان حکم بودی
هوش مصنوعی: اگر تو به خاطر خودت مغرور نبودی، میتوانستی بر تمام پادشاهان فرمانروایی کنی.
جمله سر بر خطش نهادندیگر سیه رو نه چون قلم بودی
هوش مصنوعی: همه سرها را بر روی خطش میگذارند، اگر کسی با چهرهی تیره باشد، مانند قلم نمیتواند باشد.
بنده گر زو نداشتی طمعیپیش او نیز محترم بودی
هوش مصنوعی: اگر بندهای هم از او چیزی نخواهد، باز هم نزد او محترم خواهد بود.
غم بیچارگان اگر خوردیزین همه عیبها چه غم بودی
هوش مصنوعی: اگر از غم بیچارگان ناراحت شدهای، پس با داشتن این همه عیب و نقص چرا ناراحت نبودی؟
همه دارد کمال و فضل و هنرایدریغا گرش کرم بودی
هوش مصنوعی: هر کسی ممکن است دارای کمالات، فضایل و مهارتهای مختلف باشد، اما اگر بخواهد به درستی رشد کند و از دیگران متمایز شود، نیاز به لطف و محبت خاصی دارد.