بخش ۵۰ - جواب
هوش مصنوعی: این متن به بررسی رابطه میان صفات و ذات می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که همه صفات و اشیاء در واقع تجلیاتی از ذات واحد هستند و تغییر در ذات وجود ندارد. صفات شکل‌های مختلفی از ذات را نشان می‌دهند، اما این تغییرات نمی‌تواند در ذات حقیقی تأثیر بگذارد. بنابراین، تنوع در صفات صرفاً در سطح اشیاء وجود دارد و در حقیقت این تنوع نمی‌تواند به ذات تغییری بدهد. اشاراتی نیز به عدم امکان جعل و ایجاد تناقض در این صفات و ذات می‌شود. در نهایت، آنچه که وجود دارد، تأسیس پیچیدگی و تنوع در عین ثبات ذاتی است.
گفت اعیان همه صفات مراصورتند و شئون ذات مرا
هوش مصنوعی: او گفت: تمام ویژگیهای من تجلیات و جلوههای ظاهری من هستند و جنبههای وجودی من به حقیقت خودم مربوط میشوند.
وان صفات و شئون مذکورهصور ذات و ذات ذوالصوره
هوش مصنوعی: این ویژگیها و حالات ذکر شده، تجلیات و جلوههای وجودی است که به ذات صاحب این جلوهها نسبت داده می‌شود.
نیست ذوالصوره را تغیر حالدر صور هم نفوذ جعل محال
هوش مصنوعی: تغییر وضعیت و شکل در وجود ذوالصوره (خداوند) امکانپذیر نیست، زیرا این تغییر در صورتها (اشکال) به هیچ وجه ممکن نیست.
صورت آن صور که اعیانندهم بدان سیرت و بدانسانند
هوش مصنوعی: صورتهای آنچه که در عالم وجود دارند، از همان سیرت و صفات بر خوردارند.
اختلافی که در صفات و شئونبود در مستقر عز بطون
هوش مصنوعی: اختلافاتی که در ویژگیها و جوانب وجود داشت، در مکانی امن و محترم قرار گرفت.
گشت در عین این و آن ساریغیر آن چون شود دگر طاری
هوش مصنوعی: در همین حال که به نظر میرسد همهچیز در حال گردش و تغییر است، اگر حالتی دیگر به وجود بیاید، اوضاع به شکلی کاملاً متفاوت خواهد شد.
کی دهد دست جعل جاعل راکه موافق کند قوابل را
هوش مصنوعی: کیست که به جعلگر اجازه دهد تا قوانین و اصول را به نفع خود تغییر دهد؟