بخش ۸۰ - اشارة الی بعض بطون قوله تعالی انا عرضناالأمانة علی السموات و الارض و الجبال فابین ان یحملنها و اشفقن منها و حملهاالانسان انه کان ظلوما جهولا
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر این است که هیچ موجودی نمی‌تواند حقیقت انسان را به‌طور کامل درک کند، ولی انسان خودش می‌تواند حقیقت همه چیز را بشناسد. این درک عمیق، ویژهٔ انسان‌ها است و به‌راستی امانتی است که خداوند به انسان داده است. این امانت به انسان امکان می‌دهد تا حقیقت را ببیند و درک کند. اما این مسئولیت به‌خودی‌خود آسان نیست، زیرا انسان‌ها معمولاً دچار ظلم و جهالت هستند. ظلم آنها به این معنی است که وجود خود را فراموش می‌کنند و به چیزی غیر از حقیقت پایبند می‌شوند. به همین ترتیب، جهل آنها باعث می‌شود که از حقیقت غافل شوند. در نهایت، شاعر به این نتیجه‌گیری می‌رسد که در عالم هستی، علم و جهل می‌تواند معانی متفاوتی داشته باشد.
هیچ موجود نیست در عالمکه شناسد حقیقت آدم
هوش مصنوعی: در دنیای هستی هیچ موجودی وجود ندارد که به درستی و به طور کامل ماهیت انسان را بشناسد و درک کند.
داند آدم حقیقت همه چیزعین حق را حقیقت همه نیز
هوش مصنوعی: انسان به حقیقت واقعیات و جوهر همه اشیا آگاه است و این حقیقت، خود را در همه چیز به صورتهایی مختلف نشان می‌دهد.
بیند آن عین را به چشم عیانگشت ظاهر به صورت اعیان
هوش مصنوعی: آن موضوع به وضوح برای او نمایان شد و در واقعیت خود را نشان داد.
غیر ازو در جهان نبیند هیچآشکار و نهان نبیند هیچ
هوش مصنوعی: جز او هیچ چیز در دنیا نه میتوان دید و نه چیزی پنهان است.
لیکن این دولتی نه آسان استبلکه خاص خواص انسان است
هوش مصنوعی: اما دستیابی به این نوع دولت و حکومت کار سادهای نیست و تنها برای افراد خاص و برجسته مناسب است.
جانب آن اشارتیست نهفتآن امانت که حضرت حق گفت
هوش مصنوعی: به سوی آن اشارهای است مخفی که آن امانتی است که خداوند فرمود.
بر سماوات و ارض و ما فی البینقد عرضنا الامانت فابین
هوش مصنوعی: ما امانت را بر آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست، عرضه کردیم، اما همه از پذیرش آن سر باز زدند.
لیس فی الکون کائنا ماکانکافل حملها سوی الانسان
هوش مصنوعی: در جهان، هیچ موجودی به اندازه انسان قادر به حمل بارهای سنگین نیست.
غیر انسان کسش نکرد قبولزانکه انسان ظلوم بود و جهول
هوش مصنوعی: هیچکس جز انسان را نمیپذیرد، زیرا انسان هم ظالم است و هم نادان.
ظلم او آنکه هستی خود راساخت فانی بقای سرمد را
هوش مصنوعی: ظلم او به این معناست که کسی که وجود خود را ناپایدار ساخته، در حقیقت به حیات ابدی آسیب میزند.
جهل او آنکه هر چه جز حق بودصورت آن ز لوح دل بزدود
هوش مصنوعی: درک نادرست او باعث می‌شود که هر چیزی جز حقیقت از یادش برود و نتواند آن را در دل خود نگه دارد.
نیک ظلمی که عین معدلت استنغز جهلی که مغز معرفت است
هوش مصنوعی: خوب این است که گاهی ظلم، همانند عدالت به نظر می‌رسد و در عین حال، نادانی می‌تواند به عمق دانش و بینش انسانی آسیب بزند.
ای نکرده دل از علایق صافمزن از دانش حقایق لاف
هوش مصنوعی: ای دل، اگر دلبستگیها را کنار گذاشتهای، پس چرا از دانش خود درباره حقایق بیپایه و اساس میگویی؟
زانکه در عالم خدا دانیجهل علم است و علم نادانی
هوش مصنوعی: در این جهان، آنچه که به نظر می‌رسد علم است، ممکن است در حقیقت جهل باشد و آنچه که به عنوان نادانی شناخته می‌شود، ممکن است در عمق خود دانش باشد.