غزل شمارهٔ ۱۱۷
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از درد و غم ناشی از تنهایی و غریبی سخن می‌گوید. او سرنوشت خود را با یتیمی در دریا مقایسه می‌کند و احساس می‌کند که حتی زیبایی‌ها و نعمت‌ها نیز برایش دست نیافتنی هستند. او از صحبت کردن و ابراز خود احساس زخم می‌کند و به سختی‌های عشق و مشکلات زندگی اشاره می‌کند. شاعر بیان می‌کند که خواسته‌های دنیایی نمی‌تواند برایش خوشبختی بیاورد و احساس می‌کند که در زندگی‌اش فقط درد و غم وجود دارد. در نهایت، او به‌های خود را در دریا و خامی‌اش نمی‌بیند و معتقد است که در زندگی‌اش فقط درد و رنج حاکم است.
نیست از دردِ غریبی چون گهر پروا مرابِستر از گَردِ یتیمی بود در دریا مرا
هوش مصنوعی: برای من دردی سختتر از تنهایی و غریب بودن وجود ندارد، زیرا بستر من در این دنیا مملو از غم یتیمی و مشکلاتش است، مانند دریا که پر از طوفان و ناامیدی است.
طرّهٔ زنجیرم از ریحان بود شاداب‌ترمی‌چکد آبِ حیات از ظلمتِ سودا مرا
هوش مصنوعی: موهای بافتهام از گل ریحان الطافتری است و چنان زیبا و شاداب است که از دنیای تیرهام، زندگی و نشاط میچکد.
وحشتِ من از سبکروحان گرانی می‌کشدهست بر دل کوهِ قاف از صحبتِ عنقا مرا
هوش مصنوعی: من به خاطر سبکسری و بیپروایی دیگران، دلی سنگین و پر از نگرانی دارم. این احساس به اندازهی کوه قاف سنگین است و از صحبتهای موجود در جمع بهخصوص از حرفهای عنقا (پرندهی افسانهای) به من منتقل میشود.
یک سرِ مو نیست از تیغ زبان اندیشه‌اممی‌کند زخمِ نمایان چون قلم گویا مرا
هوش مصنوعی: زبان من تیز و برنده است و مثل تیغ، میتواند زخمهای عمیق و آشکاری را ایجاد کند. مانند قلمی که بر روی کاغذ نشانه میگذارد، کلام من نیز احساسات و اندیشههایم را به وضوح نمایان میسازد.
نورِ خورشیدم، ز امدادِ خسیسان فارغمنیستم آتش که هر خاری کند رعنا مرا
هوش مصنوعی: من نور خورشید هستم و هیچوقت از کمک و یاری انسانهای بیارزش بینیاز نخواهم بود؛ چون اگر آتش هم به من برخورد کند، نمی‌تواند مرا کمرنگ کند یا آسیب بزند.
خارِ راهِ عشق چون مژگان به چشمم بار نیستگو نرنجاند به منّت سوزنِ عیسی مرا
هوش مصنوعی: در مسیر عشق، خارها مانند مژگان در چشمانم آزاری ندارند، هرچند که سوزن عیسی هم نمی‌تواند مرا بیازارد.
خُلد با آن ناز و نعمت دامِ راهِ من نشدچون تواند صید کردن نعمتِ دنیا مرا؟
هوش مصنوعی: بهشت با همه زیبایی‌ها و نعمتهایی که دارد، نتوانسته است مرا به خود جذب کند؛ پس چگونه میتوانم از نعمتهای دنیا شکار کنم؟
کوهِ آهن را شرارِ من گریبان پاره کردلنگرِ پرواز نتواند شدن خارا مرا
هوش مصنوعی: آتش درونی من قادر است که کوههای سخت را هلاک کند، اما من نمیتوانم از زمین بلند شوم و به پرواز درآیم.
طشتِ من چون آفتاب از بامِ چرخ افتاده استساده‌لوح آن کس که می خواهد کند رسوا مرا
هوش مصنوعی: تشت من مانند آفتاب از روی آسمان به زمین افتاده است. کسی که میخواهد من را رسوا کند، آدم سادهلوحی است.
من که در خامی چو عنبر‌سود خود را دیده امنیست ممکن پخته سازد جوشِ این دریا مرا
هوش مصنوعی: من که در نادانی مثل عنبر خام هستم و خودم را دیدهام، نمیتوانم بخاطر این دریا، که به شدت جوش میآورد، به کمال و پختگی برسم.
نیست صائب در بساطِ من به غیر از درد و داغمی‌شود معمور هر کس می‌خرد یک جا مرا
هوش مصنوعی: در حال حاضر، در زندگی من جز درد و رنج چیزی نیست. هر کس که مرا ملاقات کند، به نوعی با این مشکلات آشنا میشود و در واقع در دنیای من، این دردها و شوریدگیها مهمترین موضوع هستند.