شمارهٔ ۲۸۱
هوش مصنوعی: این شعر به نقد افرادی می‌پردازد که در ظاهر خود را دین‌دار و مسلمان نشان می‌دهند، اما در باطن از اصول و اخلاقیات فاصله دارند. شاعر به hypocrisy (دوچهرگی) در رفتار مردم اشاره می‌کند، از جمله اینکه برخی در خلوت با زیبایانی همنشین می‌شوند، در حالی که در جمع از دین‌داری سخن می‌رانند. او همچنین به علم و حکمت یونان و نادرستی افلاطون اشاره می‌کند و به کسانی که خود را عاقل می‌پندارند، ولی در واقع نادانند، انتقاد می‌کند.
شاعر به عرصه‌های مختلف زندگی اشاره می‌کند؛ از جمله ریاکاری در دین‌داری، بخل و حسد، و آسیب‌هایی که از ناتوانی در درک حقیقت به وجود می‌آید. او افراد را به چالش می‌کشد که آیا واقعاً از ایمان خود پیروی می‌کنند یا فقط در پی ظواهر هستند. انتقادات شاعر بر این نکته تأکید دارد که اگر انسان‌ها حقیقت را درک کنند و با خداوند ارتباط صادقانه داشته باشند، زندگی بهتری خواهند داشت و از ریا و ظاهرت بازیگری دور خواهند ماند.
مهر سلمی ورزی و دعوی سلمانی کنیکین مردم دین شناسی و مسلمانی کنی
هوش مصنوعی: عشق و محبت تو به سلمی (یعنی کسی که در دل داری) و ادعای اینکه در کار خود صداقت داری، برایت سودی نخواهد داشت. زیرا این مردم دین و ایمان را میشناسند و تو باید بر اساس واقعیات زندگی کنی و به اصول مسلمانی عمل نمایی.
با پریرویان بخلوت روی در روی آوریخویش را دیوانه سازی و پری خوانی کنی
هوش مصنوعی: با دختران زیبا در تنهایی روبرو میشوی و خود را دیوانهوار در آغوش آنها غرق میکنی و آنها را فرشته میخوانی.
همچو اختر مهره بازی ورد تست اما چو قطببر سر سجاده هر شب سبحه گردانی کنی
هوش مصنوعی: تو مانند یک ستاره در بازی مهرهای هستی، اما مانند قطب، هر شب بر سجادهات تسبیح میگویی.
حکمت یونان ندانی کز کجا آمد پدیدوز سفاهت عیب افلاطون یونانی کنی
هوش مصنوعی: اگر نمیدانی که حکمت یونان از کجا نشأت گرفته، چرا به عیبجویی از افلاطون، که یک فیلسوف یونانی است، اقدام میکنی؟
سر بشوخی برفرازی و دم از شیخی زنیخوی را از عاقلان دانی و نادانی کنی
هوش مصنوعی: با شوخی و بازی به مقام و مرتبهای بلند برس و در عین حال خود را به جای یک شیخ معتبر نشان بده. اما آیا نمیدانی که این کار تو را از رفتار عاقلانه دور می‌کند و به نادانی نزدیکتر میسازد؟
چون بعون حق نمی باشد و ثوقت لاجرماز ره حق روی برتابی و عوّانی کنی
هوش مصنوعی: وقتی راهی که به حق منتهی نمیشود، به ناچار از آن مسیر دوری میکنی و به دنبال چیز دیگری میروی.
راه مستوران زنی و منکر مستان شویخرمن مردم دهی بر باد و دهقانی کنی
هوش مصنوعی: تو به رازهای پنهان و نیایش مستیها میپردازی و همچنین به عیش و نوشی که دیگران از آن غافلند. در عوض، برای مردم محلی از جانب تو زحمت کشیده میشود و فعالیتی که انجام میدهی به نوعی هدر میرود.
کار جمعی از سیه کاری چو زلف دلبرانهر نفس برهم زنی وانگه پریشانی کنی
هوش مصنوعی: کار جمعی مانند تار و پود موهای دلبران است. هر لحظه که برهم میزند، در نهایت باعث پریشانی و نابسامانی میشود.
ظاهراً چون طیبتی در طینتت موجود نیستزان سبب هر جا که باشی خبث پنهانی کنی
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که در وجود تو نیکی و پاکی نیست، بنابراین هر جا که بروی، به دور از چشم دیگران کارهای ناپسند انجام میدهی.
داده ئی گوئی بباد انگشتری وز بهر آننسبت خاتم بدیوان سلیمانی کنی
هوش مصنوعی: انگاری که تو حلقهای را به باد دادهای و به خاطر آن، انگشتری را به دیوان سلیمان نسبت میدهی.
نیستی را مشتری شوتاز کیوان بگذریملک درویشی مسخّر کن که سلطانی کنی
هوش مصنوعی: به هیچ چیز و هستی غیر واقعی اهمیت نده و از آن گذر کن، زیرا این دنیا و مادیات چیزی جز سراب نیست. در عوض، با فروتنی و سادگی درویشی، میتوانی بر بسیاری از چیزها تسلط پیدا کنی و بر جایگاه بلندی قرار بگیری.
چون بدستان اهل کرمانرا بدست آورده ئیاز چه معنی در پی خواجوی کرمانی کنی
هوش مصنوعی: وقتی که تو به اهل کرمان دست یافتهای، چرا هنوز به دنبال خواجو کرمانی هستی؟